Кіріспе

Американдық раввин Нахман Булман (1925 жылғы 6 шілде – 2002 жыл) – православиелік яһудилікпен байланысты американдық раввин. Ол Гер ребесі, рабби Авраам Мордехай Альтердің батасынан кейін рабби Мейр мен Этил Булман отбасында дүниеге келді. Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігінде өскен ол, қысқа мерзімге Модзиц ребесінің төңірегінде болды және ребе қайтыс болғанға дейін оған жақын болды. Ол Рабби Исаак Елханан теологиялық семинариясында (РИЭТС) оқып, «раббилік санаты» (семиха) алды. Әртүрлі қауымдардан келген ұсыныстарды, стандарттары жеткіліксіз болғандықтан қабылдамай, ол Вирджиния штатының Данвилл қаласындағы шағын яһуди қауымына қызмет етуге келісті, онда үш жыл жұмыс істеді. Содан кейін, өмірінің көп бөлігін АҚШ-тың бірнеше қалаларында синагог раввині және яһуди дінінің мұғалімі ретінде өткізді. 1975 жылы Израильге көшіп, 1979 жылдан бастап Мигдаль ХаЭмекте раввин қызметін атқарды. Өмірінің соңғы жылдары Иерусалимдегі Неве Яковтағы Нахилиел синагогының раввині болды және сол жерде қайтыс болды.

Идеология және әсері

Раввин Булман рабби Иосеф Соловейчиктың шәкірті болды, ол Йешива университетінде раббилік санатын алды. Алайда, діни идеология тұрғысынан Булман Американың «Агудат Исраэль» ұйымын ұстанды, ол хареди иудаизмінің ең ірі қозғалыстарының бірі. Ол өзін рабби Элияху Китовтың шәкірті деп есептеді. Өмірінің кейінгі кезеңдерінде Булман кейде Герр хасидтеріне тән киім киіп, тіпті соңғы жылдары демалыс күндері мен мерекелерде сподик киді. Ол танымал ұстаз, лектор, жазушы, еврей тіліндегі еңбектерді ағылшын тіліне аудармашы және Америка мен Израильде еврей қауымдастықтарын құрушы болды. 1970 жылдардың соңында ол Иерусалимдегі «Ор Сомаях» йешивасында машгиах рухани қызметін атқарды, ал Мигдаль ха-Эмекте қауым құрғаннан кейін де осы қызметін жалғастырды. Ол ұлы көреген адам ретінде танылды және заманауи саяси оқиғаларды мәңгілік Тора даналығы тұрғысынан түсінуімен белгілі болды. Ол жиі уағыздарында апталық Хафторадағы оқиғаларды ағымдағы оқиғалармен салыстыратын. Сонымен қатар, ол рабби Самсон Рафаэль Хирштің ілімдерін терең зерттеді және кейде оларды дәрістеріне енгізетін. Мигдаль ха-Эмектен кеткеннен кейін Булман қайтадан «Ор Самеях» йешивасында сабақ берді және Маалот Дафнада тұрды. 1996 жылы ол Тельцстонда «Нахлас Цви» атты Бейс Мидраш құрды, ол рабби Самсон Рафаэль Хирштің еңбектерінің құрметіне аталды. Ол иммигранттар мен басқаларға ізраильдік хареди қоғамында жеке ерекшеліктерін жоғалтпай қалай өмір сүру керектігін үйретуге тырысты. Өмірінің соңғы үш жылында ол Иерусалимнің солтүстік аймағындағы Неве Яковта тұрды, онда «Байс Медраш Нахлиэль» құрылды және оның құрметіне «Коллель Нахмани» ашылды. Ол рабби Элияху Китовтың «Мұрамыз туралы кітап», «Жүдей және оның үйі» және «Дәстүр мен ақыл» атты еврей тіліндегі кітаптарын ағылшын тіліне аударды. Оның есімі ағылшын тілінде көбінесе Нейтан Булман деп жазылады.