Кіріспе

Абхазия саясаткері (1939–2016)

Константин Озган ( ) – Абхазияның көрнекті саясаткері, ол ішкі істер кеңесінің төрағасы, сыртқы істер министрі, экономика министрі, бірінші вице-премьер және Абхазияның Ақсақалдар кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарды.

Ерте өмір және мансап

Константин Озган 1939 жылы 15 мамырда Гудаута ауданының Лыхный ауылында дүниеге келген. 1978 жылы Озган Коммунистік партияның Гудаута Райкомының бірінші хатшысы болды (осы лауазымды 1989 жылға дейін атқарды) және Абхазия Автономдық Кеңестік Социалистік Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты, сондай-ақ оның Президиумының бас орынбасары болды. 1987 жылы Озган Жоғарғы Кеңестің төрағасы болды, бұл мерекелік лауазым еді. Грузия зиялылары оны 1989 жылғы шілдеде Сухумиде болған қақтығысқа, салдарынан 25 адам қаза тапқанға кінәлі деп айыптады. 1991 жылдан 1996 жылға дейін Озган Абхазия Халық Ассамблеясының мүшесі болды.

Сыртқы істер министрі

Константин Озган 1996 жылы Абхазияның сыртқы істер министрі лауазымына тағайындалды, оның алдындағы Леонид Лакербай отставкаға шықты. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымымен алғашқы келіссөздердің көп бөлігін жүргізді. Ол Грузия президенті Эдуард Шеварднадземен қызмет еткен екі жылы ішінде үнемі келіссөздер барысында бірнеше рет кездесті. Бұл ұйымның салыстырмалы түрде орташа көшбасшыларының бірі ретінде, ол Абхазияның болашақ саяси мәртебесін талқылауға бес жылдық мораторий енгізуді ұсынды, бұл Ресейдің сол кезде Чечнямен жасасқан келісіміне ұқсас болды. Бұл екі тараптың келісімге жақындаған сәті болғанымен, грузин тарапы оны қабылдамады. Озганның қызметінің басында ол екі тарап арасындағы табысты келіссөздерге жетекшілік етті. Алайда 1997 жылы жағдай қайта шиеленісе бастады. Озган Грузия үкіметін абхаз әскеріне жасалған террористік шабуылдардың артында деп айыптады. Сондай-ақ ол Грузиядан келген босқындар өз үйлеріне оралғанға дейін Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы санкцияларын алып тастауды талап етті – бұл саясат оның ізбасарларының кезінде де жалғасуда.

Вице-премьер және экономика министрі

Сыртқы істер министрі лауазымынан алысқаннан кейін Озган Абхазияның вице-премьері және экономика министрі болып тағайындалды. 1999 жылы ол этникалық грузин босқындарын Гал ауданына бір жақты қайта оралуын бақылауға жауапты Абхазия комиссиясын басқарды. 1999 жылдың 2 сәуірінде Озганқа қастандық жасауға тырысылды, нәтижесінде төрт әріптесі минадан ауыр жарақат алды, ал ол өзі аман қалды.

Парламент депутаты

Ол бұрынғыдай көптеген қоғамдық қызметтер атқармаса да, Өзган Абхазия Халық Ассамблеясының депутаты болып қалды. 2002 жылы ол спикер лауазымына үміткерлік етіп, Нұғзар Ашубадан жеңіліп, оның орнына спикердің орынбасары болды. Өзган 2007 жылғы сайлауда қайта сайланбады. Константин Озган бұрынғы президент Владислав Ардзинбаға қарсы оппозициялық қозғалысқа қосылды, ол 2005 жылы оппозициялық үміткер Сергей Багапшты президенттікке сайлауға қол жеткізді. Оның соңғы ұсыныстарының бірі – Абхазия конституциясының президенттікке үміткердің сайлауға түсу үшін Абхазияда кемінде бес жыл тұруын талап ететін бөлігін күштен жоюға жасаған сәтсіз әрекеті болды.

Ақсақалдар кеңесінің төрағасы

2009 жылдың 31 шілдесінде Абхазияның Ақсақалдар кеңесі Константин Озганды келе жатқан төраға Павел Адзинбаның орнына тағайындады. Адзинба 16 жыл бойы кеңестің төрағасы болғаннан кейін қызметтен қанағаттану туралы өтініш білдірді. 2016 жылдың 21 наурызында жоспарланған қайта дауыс беруге жауап ретінде Озган Ақсақалдар кеңесі атынан үкімет пен оппозицияны коалициялық үкімет құруға шақырды.

Өлім

Константин Озган 2016 жылдың 22 наурызында дүниеден өтті. 25 наурызда президент Рауль Хажимба Озғанға қаза болғаннан кейін Леон орденімен марапаттады.