Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық романист (1854–1909)
American novelist (1854–1909)
Фрэнсис Марион Кроуфорд (2 тамыз 1854 – 9 сәуір 1909). 1857 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы Лютер Терриге қайта үйленді, одан Кроуфордтың жартылай қарындасы Маргарет Уорд Терри дүниеге келді, ол кейін Уинтроп Астор Ченлердің әйелі болды. Ол тікелей Сент-Полс мектебінде (Конкорд, Нью-Гэмпшир), Кембридж университетінде, Гейдельберг университетінде және Рим университетінде білім алды. Осы кезеңде ол көбінесе Бостон қаласындағы тағасы Джулия Уорд Хоудың үйінде және ағасы Сэм Уордтың қосылысында болды. Оның отбасы оның қаржылық болашағына қатысты алаңдады. Анасы оның Шуберт өлеңдерін жеке орындауының негізінде Бостонда опера баритоны болып жұмыс істеуге дайындалуына үміттенген. 1882 жылдың қаңтар айында Бостон симфониялық оркестрінің дирижері Джордж Хеншель оның мүмкіндіктерін бағалап, Кроуфордтың "қателеспей ән айта алмайтынын" анықтады. Ағасы Сэм Уорд оған Үндістандағы жылдары туралы жазуды ұсынды және Нью-Йорк баспагерлерімен байланыс орнатуға көмектесті.
Francis Marion Crawford (August 2, 1854 – April 9, 1909) After his father's death in 1857, his mother remarried to Luther Terry, with whom she had Crawford's half sister, Margaret Ward Terry, who later became the wife of Winthrop Astor Chanler. He studied successively at St Paul's School, Concord, New Hampshire; Cambridge University; University of Heidelberg; and the University of Rome. During this period he lived most of the time in Boston at his aunt Julia Ward Howe's house and in the company of his uncle, Sam Ward. His family was concerned about his financial prospects. His mother had hoped he could train in Boston for a career as an operatic baritone based on his private renditions of Schubert lieder. In January 1882, George Henschel, conductor of the Boston Symphony Orchestra, assessed his prospects and determined Crawford would "never be able to sing in perfect tune". His uncle Sam Ward suggested he try writing about his years in India and helped him develop contacts with New York publishers.
Мансап
1882 жылдың желтоқсанында ол өзінің алғашқы романын – «Мистер Исаакс» атты шығарманы жариялады. Бұл роман қазіргі англо-индиялық өмірдің суреті және Шығыс құпиясымен өріліп, жазылған. Ол бірден сәттілікке ие болды, ал одан кейін «Доктор Клаудиус» (1883) романы жарық көрді. 1883 жылдың мамырында ол Италияға оралып, тұрақты мекендеді. 1885 жылы ол Соррентодағы тарихи «Кокумелла» қонақүйінде тұрып, Сант-Аньеллода қоныстанды, онда ол күзде «Вилла Ренци» атты үйді сатып алды, ол кейін «Вилла Кроуфорд» аталды. Оның романтарының жартысынан астамы Италияда өтеді. Ол Италия тарихына арналған үш зерттеулік еңбек жазды және орта ғасырдағы Рим тарихына қатысты жұмысын аяқтауға жақын болғанда қайтыс болды. Бұл Марион Кроуфордтың кітаптарының әдебиеттегі ерекше американдық бағыттан өзгешеленуін түсіндіруге болады. Кроуфорд жыл сайын көптеген сәтті романдар жариялады. Дегенмен, оның 1896 жылғы «Адам Джонстонның ұлы» романын он тоғызыншы ғасырдың соңындағы ағылшын романисі Джордж Гиссинг «қанағаттандырмайтын» деп бағалады. 