Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заңдық құжат, оның тіркелуі сот ісін бастайды. Заңдық қолданыс.
Legal document, the filing of which initiates a lawsuit
the legal usage
Заңдық терминологияда шағым – талапкер тарап немесе тараптар (дәулетшілер) талап қоюға қарсы тарапқа немесе тараптарға (жауаптыларға) талап қоюды негіздеуге жеткілікті деп санайтын фактілер мен құқықтық негіздерді (қараңыз: іс қозғауға негіздер) көрсететін кез келген ресми заңдық құжат. Мысалы, АҚШ соттарында азаматтық дауларды реттейтін Азаматтық іс жүргізудің федералды ережелері (ФРПК) азаматтық істің шағым немесе арыз деп аталатын өтінішті беру немесе тіркеу арқылы басталатынын белгілейді. Азаматтық іс жүргізудің федералды ережелерін қабылдаған штаттардың азаматтық сот ережелері сол өтініш үшін дәл сол терминді қолданады. Азаматтық құқықта "шағым" – сот ісін ресми түрде бастау үшін жасалған алғашқы ресми әрекет. Бұл жазбаша құжатта қорғауға қатысты айыптаулар, бұзылған нақты заңдар, дауға себеп болған жағдайлар және талапкердің әділдікті қалпына келтіру жөніндегі талаптары қамтылады. Кейбір юрисдикцияларда қылмыстық істердің белгілі бір түрлері де шағым беру арқылы басталуы мүмкін, мұндай шағымдар кейде қылмыстық шағым немесе ауыр қылмыс шағымы деп аталады. Көптеген қылмыстық істер мемлекеттік билік атынан қудаланады, ол қылмыстық заңдарды жариялайды және мемлекеттің полициялық өкілеттіктерін қолдана отырып, қылмыстық санкцияларды (мысалы, Мемлекет, кейде "Халық" деп те аталады немесе Ұлттар Достастығында "Тәж") алуға ұмтылады. АҚШ-та шағым көбінесе прокурордың үлкен қазылар алдында қараусыз жасаған жеңіл қылмыстық айыптауларымен байланысты. АҚШ-тың көптеген юрисдикцияларында үлкен қазылар алдында ұсынылып, олардың бекітілуін алған айыптамалық құжат "айыптама" деп аталады.
In legal terminology, a complaint is any formal legal document that sets out the facts and legal reasons (see: cause of action) that the filing party or parties (the plaintiff(s)) believes are sufficient to support a claim against the party or parties against whom the claim is brought (the defendant(s)) that entitles the plaintiff(s) to a remedy (either money damages or injunctive relief). For example, the Federal Rules of Civil Procedure (FRCP) that govern civil litigation in United States courts provide that a civil action is commenced with the filing or service of a pleading called a complaint. Civil court rules in states that have incorporated the Federal Rules of Civil Procedure use the same term for the same pleading. In Civil Law, a "complaint" is the first formal action taken to officially begin a lawsuit. This written document contains the allegations against the defense, the specific laws violated, the facts that led to the dispute, and any demands made by the plaintiff to restore justice. In some jurisdictions, specific types of criminal cases may also be commenced by the filing of a complaint, also sometimes called a criminal complaint or felony complaint. Most criminal cases are prosecuted in the name of the governmental authority that promulgates criminal statutes and enforces the police power of the state with the goal of seeking criminal sanctions, such as the State (also sometimes called the People) or Crown (in Commonwealth realms). In the United States, the complaint is often associated with misdemeanor criminal charges presented by the prosecutor without the grand jury process. In most U. S. jurisdictions, the charging instrument presented to and authorized by a grand jury is referred to as an indictment.
