Кіріспе
Төле суреті – қалайы және ағаш ыдыстар, заттар мен жиһазға жасалатын сәндік бояудың халықтық өнері. Типикалық металл бұйымдарына ыдыстар, кофе құмыралары және басқа да тұрмыстық заттар жатады. Ағаштан жасалған бұйымдарға үстелдер, орындықтар, сандықтар (мұралық сандықтар, ойыншық сандықтар мен әшекейлік сандықтарды қоса алғанда) кіреді. Еуропада ұзақ тарихы бар (Төле өнеріне қараңыз), Америкада бұл практика 18 ғасырда Жаңа Англияда басталып, Пенсильваниядағы неміс иммигранттары арасында кеңінен таралды. Нидерландыда және Скандинавия елдерінде (норвегиялықтар, даниялықтар және шведтерді қоса алғанда) және иммигранттар арасында осыған ұқсас, жеке дәстүр қалыптасқан. Неміс төле суреті көбінесе металл және қалайыдан жасалған заттарға, ал скандинавиялықтар мен голландтар ағаш бұйымдары мен жиһазға көбірек назар аударуы мүмкін. Екі дәстүрдегі өрнектер де сәл өзгеше. Қазіргі заманғы төле суретінде әдетте арзан, ұзақ қызмет ететін және берік акрил бояулары қолданылады. Сапалы ағаш бұйымдарына сәндік бояу жақпастан бұрын арнайы жабын жағылып, астарлану және тегістеледі. Әдетте, отбасылық ең қымбат заттар – сүйікті өрнектермен, түстермен немесе гүлдермен, қызықты сюжеттермен, отбасылық анекдоттармен немесе жақын жандардың немесе отбасының әңгімелерімен қолмен боялған жоғары сапалы ыдыстар немесе жиһаз болады. Төлемен боялған ыдыстың құндылығы оның ыдыс ретіндегі сапасына, өнердің сапасына, жекелендірілуіне және оның тарихына байланысты артады. Төле суретінің қолөнер ретіндегі артықшылығы – нашар салынған суретті сыпырып алып, қайта бояуға болады. Мұндай қайта боялған заттардың бір белгісі – қара фонда боялған бұйым. Мұндай заттар көбінесе қайта боялады, әсіресе егер жиһаз немесе ыдыс құнды болса және суретшінің тәжірибесі жеткіліксіз болса.
Tole painting is the folk art of decorative painting on tin and wooden utensils, objects and furniture. Typical metal objects include utensils, coffee pots, and similar household items. Wooden objects include tables, chairs, and chests, including hope chests, toyboxes and jewelry boxes. With a longer history in Europe (see toleware), in America the practice began in 18th century New England, and was also extensively carried on among German immigrants in Pennsylvania. A separate, related tradition occurs in the Netherlands and among Scandinavian countries and immigrants, including Norwegians, Danes and Swedes. German tole painting may concentrate more on metal and tin objects, while Scandinavians and Netherlanders may concentrate more on wooden objects and furniture. Patterns in the two traditions vary slightly as well. Modern tole painting typically uses inexpensive, long lasting and sturdy acrylic paints. Good quality wooden work is sealed, primed and sanded before the decorative paint is applied. The most beloved family objects tend to be high quality utensils or furniture, painted freehand with favorite patterns, colors or flowers, humorous themes, family in jokes, or illustrations of favorite or family stories. The perceived value of a tolled utensil increases with its quality as a utensil, the quality of the art, and the personalization, the story, of the work. An advantage of tole painting as a craft is that a bad painting can be sanded off and repainted. One of the signs of such repaintings is a black backgrounded tole painted object. Very often such objects are repainted, especially if the furniture or utensil is valuable and the painter is inexperienced.
Қазіргі тарих
Толе кескіндемесі 1960 жылдары АҚШ қалаларында мұғалімдер студиялар аша бастағанда қайта жанданды. Осы саладағы белгілі бір тұлға – Оклахома штатының Тулса қаласынан Присцилла Хаузер. 1968 жылы «Присцилланың Кішкентай Қызыл Толе үйі» студиясын ашқаннан кейін, ол орталық аймақта мұғалімдер мен студияларды ұйымдастыра бастады, студенттерді мұғалімдерге дайындады және 1972 жылы Толе және Декоративтік Суретшілердің Ұлттық қоғамын құрды, ол кейіннен Декоративтік Суретшілер қоғамы болып өзгерді. Қазір толе кескіндемесі – бүкіл әлемге тараған құбылыс, бұл негізінен 50 жылдық тарихы бар Декоративтік Суретшілер қоғамының халықаралық деңгейде кеңеюінің нәтижесі.