1890 жылдардың соңында Кроуфорд тарихи еңбектерін жаза бастады. Олар: «Ave Roma Immortalis» (1898), «Rulers of the South» (1900) – кейін «Оңтүстік Италия және Сицилия» деп аталды, сондай-ақ американдық нарық үшін 1905 жылы қайта басылған «The Rulers of the South» және «Gleanings from Venetian History» (1905) – американдық атауы «Salvae Venetia», 1909 жылы «Венеция; Орын және халық» деген атпен қайта басылды. Бұл шығармаларда оның итальян тарихына терең білімі романтизмнің қиялымен үйлесіп, керемет нәтиже береді. Оның «Константинополь» (1895) атты кішкентай кітабы да осы санатқа жатады. Көптеген көркем шығармалары жарық көргеннен кейін, көптеген адамдар оны шебер әңгімеші деп санады, ал тарихи өмірлік күш пен драмалық сипаттамаларға толы кітаптары реализмнің проблемаларына немесе субъективті талдаудың ерекшеліктеріне бейім емес оқырмандардың арасында кең танымал болды. «Роман: Ол не?» (1893) атты романында ол өзінің әдеби көзқарасын қорғады, оны романтизм мен реализмнің үйлесімі ретінде қарастырып, өнер формасын оның нарығы мен аудиториясы тұрғысынан анықтады. Роман, деді ол, «сатуға жарамды тауар» және «интеллектуалды көркемдік сән» (8, 9), ол «әрине, көңіл көтеруі керек, бірақ ақыл-ой тұрғысынан ақылға қонымды болуы керек. Оның мақсаты – көңіл көтеру және қуанту, ал оқыту мен уағыз айту емес; бірақ жақсы көңіл көтеру үшін ол мұқият теңдестірілген туынды болуы керек…» (82). «Сарацинска» сериясы, әдетте, оның ең жақсы туындысы саналады, серияның үшінші кітабы «Дон Орсино» (1892) жылжымайтын мүлік көпіршігінің аясында жазылған және тиімді қысқалықпен айтылған. Екінші том – «Сант Иларио» (1889). Серияның төртінші кітабы «Корлеоне» (1897) әдебиетте мафияның алғашқы толыққанды зерттелуі болды және сол кездегі діни қызметкердің мойындау мөрі болғандықтан қылмысқа куәлік ете алмайтын түпнұсқалық тәсілді қолданды; бұл роман оның маңызды туындыларының бірі емес, өйткені серияның бұрынғы кітаптары белгілеген стандартқа сай келмеді. Кроуфорд «Оңтүстік билеушілері» (1900) романын сицилиялық мафия туралы тараумен аяқтады. Кроуфордтың өзі «Халед: Арабия туралы әңгіме» (1891) романын жақсы көретін, ол адам болып айналған жын туралы (Кроуфордтың сөзімен айтқанда, джин) әңгіме, ол 1970 жылдардың басында Ballantine Adult Fantasy сериясында қайта басылды (1971). «Сигарет шеберіннің романсы» (1890) пьесаға қойылды және роман түрінде де, сахнада да айтарлықтай танымал болды; 1902 жылы оның досы Сара Бернхардт Парижде оның «Франческа да Римини» атты пьесасын қойды. Кроуфордтың ең танымал пьесасы «Ақ қарындас» (1909) болды. Басты рөлді Виола Аллен сомдады, оның алғашқы фильмі осы романның 1915 жылғы бейімделуі болды; ол 1923 және 1933 жылдары қайта түсірілді. «Патша сарайында» (1900) 1915 және 1923 жылдары түсірілді; «Мистер Исаакс» (1882) 1931 жылы «Үндістанның ұлы» деген атпен бейімделді. Оның «Жоғарғы кемежай» (1886; 1885 жылы жазылған), «Қан үшін өмір» (1905, вампирлер туралы әңгіме), «Өлі күлкі» (1899) және «Қыңғыраған бас сүйегі» (1908) сияқты бірнеше әңгімелері жиі қорқыныш жанрының антологиялық классикалары болып табылады. Кроуфордтың қызық әңгімелері туралы эссе С. Т. Джошидің «Ажық әңгіменің эволюциясы» (2004) кітабында кездеседі; басқа да көптеген эсселер мен кіріспелер бар. Жинақталған таңғаларлық әңгімелер 1911 жылы АҚШ-та «Wandering Ghosts» және Ұлыбританияда «Uncanny Tales» деп жарияланды, екеуі де ұзақ уақыт бойы ұмытылған «Патшаның хабаршысы» (1907) жоқ. Қазіргі түпкілікті басылым – Ричард Далбидің «Uncanny Tales» деп редакциялаған және Tartarus Press (1997; 2008) баспасында жарық көрген басылым. Кроуфордтың «Көмектен құлаған адам» романы! (1903) жиі назардан тыс қалады, бірақ оның табиғаттан тыс туындыларымен бірге қарастырылуы керек. 1901 жылы американдық Macmillan фирмасы оның романтарының қайта басылуына қатысты делюкстік біртекті басылымды бастады. 1904 жылы P. F. Collier Co. (Нью-Йорк) 25 томдық басылымды жариялауға уәкілдік алды, кейін ол 32 томдыққа дейін ұлғайтылды. 1914 жыл шамасында McKinlay, Stone, Mackenzie фирмасы Macmillan басылымдарының безендірілуін пайдаланатын басылымды жариялауға уәкілдік алды. 1919 жылы американдық Macmillan фирмасы «Сорренто басылымын» жариялады. Олар 1891 жылдан 1899 жылға дейін біртекті басылымдардың алғашқы американдық басылымдарын және қайта басылымдарын да жариялады. Британдық Macmillan фирмасы 1889 жылдан 1910 жылдан кейінге дейін екі бөлек біртекті басылымды пайдаланды. Кроуфорд маңызды мерзімдік басылымдарға көптеген мақалалар және кітаптарға бірнеше үлестер жазды. А. Марион Кроуфордқа арналған анықтамалық кітаптың «Библиографиялық тарих» бөлімін қараңыз (1981) Джон С. Моран жазған.
