Кіріспе

Каластық жеңіл крейсер

HMAS Sydney – Австралия Корольдік теңіз флотының (RAN) Чатем класындағы жеңіл крейсері. 1911 жылы құрылысы басталған және 1912 жылы суға түсірілген крейсер 1913 жылы RAN қатарына қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында Сидней Австралия әскери-теңіз экспедициялық күшін қолдауға және алғашқы ANZAC конвойын сүйемелдеуге қатысты. 1914 жылдың 9 қарашасында Кокос аралы шайқасында неміс крейсерін жеңді. 1915 және 1916 жылдары Сидней Солтүстік Америка және Батыс Индия станциясында қызмет етті, ал 1916 жылдың қарашасында Шотландияның Гринок қаласындағы 2-ші жеңіл крейсер эскадрильясына қосылды. 1917 жылдың 4 мамырында крейсер неміс L43 дирижабліне қарсы нәтижесіз шайқасқа қатысты; екі кеме де зақым алмады. 1917 жылдың соңында Сидней әуе шабуылын жүргізген алғашқы австралиялық соғыс кемесі болды және бұрылатын платформадан ұшқан алғашқы соғыс кемесі атанды. Соғыс аяқталғаннан кейін Сидней бір жыл резервте тұрды, содан кейін RAN-ның флагмандық кемесі ретінде қайта қолданысқа енгізілді. Крейсер 1928 жылы қызметтен шығарылып, металл тескілеріне тарқатылды. Кеменің бірнеше бөлігі, оның ішінде мұрты мен алдыңғы мачтасы ескерткіш ретінде сақталған, ал кеменің үш бас қаруы кейін жағалау бекіністерінде пайдаланылды.

Дизайн және құрылыс

Сидней – Чатем класының жеңіл крейсері. Оның стандартты суыру көлемі 5400 тоннаны құрады. Екінші және әуе шабуылына қарсы қару-жараққа бір жылдам атуға арналған жоғары бұрышты зениттік пулемет және он 0,303 дюймдік пулемет (сегіз Льюис пен екі Максим) кірді. Екі 21 дюймдік торпеда түтігі орнатылған, олармен бірге жеті торпеда тасымалданды. Сидней 1911 жылғы 11 ақпанда Шотландияның Глазго қаласындағы Лондон және Глазго инженерлік және темір кеме құрылысы компаниясымен салынды. Шайқас барысында Сидней шамамен 670 оқ атып, 100-ге жуық дұрыс тиді. Ол осы уақыт аралығында он алты рет зақымдалды; оның үш экипаж мүшесі қаза тауып, он үш адам жараланды. 134 неміс қызметкері қаза тапты, ал кеменің қалған экипажы Сиднеймен тұтқынға алынды (жағалау тобы, Айша шетігін басып алып қашып кеткеннен басқа) және Мальтадағы Валлеттаға британдық күштерге тапсырылды. Мальтадан кеткеннен кейін австралиялық крейсер Солтүстік Америка және Батыс Үндістан бекетіне қосылып, 1915 жылғы 6 қаңтарда Бермуд аралдарына жетті.

Атлант мұхиты

Сидней Американың батыс жағалауында он сегіз ай бойы ешқандай оқиғасыз күзеттік қызметін атқарды. Әуе кемесі Сиднейге қарай 10-12 бомба тастады, бірақ бомбалар кемеге тимеді (дегенмен, әуе кемесі крейсерлердің біреуінде саңылау жасағанын мәлімдеді; австралиялық соғыс кемесіне жасалған алғашқы әуе шабуылы). "Цеппелин" қарсыұрыс отымен кері шегінді. 2010 жылы RAN наградалар жүйесі жаңартылғаннан кейін Сиднейге бұрыннан берілмеген екі шайқас наградасы табысталды: "Рабаул 1914" және "Солтүстік теңіз 1917–18".

Соғыстан кейінгі

Сидней 1923 жылғы 13 сәуірде резервке жіберілді.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

1928 жылы 8 мамырда Сиднейден шығып, 1929 жылы Кокату аралының кемежайына жеткізілді, онда ол бөлшектелді. Бұл бастапқыда Эмденге қарсы шайқасқа арналған ескерткіш ретінде тағайындалған, бірақ 1964 жылы барлық қаза тапқан австралиялық кемелер мен қызмет барысында мерт болған теңізшілерге арналған ескерткіш ретінде қайта бағытталды. Кеменің алдыңғы бөлігі, оның ішінде бастың ұшы, флагшток және рульдер, Сидней порты көпірінің астындағы Милсонс-Пойнт теңіз жағалауына орнатылды. Бастың жоғарғы мачтасы Энвиронада орнатылды, бірақ негізі шіріп, құлап кетті. 1930 жылдары 6 дюймдік екі зеңбірек Батыс Австралияға тасымалданды және 1938 жылы Ротнест аралындағы Бакли-Пойнтқа орнатылды. Кеменің тағы бір зеңбірегі 1940 жылдан 1987 жылға дейін Бейсенбі аралында қолданылды. 2015 жылдың қыркүйегінде Лейтон бекінісінде 6 дюймдік түпнұсқалық зеңбіректерді қайта жаңғырту мақсатында теңіз зеңбірегі мен қалқаны орнатылды.