Кіріспе

HMAS Parramatta – Австралия Корольдік Әскери-теңіз флотының "River class" типті торпедалық катер эсминцісі, "Parramatta" өзенінің құрметіне аталған. 1909 жылы Комонвелл Әскери-теңіз күштеріне (RAN-нің алдыңғысы) тапсырыс берілген "Parramatta" RAN үшін құрылған алғашқы кеме болды. Австралияға жеткізілу сапары үшін Корольдік Әскери-теңіз флотына уақытша қабылданып, 1910 жылы Австралияның Әскери-теңіз күштерінің бақылауына өтті және 1911 жылдың 1 наурызында, соңғысының ресми құрылуынан аз уақыт бұрын RAN-ге қайта қабылданып, толыққанды комиссияланды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, 1914 жылдан 1917 жылға дейін "Parramatta" Тынық мұхиты мен Оңтүстік-Шығыс Азияда патрульдік миссияларды орындады, содан кейін оның бірқатар әпке кемелерімен бірге суасты қайықтарға қарсы операциялар үшін Жерорта теңізіне жіберілді. 1919 жылы Австралияға оралып, резервке қойылды. 1920 жылы Уэльс принцінің сапары кезіндегі қысқа мерзімдік толық комиссиядан басқа, "Parramatta" 1928 жылға дейін резервте қалды. 1928 жылы кеме толықтай қызметтен босатылып, бөлшектері алынып тасталды және Хоксбери өзенінде тұтқындарды ұстау үшін сатылды. Бірнеше рет қожайындары ауысқаннан кейін, 1933 жылы боран кезінде кеме жағаға тірелді және тотығуға қалды. 1973 жылы кеменің алдыңғы және артқы бөліктері құтқарылып, ескерткіштерге айналдырылды.

Сипаттама

"Австралиялық өзен" класының эсминдерінің жалпы ұзындығы 245 фут (75 м), ені 24 фут (7 м) және суға бату тереңдігі 8 фут (2 м) болды. Олар қалыпты жүктемеде суырылды. Эсминдерді үш Yarrow қазанымен қамтамасыз етілген буды пайдаланып үш пропеллер білігін қозғалтқан бір Парсонс бу турбинасы қуаттандырды. Турбиналар жоба бойынша кемелерге белгілі бір жылдамдық беруге арналған қуатқа ие болды. Кемелерде мұрын бөлігіндегі платформада орналасқан бір BL Mk VIII зеңбірегі, әрбір бортындағы орта бөлікте және кормада орналасқан үш 12 фунттық 12 cwt зеңбіректер болды. Олар сонымен қатар екісі артқы түтіктердің артында және соңғысы кормадағы төртінші палубада орналасқан үш 18 дюймдік (450 мм) торпеда түтігімен жабдықталды.

Құрылыс және мансап

Параматта, оның бауырлары және , 1909 жылғы 13 наурызда тапсырыс берілді. Кеме 17 наурызда Шотландияның Гован қаласындағы кеме жасау шеберханасында «Фэрфилд кеме құрылысы және инженерлік компаниясы» құрды. Ол 1910 жылғы 9 ақпанда Ұлыбритания премьер-министрі Герберт Асквиттің әйелі Марго Асквитпен суға түсірілді; бұл Австралия теңіз күштері үшін суға түсірілген алғашқы жаңа кеме болды. Құрылысы 10 қыркүйекте аяқталды және кеме Австралияға сапарға шыққан HMS Parramatta ретінде Корольдік теңіз күштеріне тапсырылды. «Параматта» мен оның бауырлары 19 қыркүйекте Портсмуттен шықты. Желтоқсан айында Брумге келгеннен кейін олар Ұлттық теңіз күштерінің басқаруына берілді. Австралияның басқаруына өткеннен кейін екі кеме Мельбурнге салтанатты қарсы алу үшін келді. Салтанаттар кезінде кеме инженері суға түсіп, батып кетті. 1911 жылғы 1 наурызда «Параматта» «Оның Әмірлігінің Австралия кемесі» ретінде қайтадан қолданысқа енгізілді, бірақ HMAS префиксі 10 шілдеге дейін ресми түрде бекітілмеді, сол кезде король Георг V Ұлттық теңіз күштеріне Австралия Корольдік теңіз күштері деп атауға рұқсат берді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында «Паррамата» австралиялық флотпен бірге Германияның Шығыс Азия эскадрильясын іздеуге қатысты, содан кейін Оңтүстік Тынық мұхиты аймағындағы неміс колонияларын, оның ішінде Неміс Жаңа Гвинеясын басып алуға және одақтастардың осы аймақтардағы билігін бекітуге жұмылды. 1915 жылдың 5 ақпанында «Паррамата» және оның бірдей кластағы «Ярра» кемелері Австралияға аттанды, онда олар конвойларды сүйемелдеу міндетін континенттің шығыс жағалауында қараша айына дейін атқарды. Кемелер Сиднейде жөнделді, содан кейін Малайя, Шығыс Индия және Филиппин аймағында күзеттік қызметке жіберілді. «Паррамата» 1916 жылдың 17 шілдесінде Австралияға қайтып оралды және 1917 жылдың 17 мамырына дейін елдің жағалау суларында патрульдік қызмет атқарды, содан кейін ол және оның бірдей кластағы кемелері Мальтаға жолданды. Өзінің қызметі барысында «Паррамата» Бірінші дүниежүзілік соғысындағы іс-қимылдары үшін ешқандай награда алмады. 2010 жылы аяқталған RAN-ның (Австралия Корольдік Теңіз күштері) әскери наградалар жүйесін жаңартудан кейін кеменің соғыс кезіндегі қызметі «Rabaul 1914» және «Adriatic 1917–18» наградаларымен мойындалды.

Соғыстан кейінгі

1919 жылдың 6 наурызында «Параматта» бірнеше австралиялық кемелермен бірге елге қайтып келе жатты. 26 сәуірде «Параматта» мен «Ярра» Дарвинден бір күндей жерде отын таусылып, «Уаррего» кемесімен портына сүйретілуге мәжбүр болды. Эсминец 1919 жылдың 22 шілдесінде Сиднейде резервке жіберілді.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

Паррамата 1928 жылғы 20 сәуірде қызметтен шығарылып, 17 қазанда бөлшектеу үшін Кокату аралы кеме құрылыс-жөндеу зауытына тапсырылды. Паррамата мен Суан кемелерінің қаптамасы алынып тасталды, ал олардың қаңқалары Жаңа Оңтүстік Уэльс пенитенциарлық департаментіне сатылып, Коуэн-Крикке сүйретілді. Олар Хоксбери өзені бойындағы жолдарда жұмыс істейтін тұтқын жұмысшыларды орналастыру үшін пайдаланылды. 1933 жылы екі кеме Нью-Саут-Уэльстің Кован қаласынан Джордж Роудсқа 12 фунттан сатылды, ол оларды балықшыларға тұрғын үй ретінде пайдалануды жоспарлаған. Бұл қадамға қарсылық білдірілді, содан кейін кемелер екі балықшыға сатылды, олар оларды Милсон және Пит аралдарына көк металл тасымалдау үшін қолданды. Кеменің қираған бөлігі, мұрт және корпус бөліктері мұра ретінде тізілген.