Спленэктомиядан кейінгі жұқтымды инфекция: қауіптер мен алдын алу шаралары
Overwhelming post-splenectomy infection
Кез келген күйеусіз инфекция (OPSI) – күйеуді алып тастағаннан кейін пайда болатын сирек, бірақ тез өтетін инфекция. Жедел көмек қажет! Стрептококк пневмония себебі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көкбауыр алынып тасталғаннан кейінгі инфекция (КАИ) – көкбауырдың алынып тасталуынан (немесе қанағаттанарлықсыз жұмыс істеуінен) кейін адамдарда сирек кездесетін, бірақ өте тез өлімге алып келетін инфекция. Инфекциялар көбінесе менингит немесе сепсиспен сипатталады және олардың себебі капсуласы бар микроорганизмдер, соның ішінде Streptococcus pneumoniae. Бұл жедел медициналық жағдай және дереу емдеу қажет. Өлім 12 сағат ішінде болатыны хабарланған. Babesia түрлері – қан сорғыш қоңыздар арқылы берілетін және бабезиозды қоздыратын паразиттер.
An overwhelming post splenectomy infection (OPSI) is a rare but rapidly fatal infection occurring in individuals following removal (or permanent dysfunction) of the spleen. The infections are typically characterized by either meningitis or sepsis, and are caused by encapsulated organisms including Streptococcus pneumoniae. It is a medical emergency and requires immediate treatment. Death has been reported to occur within 12 hours. are species of Babesia, which are tick borne parasites that cause babesiosis.
Белгілері мен симптомдары
ОПСИ бастапқыда қызба немесе жөтел сияқты жеңіл вирустық симптомдармен көрінуі мүмкін, бірақ инфекцияның кешірек сатыларында дікілдеу, шымырлау, суық тию, диарея, құсу, жалпы әлсіздік, бұлшық ет ауыруы, бас ауруы және ішкі азаптардың ауыруы сияқты белгілер пайда болуы мүмкін. Ауру жоғарыда аталған белгілерден бастап тез дамиды, комаға, емдеуге көнбес септикалық шокқа және соңында 24 сағаттың ішінде өлімге алып келуі мүмкін.
OPSI may initially present with mild viral symptoms such as fever or coughing, however later in infection symptoms may include shakes, shivers, chills, diarrhea, vomiting, malaise, myalgia, headache and abdominal pain. The disease progresses rapidly from the above mentioned symptoms to coma to refractory septic shock and finally death in as little as 24 hours.
Науқастарға білім беру
Асплензия қаупі туралы білім ОПСИ қаупінің айтарлықтай төмендеуімен байланысты, сондықтан пациенттерді хабардар ету ОПСИ-ді алдын алу үшін маңызды және ОПСИ-ді алдын алудың ең маңызды факторы болуы мүмкін. Көбінесе адамдар денсаулық сақтау туралы ақпаратты интернеттен алады, ал асплензия және спленэктомия қаупі туралы сенімді, оңай түсінілетін және толыққанды ақпараттың жетіспеуі асплензиясы бар адамдар үшін алдын алатын қауіп факторы болып табылады. Ұлыбританияның «Жасыл кітабы» (иммунизация бойынша нұсқаулық) 7-тарауында иммунитетке әсер ететін негізгі медициналық жағдайлары бар адамдардың, оның ішінде асплензиясы бар пациенттердің иммунизациясына қатысты мәліметтер келтірілген. Пневмококк вакцинасының түрлі нұсқалары бар болғандықтан, пациенттерге егер олар стандартты кесте бойынша вакцина алмаса, ең жаңа вакциналар (әдетте 23-валентті полисахаридтік вакцина және 13-валентті конъюгаттық вакцина) ұсынылуы керек. Спленісі жоқ пациенттерге қайталап вакцина салу ұсынылады. CDC тірі вакциналардан бас тартуға кеңес береді және саяхатшыларға, оның ішінде асплензиясы бар адамдарға маляриядан сақтану туралы арнайы ұсынымдар береді.
Knowledge of the risks of asplenia correlates with a greatly reduced risk of OPSI, thus patient education is vital to preventing OPSI and may be the most important factor for preventing OPSI. More and more people are increasingly getting their healthcare information from the internet and the lack of reliable, readable and comprehensive information on the risks of asplenia and splenectomy poses a preventable risk factor for asplenic individuals. The The Green Book (immunisation guidance, UK) in chapter 7 covers immunisation of people with underlying medical conditions that affect immunity which includes asplenic patients. As there are a range of different pneumococcal vaccines, the patient should be offered the most up to date ones (typically 23 valent polysaccharide vaccine and 13 valent conjugate vaccine), if they have not had them already as part of standard schedule. Repeat doses are recommended in patients without a spleen. The CDC recommends against live vaccines and has specific advice for travellers, which includes malaria avoidance for asplenic individuals.
Болжам
ОПСИ емделмесе, көбінесе өлімге алып келеді, бірақ қазіргі заманғы емдеу өлім-жұлымды шамамен 40–70 пайызға дейін азайтады. ОПСИ-мен ауыратын адамдар көбінесе антибиотиктермен және симптоматикалық еммен емделеді. Ең көп қауіп балалар мен 70 жастан асқан қарт адамдарға қатысты, бірақ ол кез келген жаста кездесуі мүмкін. Серпалы жасушалы анемия, талассемия және ісіктер сияқты гематологиялық ауруларға байланысты көкбауырды алу, жарақат салдарынан көкбауырды алуға қарағанда көбірек тәуекелмен байланысты.
OPSI is almost always fatal without treatment, but modern treatment has decreased the mortality to approximately 40–70 percent. Individuals with OPSI are most commonly treated with antibiotics and supportive care. The risk is greatest for children and elderly (70+ years old), but it can happen at any age. Greater risk is associated with splenectomy for hematological conditions such as sickle cell anemia, thalassemia and tumours when compared to splenectomy due to trauma.