Кіріспе

Мурлаган – Шотландияның биік таулы аймағындағы Инвернесс графтығындағы Аркайг көлінің солтүстік жағалауында орналасқан шағын елді мекен. Мурлаган, сондай-ақ Мурлаген және Мхурлагейн деп те аталады, Макмиллан тайпасының екінші резиденциясы болып табылады.

Тарих

Мюрлаган, Макмиллан кланының басшысы Лохиелдің Камеронының қолбасшысы болды. Бұл тармақтың түп атасы – Гленпенмор иегері Джон Макмилланның екінші ұлы Александр. Отбасы дәстүріне сәйкес, ол ағаларымен бірге 1745 жылғы көтерілісте болған. Сондай-ақ, отбасылық дәстүр бойынша, ол және доктор Арчибальд Камерон Лохиел принстің алтынын Каллих өзенінде жасырған, ал Ганновер әскерлері Мурлагган жеке қабірінен қуып келгенде, олар оны уақытша жаңадан ашылған қабірдің қиыршық топырағының арасына тығып қойған. – Bygone Lochaber, Somerled MacMillan (1971)

Осы Макмиллан әулетінің көптеген буындары Лохиелдің Камерондарына қызмет етті және Шотландияның таулы аймағындағы Форт-Уильямға жақын, Лох-Аркайдың ішкі жағындағы Мурлаган тауының төменгі жағындағы Лох-Аркайдағы жерді өңдеді. Иоанн (жетінші?) Мюрлаган 1745 жылы Бонни принц Чарлидің британ тағына талап етуіне қарсылық көрсетті, бірақ оның екі ұлы Камерон Лохиелдің басшылығымен принцті қолдауға шықты, ал біреуі Куллоден шайқасында қаза тапты, екіншісі принцті құтқарды. 1745 жылғы Ганновер әулетіне қарсы көтерілістің соңғы шайқасы Мюрлаганның жері мен иеліктерінде болды, онда көтерілісті қаржыландыру үшін француз алтыны жерленген деген қауесет тарады. Көтеріліс қалдықтары жасырынғанда, принц Скай аралына, Францияға жер аударылып, аңызға айналды.

Көшіп кету

Көптеген Макмилландар мен туыстары Лох Аркайгты жаңа өмір бастау үшін тастап, 1802 жылы Канадаға кетті, ал олардың ұрпақтары 2002 жылы "Ұлы оралу" кезінде Мурлаганда естелік қабір (каирн) орнату үшін оралды. Мурлаганнан Арчибальд Макмиллан мен Гленпеаннан Аллан Макмиллан, сонымен қатар 200 руласпен бірге шамамен 1802 жылы Канадаға эмиграциялады. Мурлаган Монреальде қоныстанды және сауда-кәсіппен айналысты. Канадаға келгеннен кейін ол генерал-губернаторға өзі үшін және онымен бірге келген көптеген адамдар үшін жер сұрап үн қатты. Квебекте губернатордың алдында бірнеше сот мәжілісінен кейін ол Оттава өзенінің жағасында орналасқан Саффолк, Темплтон және Гренвилл деген екі жарым округ жер алды. – Макмилландар және олардың рулық топтары, Сомерлед Макмиллан (1952)