In December 1882, he produced his first novel, Mr Isaacs, a sketch of modern Anglo Indian life mingled with a touch of Oriental mystery. It had an immediate success, and Dr Claudius (1883) followed promptly. In May 1883, he returned to Italy, where he made his permanent home. He lived at the historic Hotel Cocumella in Sorrento during 1885 and settled permanently in Sant'Agnello, where in the fall he bought the Villa Renzi that became Villa Crawford. More than half his novels are set in Italy. He wrote three long historical studies of Italy and was well advanced with a history of Rome in the Middle Ages when he died. This may explain why Marion Crawford's books stand apart from any distinctively American current in literature. Year by year Crawford published a number of successful novels. However his 1896 novel Adam Johnstone's Son was thought by the late nineteenth century English novelist George Gissing to be "rubbish". Late in the 1890s, Crawford began to write his historical works. These are: Ave Roma Immortalis (1898), Rulers of the South (1900) renamed Southern Italy and Sicily and The Rulers of the South in 1905 for the American market, and Gleanings from Venetian History (1905) with the American title Salvae Venetia, reissued in 1909 as Venice; the Place and the People. In these, his intimate knowledge of local Italian history combines with the romanticist's imaginative faculty to excellent effect. His shorter book Constantinople (1895) belongs to this category. After most of his fictional works had been published, most came to think he was a gifted narrator; and his books of fiction, full of historic vitality and dramatic characterization, became widely popular among readers to whom the realism of problems or the eccentricities of subjective analysis were repellent. In The Novel: What It Is (1893), he defended his literary approach, self conceived as a combination of romanticism and realism, defining the art form in terms of its marketplace and audience. The novel, he wrote, is "a marketable commodity" and "intellectual artistic luxury" (8, 9) that "must amuse, indeed, but should amuse reasonably, from an intellectual point of view. . Its intention is to amuse and please, and certainly not to teach and preach; but in order to amuse well it must be a finely balanced creation. . ." (82). The Saracinesca series is perhaps known to be his best work, with the third in the series, Don Orsino (1892) set against the background of a real estate bubble, told with effective concision. The second volume is Sant' Ilario [Hilary] (1889). A fourth book in the series, Corleone (1897), was the first major treatment of the Mafia in literature, and used the now familiar but then original device of a priest unable to testify to a crime because of the Seal of the Confessional; the novel is not one of his major works, having failed to live up to the standard set by the books earlier in the series. Crawford ended Rulers of the South (1900) with a chapter about the Sicilian Mafia. Crawford himself was fondest of Khaled: A Tale of Arabia (1891), a story of a genie (genius is Crawford's word) who becomes human, which was reprinted (1971) in the Ballantine Adult Fantasy series of the early 1970s. A