Кіріспе

Беларусь раввині, Бриск раввиндік әулетінің негізін қалаушы Хаим (Халеви) Соловейчик (идиш: חיים סאָלאָווייטשיק, Chaim Sołowiejczyk), сондай-ақ Хаим Брискер (1853 – 30 шілде 1918) деп белгілі, раввин және Талмуд ғалымы. Ол еврей дініндегі Талмудты зерттеудегі Брискерлік тәсілдің негізін қалаушы деп есептеледі. Ол Соловейчик әулетінің мүшесі, Йосеф Дов Соловейчиктың ұлы. Ол "Гра"х" (ивритше: גר״ח) деп те аталады, бұл "Хагаон Реб Хайим" деген сөздің аббревиатурасы.

Шығармалары

Ол "Брискер әдісінің" (идиш тілінде: Brisker derech) негізін қалаушы саналады. Бұл әдіс – Торада бұйырылған еврей заңын нақты анықтау мен жіктеуге бағытталған, өте қатаң және талдамалық Талмудты зерттеудің бір жолы. Оның еңбектерінде Маймонидтің заңдық жазбаларына ерекше мән беріледі. Соловейчиктың негізгі еңбегі – "Чидушеи Раббину Хаим", Маймонидтің "Мишне Тора" еңбегіне арналған түсіндірмелер жинағы, ол көбінесе Талмудты жаңаша түсінуге мүмкіндік береді. Оның оқытулары мен дәрістері негізінде шәкірттері Талмудқа қатысты ойларын жазып алды, бұл "Чидушеи ХаГРаХ Ал Шас" деп белгілі болды. Бұл кітап "Реб Хаимнің стенограммалары" деп аталады және Талмудтағы тақырыптарды талдауды қамтиды.

Көзқарастар

Соловеич, Любавич хасидтік әулетінің бесінші ребесі Шолом Довбер Шнеерсонмен бірге патшалық режимнің антисемиттік бұйрықтарына қарсы күресті. Ол Амалек кімді білдіретінін кеңейтіп түсіндірді, яғни еврей халқын жоюға тырысқандардың барлығы еврей жауының идеологиялық ұрпақтары екенін айтты. Соловеичк сионизмге қарсы болды және оны дәстүрлі иудаизмді жойып, оның орнына ұлтшылдық орнатуға бағытталған қозғалыс деп есептеді.

Отбасы

Соловейчиктер раввиндік династиясының мүшесі, ол көбінесе Реб Хаим Брискер ("Рабби Хаим [Бриск]") деп танылады. Ол Рефаэль Шапироның қызына үйленді, ол Берлиннің немере қызы болған.