Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі. Ортаңғы нүктелі тоқыл (Dendrocoptes medius) – Dendrocoptes туысына жататын еуропалық тоқыл.
Species of bird
The middle spotted woodpecker (Dendrocoptes medius) is a European woodpecker belonging to the genus Dendrocoptes.
Таксономия
Ортаңғы нүктелі тоқылдақ 1758 жылы швед натуралисі Карл Линней өзінің "Systema Naturae" кітабының оныншы басылымында Picus medius деген екі атаумен ресми түрде сипаттады. "Medius" латын тілінде "орташа" дегенді білдіреді. Линней бұл құстың мекендеу орнын Еуропа деп көрсеткен, бірақ қазір Швеция деп есептеледі. Көп жылдар бойы бұл тоқылдақ әдетте Dendrocopos туысына жатқызылды, бірақ 2015 жылы жүргізілген молекулалық филогенетикалық зерттеуде ядролық және митохондриялық ДНК тізбектерінің салыстыру нәтижесінде Dendrocopos туысының полифилетикалық екені анықталды. Монофилетикалық туыстарды құру мақсатындағы қайта ұйымдастыру аясында ортаңғы нүктелі тоқылдақ, қайта жандандырылған Dendrocoptes туысына қосылған үш түрдің бірі болды. Бұл туыс 1863 жылы неміс орнитологтары Жан Кабанис және Фердинанд Хайне тарапынан құрылған, ал ортаңғы нүктелі тоқылдақ – типтік түрі ретінде белгіленген. Төрт түрше танылған: Бұл түр Эстонияда кең таралған, ал Финляндияда кездеспейді. Бұл түр бұрын Швецияда көбейген, бірақ 80-жылдары жойылып кеткен. Дегенмен, соңғы жылдары Швецияда олардың көбейетін ортасында ортаңғы нүктелі тоқылдақтарды қайтадан байқау елдің қайта қоныстануын көрсетеді. Ол көшпес табиғатына байланысты Британ аралдарында тіркелмеген. Ол жапырақты орманды аймақтарды, әсіресе ескі емен, шаған және күрең ағаштарды, сондай-ақ ашық алаңдарды, жайылымдарды және тығыз орманды жерлерді ұнатады.
The middle spotted woodpecker was formally described by the Swedish naturalist Carl Linnaeus in 1758 in the tenth edition of his Systema Naturae under the binomial name Picus medius. The specific epithet is Latin for "intermediate". Linnaeus gave the locality as Europe, but this is now taken to be Sweden. For many years this woodpecker was usually placed in the genus Dendrocopos but a 2015 molecular phylogenetic study that compared nuclear and mitochondrial DNA sequences from pied woodpeckers found that Dendrocopos was polyphyletic. As part of the reorganisation to create monophyletic genera, the middle spotted woodpecker was one of three species that were placed in the resurrected genus Dendrocoptes. This genus had been erected by the German ornithologists Jean Cabanis and Ferdinand Heine in 1863 with the middle spotted woodpecker as the type species. Four subspecies are recognised: The species is common in Estonia, but virtually nonexistent in Finland. This species used to breed in Sweden but became extirpated in the '80s. However, middle spotted woodpeckers have been seen again in Sweden in their breeding habitat in recent years, suggesting a recolonization of the country. Due to its sedentary nature it has never been recorded in the British Isles. It prefers deciduous forest regions, especially areas with old oak, hornbeam and elm, and a patchwork of clearings, pasture and dense woodland.
Мінез-құлық және экология
Мінез-құлқы жағынан, ол ағаштардың жоғары жағында тамақтануды ұнатады, үнемі қозғалып тұрады, сондықтан жақсы көру қиынға түседі. Көбейту маусымында ол шіріген ағаш діңіне немесе қалың бұтаққа шамамен 5 см ені бар ұя қазады. Ол 4-7 жұмыртқа салады және 11-14 күндей күтіп бағады. Ортаңғы нүктелі тоқылдақ негізгі қорегі жәндіктер мен олардың дернәсілдері, оларды қабықтың астынан қазып алудың орнына, бұтақтар мен бұтақтардан теріп жейді. Ол ағаш шырынын да жейді. Оны барабан қағуды сирек естисіз, және ол аумақтық мақсаттар үшін ешқашан қолданбайды, оның орнына әнмен белгілейді; баяу, мұрынды «ғвайк ғвайк ғвайк ғвайк ғвайк». Оның дауыстарының ішінде жылдам «кик кекекекекек» бар.
Behaviourally it likes to feed high in the trees, moving constantly and making a good view difficult. In the breeding season it excavates a nest hole about 5 cm wide in a decaying tree trunk or thick branch. It lays four to seven eggs and incubates for 11–14 days. The middle spotted woodpecker lives predominantly on a diet of insects as well as their larvae, which it finds by picking them from branches and twigs rather than hacking them from beneath the bark. It will also feed on tree sap. It is rarely heard drumming, and never for territorial purposes, which it asserts by song; a slow, nasal gvayk gvayk gvayk gvayk gvayk. Calls include a fast kik kekekekek.