Cigarette Maker's Romance (1890) was dramatized, and had considerable popularity on the stage as well as in its novel form; and in 1902 an original play from his pen, Francesca da Rimini, was produced in Paris by his friend Sarah Bernhardt. Crawford's best known dramatization was that of The White Sister (1909). Its main actress was Viola Allen, whose first film was the 1915 film of this novel; it was filmed again in 1923 and 1933. In the Palace of the King (1900) was filmed in 1915 and 1923; Mr. Isaacs (1882) was filmed in 1931 as Son of India. Several of his short stories, such as "The Upper Berth" (1886; written in 1885), "For the Blood Is the Life" (1905, a vampiress tale), "The Dead Smile" (1899), and "The Screaming Skull" (1908), are often anthologized classics of the horror genre. An essay on Crawford's weird tales can be found in S. T. Joshi's The Evolution of the Weird Tale (2004); there are many other essays and introductions. The collected weird stories were posthumously published in 1911 as Wandering Ghosts in the U. S. and as Uncanny Tales in the UK, both without the long forgotten "The King's Messenger" (1907). The present definitive edition is that edited by Richard Dalby as Uncanny Tales and published by the Tartarus Press (1997; 2008). Crawford's novella Man Overboard! (1903) is often overlooked, but belongs with his supernatural works. In 1901, the American Macmillan firm began a deluxe uniform edition of his novels, as reprintings required. In 1904 the P. F. Collier Co. (N. Y.) was authorized to publish a 25 volume edition, later increased to 32 volumes. Around 1914 the subscription firm McKinlay, Stone, Mackenzie was authorized to publish an edition using the Macmillan binding decorations. In 1919 the American Macmillan firm published the "Sorrento Edition". They also had issued some first American editions and reprints in a uniform binding from 1891 through 1899. The British Macmillan firm used two separate uniform bindings from 1889 until after 1910. Crawford wrote numerous articles for major periodicals and a few contributions to books. See the section "Bibliographical History" in An F. Marion Crawford Companion (1981) by John C. Moran.
Жеке өмір
1880 жылы Кроуфорд Рим католик дініне ауысты. 1884 жылдың қазан айында ол Америка Азамат соғысының Одақ генералы Хирам Берданның қызы Элизабет Берданға үйленді. Кроуфорд 1909 жылы Ұлы жұма күні Соррентодағы Кроуфорд вилласында жүрек талмасынан қайтыс болды. Бұл, Колорадодағы шыны балқыту зауытындағы улы газдарды тыныс алғаннан кейін он жыл бұрын болған өкпе жарақатының салдарынан орын алды, бұл оқиға 1897–1898 жылдардың қысындағы американдық лекциялық сапарында болған. Ол 1901 жылы жарық көрген «Мариетта» тарихи романы үшін техникалық мәліметтер жинап жатқан, онда орта ғасырлық Венециядағы шыны жасау процесі суреттеледі. Оның қайтысынан кейін әйелі Кроуфордтың романдарынан фильм түсіруге байланысты шарт бұзу туралы сотқа шағым түсірді.
In 1880, Crawford converted to Roman Catholicism. In October 1884 he married Elizabeth Berdan, the daughter of the American Civil War Union General Hiram Berdan. Crawford died at Sorrento on Good Friday 1909 at Villa Crawford of a heart attack. It was the result of a severe lung injury ten years previous, caused by inhalation of toxic gases at a glass smelting works in Colorado, which happened during his American lecture tour in the winter of 1897–1898. He was gathering technical information for his historical novel Marietta (1901), that describes glass making in late medieval Venice. After his death, his widow sued for breach of contract related to the production of Crawford's novels into a film.
