Кіріспе
Кубоидты жасушалар қабаты Ирис пигмент эпителийі (IPE) – ирис артында орналасқан, бір жасуша қалыңдығындағы кубоидты жасушалар қабаты. Эпителий жасушаларының цитоплазмасын толтыратын көптеген ірі меланосомалардың болуына байланысты жасушалар өте пигменттелген. Орталық осқа қарай IPE оқушы шекарасында аяқталады. Перифериялық жағынан IPE цилиарлық эпителийдің ішкі, пигментсіз қабатымен үздіксіз жалғасады. Ирис кеңейткіш бұлшықеты ирис пигмент эпителийінің алдыңғы бетіне тығыз бекітілген және пигментті цилиарлық эпителийдің алдыңғы жалғасы болып табылады. Цилиарлық эпителийлер көп қабатты торшаның алдыңғы жалғасын құрайды, оның торшалық пигмент эпителийі (RPE) пигментті цилиарлық эпителийге сәйкес келеді, ал көп қабатты сезімтал торша пигментсіз цилиарлық эпителийге өтеді. Олардың функциялары мен гистологиялық ерекшеліктеріне қарамастан, бұл аймақтар эмбриондық көз шыныайының екі қабатынан шыққан ортақ тектік бастауға ие. IPE меланосомалары ерекшеленеді, олар цилиарлық эпителий мен RPE меланосомаларынан гөрі ірі, қара және дөңгелек болып келеді.
The iris pigment epithelium (IPE) is a one cell thick layer of cuboidal cells lying behind the iris. The epithelial cells are highly pigmented due to the numerous large melanosomes which pack the cytoplasm of each cell. Towards the central axis, the IPE terminates at the pupillary margin. Peripherally, the IPE is continuous with the inner, non pigmented layer of the ciliary epithelium. The iris dilator muscle is strictly attached to the anterior side of the iris pigmented epithelium and represents the anterior continuation of the pigmented ciliary epithelium. The ciliary epithelia represent the anterior continuation of the multilayered retina, whose retinal pigmented epithelium (RPE) corresponds to the pigmented ciliary epithelium, while the multilayered sensory retina fades into the non pigmented ciliary epithelium. Despite their very different functions and histological appearances, these regions have a common origin from the two layers of the embryological optic cup. The melanosomes of the IPE are distinctive, being larger, blacker and rounder than those in the ciliary epithelium or RPE.
Патология
IPE глаукома, диабет және түрлі ирис қабынулары мен атрофияларына ұшырайды, көбінесе дақты жұқару және түссіздену арқылы жауап береді. Альбинизмде ол толығымен немесе жартылай түссіз және мөлдір болады, бұл жағдайдың фотофобиясына себеп болады. Дегенмен, IPE-ге тән дерлік ешқандай ауру жоқ, және ол өте дифференциацияланған, тұрақты жасуша түрі болып табылады, ирис стромасының меланоциттерінен айырмашылығы, қатерлі ісіктерге сирек себеп болады. IPE-нің аденомалары мен аденокарциномалары туралы хабарламалар бар, бірақ олардың кейбіреулері күмәнді.