Құпиялылық және жеке өмір
Азаматтық іс жүргізудің федералды ережелеріне қосымша, көптеген АҚШ округтік соттары Сотқа ұсынылатын құжаттарға қатысты өз талаптарын әзірледі, олар жергілікті ережелерге енгізілген. Жергілікті ережелер беттер санының лимитін белгілеуге, қозғалыстар мен жауаптарға мерзімдерді орнатуға, қозғалыс өтінішімен жауапты біріктіруге болатынын түсіндіруге, судьяға құжаттардың қосымша данасын беру қажеттігін (осы дана "судьяның данасы" деп аталады) анықтауға және тағы басқаларға мүмкіндік береді. Егер ұсынылған қозғалыс жергілікті ережелерге сәйкес келмесе, судья оны толығымен қабылдамауға, тарапқа қозғалысын қайта ұсынуға немесе жергілікті ережелерге ерекше жағдай жасауға құқылы. Федералдық азаматтық іс жүргізу ережелеріне (ФАІЖЕ) сәйкес, әлеуметтік қамсыздандыру нөмірі, салық төлеушінің идентификациялық нөмірі, туған күні, банк шоттары және балалардың аттары сияқты құпиялы мәліметтерді сотқа ұсынылатын құжаттардан және қоса берілген құжаттардан (құжаттар әдетте бастапқы шағыммен бірге ұсынылмайды, бірақ іс бойынша дәлелдер жиналғаннан кейін ұсынылуы керек) алып тастау қажет. Құпиялы мәтінді қара немесе ақ түспен сызып тастауға болады, ал бетке оның өшірілгенін көрсету үшін, көбінесе "құпиялы" деген мөр басылады. Сонымен қатар, құжатты ұсынатын тарап соттан кейбір құжаттарды толығымен жабық күйде сақтауға рұқсат сұрай алады. Өтініште жасөспірімнің толық аты-жөні әріптермен алмастырылуы тиіс. Fox v. Vice ісінде АҚШ Жоғарғы Соты 42 АҚШ кодексінің 1988-ші тармағына сәйкес, жауапкерге ақылға қонымды адвокаттық төлемдер тағайындалуы мүмкін деп шешті, бірақ тек егер жауапкер "негіссіз талаптар болмағанда" туындаған шығындар үшін ғана. Тіпті сот отырысы немесе сот шешімі болмаған жағдайда, сотқа дейінгі іс жүргізу кезінде, мысалы, қозғалыстарды қабылдамау туралы өтініштер болғанда, FRCP 11-ші ереженің күшімен адвокаттық төлемдерді ауыстыруға болады, егер қарсы тарап санкциялар салу туралы өтініш берсе және сот санкцияланған әрекеттерді және санкцияның негізін көрсететін бұйрық шығарса. Санкциялар туралы шешімге наразылық білдіруге құқығы бар тарап жоғары сотқа шағымдануы мүмкін. Штаттық соттарда әр тарап, белгілі бір ерекшеліктерді қоспағанда, әдетте тек өзінің адвокаттық төлемдеріне жауапты болады.
In addition to Federal Rules of Civil Procedure, many of the U. S. district courts have developed their own requirements included in Local Rules for filing with the Court. Local Rules can set up a limit on the number of pages, establish deadlines for motions and responses, explain whether it is acceptable to combine a motion petition with a response, specify if a judge needs an additional copy of the documents (called "judge’s copy"), etc. If the filed motion does not comply with the Local Rules then the judge can choose to strike the motion completely, or order the party to re file its motion, or grant a special exception to the Local Rules. According to Federal Rules of Civil Procedure (FRCP) , sensitive text like Social Security number, Taxpayer Identification Number, birthday, bank accounts and children’s names, should be redacted from the filings made with the court and accompanying exhibits, (exhibits normally do not need to be attached to the original complaint, but should be presented to Court after the discovery). The redacted text can be erased with black out or white out, and the page should have an indication that it was redacted most often by stamping word "redacted" on the bottom. Alternately, the filing party may ask the court’s permission to file some exhibits completely under seal. A minor's name of the petitions should be replaced with initials. In the case of Fox v. Vice, the U. S. Supreme Court held that reasonable attorneys' fees could be awarded to the defendant under 42 U. S. C. Sec. 1988, but only for costs that the defendant would not have incurred "but for the frivolous claims." Even when there is no actual trial or judgment, if there is only pre trial motion practice such as motions to dismiss, attorney fee shifting still can be awarded under FRCP Rule 11 when the opposing party files a Motion for Sanctions and the court issue an order identifying the sanctioned conduct and the basis for the sanction. The losing party has a right to appeal any order for sanctions in the higher court. In the state courts, each party is generally responsible only for its own attorney fees, with certain exceptions.
Англия мен Уэльс
1883 жылы Жоғарғы Сот ережелері «шағым» терминін «талап арызы» деп өзгертіп, алмастырды. Бұл 1998 жылы Азаматтық процессуалдық ережелермен «талап мәліметтерімен» ауыстырылды, сондай-ақ бұл ағылшын құқығы терминологиясының кардиналды реформасының бір бөлігі ретінде «талапкер» сөзі «талап иесі» деген сөзбен алмастырылды. Осылайша, Англия мен Уэльсте талап иесі енді талап арызын талап арызы нысанын (шақыру қағазының орнына) беру арқылы бастайды және талап арызы нысанының өзінде немесе жеке құжат ретінде талап мәліметтерін ұсынады.
In 1883, the Rules of the Supreme Court replaced the term complaint with statement of claim. This was then replaced in 1998 with particulars of claim by the Civil Procedure Rules, which also replaced the word plaintiff with claimant as part of a drastic reform of English legal terminology. Thus, in England and Wales, a claimant now initiates a claim by filing a claim form (instead of a writ of summons), and either pleads particulars of claim on the claim form itself or as a separate document.