Мұрасы мен ықпалы
1929 жылы жазған "Адамдық әңгімелер туралы бірнеше ойлар" мақаласында М. Р. Джеймс Кроуфордтың мистикалық көркем шығармаларын жоғары бағалады. Джеймс: «Марион Кроуфорд және оның "Жоғарғы Берт" атты қорқынышты әңгімесі, ол ("Қыңғырау бас сүйек" әңгімесінен айтарлықтай қалып қойғанмен) оның "Таңғажайып әңгімелер" жинағындағы ең жақсы туынды және жалпы алғанда, әңгімелердің ішінде ең танымалдарының бірі» деді. Х. Расселл Уэйкфилд әңгімелер туралы эссесінде Кроуфордтың "Жоғарғы Берт" әңгімесін осындай әңгімелердің арасында «ең жақсысы» деп атады. Норман Дуглас Кроуфордтың қаржылық жетістігін өзін жазуға ынталандырған фактор деп санайды (дегенмен ол Кроуфордтың шығармаларына бірінші тұлғадағы редакторлық түсініктемелер енгізу әдетіне сынды көзбен қарады). Ф. Марион Кроуфордты еске алу қоғамы 1975 жылы құрылды және 1977 жылдан 1997 жылға дейін "Романтист" әдеби журналын жариялады. 1997 жылы Сант-Аньелло-ди-Соррентода Франсис Марион Кроуфордты зерттеу және талдау орталығы құрылды. Ол FMC Memorial Society-мен ресми түрде байланысты және жыл сайынғы "Genius Loci" журналы арқылы "The Romantist" журналын жариялауды жалғастырады (1997 жылдан бері). 1988 жылдың мамыр айының басында Сант-Аньеллода Кроуфордты еске алуға арналған конференция өтті. Оны Сант-Аньелло-ди-Сорренто қаласы мен Неаполь университетінің институты ұйымдастырды. Конференцияның "Акталары" ағылшын және итальян тілдерінде "Il Magnifico Crawford. Scrittore per Mestiere / Керемет Кроуфорд. Кәсіби жазушы" (1990) деген атпен жарияланды, редакторы Гордон Пул. 2009 жылдың мамыр айының ортасында Франсис Марион Кроуфордты зерттеу орталығы мен Сант-Аньелло коммунасы Кроуфордты қайтыс болған күнінің 100 жылдығында еске алуға арналған тағы бір конференция ұйымдастырды. Конференцияның "Акталары" итальян және ағылшын тілдерінде "Nuova Luce Su Francis Marion Crawford. Cento Anni Dopo 2009 1909 / Жаңаша қарағанда Фрэнсис Марион Кроуфорд. Жүз жыл өткен соң" (2011 жылдың басында, редакторы Гордон Пул) деген атпен жарияланды. Ф. Марион Кроуфордты еске алу қоғамы екі конференцияны ұйымдастыруға көмектесті. Италияның Сант-Аньелло-ди-Сорренто қаласында (оның қайтыс болған қаласы) Corso Marion Crawford деп аталатын үлкен көше бар. Багни-ди-Луккада Кроуфордтың туған үйінде тарихи мақала орнатылған. Вилла Кроуфордты Кроуфордтың қыздары, Леди Элеонор Рока Кроуфорд және Ана Клэр Марион Кроуфорд көп жыл бұрын Салезиандық қарындастарға сыйға тартқан, олар бүгінде оны қыздарға арналған жоғары мектеп ретінде пайдалануда. Козенца провинциясының Сан-Никола Аркелла қаласында Фрэнсис Марион Кроуфорд жазда демалыс алған сарацен мұнарасы Torre Crawford деп аталады. 2020 жылы жазушы Андреа Карло Каппи, Маттео Фаццолари және Косимо Джентиль бірлесіп "Torre Crawford" атты қысқа әңгімелерге арналған әдеби сыйлық құрды, оның жылдық тақырыбы Фрэнсис Марион Кроуфордтың әңгімесінен алынған (бірінші басылымның тақырыбы "Қан – өмірдің мәні").
