Кіріспе

Американың Құрылтайшы Әкесі және судья Фрэнсис Дана (13 маусым 1743 – 25 сәуір 1811) – Американың Құрылтайшы Әкесі, заңгер, юрист және Массачусетс штатының мемлекеттік қайраткері. Ол 1777–1778 және 1784 жылдары Континенттік Конгресске делегат болды. Конфедерацияның Ережелеріне қол қойған ол, Америка революциясының аяқталуын келіскен дипломатиялық миссияның хатшысы болды және Ресейдегі министр ретіне тағайындалды. Кейін ол Массачусетс Жоғарғы Сотының мүшесі болып, 15 жыл бойы бас судья қызметін атқарды. Дананың әйелі Элизабет, Энн Ремингтон мен Уильям Эллеридің қызы болды, ал Уильям Эллери Тәуелсіздік Декларациясына қол қойған. Ол сондай-ақ белгілі суретші және ақын Вашингтон Оллстонның әкесі болды.

Өмірбаян

Фрэнсис Чарльзтаун, Массачусетс штатында, заңгер Ричард Дананың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Гарвардта білім алып, 1762 жылы тәмамдады, содан кейін заң оқыды және адвокаттыққа қабылданды, одан кейін Бостонда сәтті заңгерлік тәжірибе құрды. Ұлыбританияның отарлық саясатына қарсы болғандықтан, ол "Азаттық ұлдарының" жетекшісі болды және 1774 жылы Массачусетс провинциялық (революциялық) конгресіне сайланды. 1775 жылы Континенттік конгресс оны Революциялық соғысқа себеп болған дауларды татуластыру мақсатымен Англияға жіберді. Келесі жылы ол қайтып келді, дауды бейбіт жолмен шешу мүмкін емес екеніне көз жеткізіп, 1777 жылы Континенттік конгресске делегат ретінде сайланды, онда 1778 жылы Конфедерация мақалаларына қол қойды. Осы органның мүшесі ретінде ол 1778 жылдың қаңтарында генерал Джордж Вашингтонды Вэлли-Форджға барып, Континенттік армияны қайта ұйымдастыру мәселесін талқылау үшін тағайындалған комиссия төрағасы болды. Комиссия үш айға жуық лагерде болды және Вашингтонға Конгресс негізінен қабылдаған қайта ұйымдастыру жоспарын дайындауға көмектесті. Осы жылы ол Лорд Норттың келісім туралы ұсынысын қарастыратын комиссия мүшесі болды және оған қарсы күшті шықты. Дана Конгресстен шығып, Джон Адамспен бірге Парижге дипломатиялық делегацияның хатшысы ретінде сапарлады. 1780 жылы ол Ресей империясына американдық министр болып тағайындалды, бірақ Екатерина Ұлыдан ресми мойын алған жоқ, ол 1783 жылға дейін Санкт-Петербургте тұрды. Отанына оралғаннан кейін, ол 1784 жылы ұлттық конгресске қайта сайланды. 1785 жылы Дана Массачусетс штатының Жоғарғы сотына тағайындалды және 1791 жылдан бастап бас судья болып 1806 жылға дейін қызмет етті. Федералды конституцияны қабылдауды ынталы түрде қолдаған ол, 1788 жылы оны бекіткен штаттық конвенцияның мүшесі болды және Федералистік партияның, әсіресе оның Эссекс тобының жетекшілеріне ең ықпалды кеңесшілердің бірі болды. 1792 жылы Дана Чарльз өзені арқылы Кембриджпортқа көпір салу үшін құрылған компанияның акционері болды. Бұл Батыс Бостон көпіріне айналды, кейін Лонгфеллоу көпірі орналасқан жер. Көпір 1793 жылдың қараша айында ашылды. Дана 1806 жылы қоғамдық өмірден шықты. Ол 1780 жылы Америка өнер және ғылым академиясының негіздейтін мүшесі болды және Гарвард университетінің дамуын белсенді түрде қолдады. Оның ұлы Ричард Генри Дана аға, маңызды ақын және әдеби сыншы, сондай-ақ заңгер болды. Оның немересі Ричард Генри Дана кіші, Массачусетс штатының прокуроры болған және "Мачтадан екі жыл бұрын" (1840) атты классикалық шығарма жазған белгілі заңгер және жазушы болды.

Өлім және мұра

Дана 1811 жылдың 25 сәуірінде Массачусетс штатының Кембридж қаласында қайтыс болды және Кембридждің Ескі Көрімдігінде жерленген. Бұрынғы Массачусетс штатындағы Дана қаласы оның құрметіне аталған. Белчертаунның Дана Хилл атты ауданы, өз кезегінде, бұрынғы қаланың атымен аталған.