In his 1929 article "Some Remarks on Ghost Stories" M. R. James praised Crawford's supernatural fiction. James stated that "Marion Crawford and his horrid story of 'The Upper Berth', which (with 'The Screaming Skull' some distance behind) is the best in his collection of Uncanny Tales, and stands high among ghost stories in general." H. Russell Wakefield, in an essay on ghost stories, called Crawford's "The Upper Berth" "the very best one" of such stories. Norman Douglas credits Crawford's financial success as instrumental in encouraging himself to write (though he remained critical of Crawford's habit of inserting first person editorial comments into his fiction). The F. Marion Crawford Memorial Society was founded in 1975 and published the literary review The Romantist from 1977 until 1997. In 1997 the Centro Studi e Ricerche Francis Marion Crawford was founded at Sant'Agnello di Sorrento. It is formally associated with the FMC Memorial Society and continues The Romantist in its annual review Genius Loci (1997–). In early May 1988 at Sant'Agnello, a Conference was held to commemorate Crawford. It was organized by the Comune di Sant' Agnello di Sorrento and the Istituto Universitario Orientale (Naples). Its "Acta" were published in English and Italian as Il Magnifico Crawford. Scrittore per Mestiere / The Magnificent Crawford. Writer by Trade (1990), edited by Gordon Poole. In mid May 2009 the Centro Studi e Ricerche Francis Marion Crawford and the Comune di Sant' Agnello organized another Conference – Francis Marion Crawford; 100 Anni Dopo – to remember Crawford on the centenary of his death. Its "Acta" were published in Italian and English as Nuova Luce Su Francis Marion Crawford. Cento Anni Dopo 2009 1909 / A Hundred Years Later: New Light on Francis Marion Crawford early in 2011, edited by Gordon Poole. The F. Marion Crawford Memorial Society collaborated in the organization of both Conferences. There is a major street in the Italian town of Sant'Agnello di Sorrento (the town where he died) named after him, the Corso Marion Crawford. There is a historical marker on the house where Crawford was born, in Bagni di Lucca. Villa Crawford was donated many years ago by Crawford's daughters Lady Eleanor Rocca Crawford and Mother Clare Marion Crawford to the Salesian Sisters, who operate it today as a high school for girls. In San Nicola Arcella, in the province of Cosenza, the Saracen tower where Francis Marion Crawford stayed in the summer is remembered as Torre Crawford. In 2020, the writer Andrea Carlo Cappi with Matteo Fazzolari and Cosimo Gentile, created the literary prize for short story "Torre Crawford", whose annual theme is taken from a short story by Francis Marion Crawford (the theme of the first edition was "For the blood is the life ").
Драмалық
Король сарайында (1900); Лорример Стоддардпен бірге. Франческа да Римини (1902). Крауфордтың жақсы досы Сара Бернхардтың өтінішімен жазылған. Марсель Швоб аударған (Париж: Charpentier et Fasquelle, 1902); жаңа басылым traduction de l'américain en français by Marcel Schwob, Sulliver, 1996. Ағылшын тіліндегі мәтін 1980 жылға дейін The F. Marion Crawford Memorial Society қоғамымен кіріспе материалдарымен бірге жарияланбады. 1902 жылы ағылшын мәтінінің он басылмаған данасы The Macmillan Company (Нью-Йорк) үшін дайындалып, мәтінді авторлық құқыққа тіркеу үшін басылды. Бұл туынды 1904 жылы Франко Леони операға бейімделді. Эвелин Хейстингс (1902). 2008 жылы табылған, жарияланбаған машинопись. Ақ қарындас (Кроуфорд бұл туындыны алғаш 1907 жылы романнан бұрын жазған, кейіннен ол 1907 жылғы пьесадан бейімделді; 1909 жылғы 8 ақпанда Нью-Йорктің Бингемтон қаласындағы Стоун Опера үйіндегі сахналық қойылымға сәйкес Уолтер С. Хакетт оны өзгертті).
In the Palace of the King (1900); with Lorrimer Stoddard. Francesca da Rimini (1902). Written at the request of Crawford's good friend Sarah Bernhardt. Translated by Marcel Schwob (Paris: Charpentier et Fasquelle, 1902); new edition traduction de l'américain en français par Marcel Schwob, Sulliver, 1996. The English text was not published until 1980, with introductory matter, by The F. Marion Crawford Memorial Society. Ten unpublished copies of the English text were set up and printed for The Macmillan Company (New York City) in 1902 to copyright the text. The piece was adapted into an opera by Franco Leoni in 1904. Evelyn Hastings (1902). Unpublished typescript discovered in 2008. The White Sister (first written by Crawford in 1907 prior to the novel which was adapted form the 1907 play; later modified by Walter C. Hackett for the stage premiere at the Stone Opera House in Binghamton, New York on February 8, 1909)