Трокадеро шайқасы: Фердинанд VII тағына оралуы және Испаниядағы либералдық көтеріліс
Battle of Trocadero
Трокадеро шайқасы (1823): Францияның Испаниядағы Фердинанд VII патшаны қайта орнату үшін жасаған әрекеті. Либералдық күштер жеңіліп, абсолюттік билік қайта жаңарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1823 жылғы 31 тамыздағы Трокадеро шайқасы – Испания королі Фердинанд VII-ні қолдау үшін Франция жасаған экспедицияның маңызды шайқасы болды. Француз әскері испан либералдық күштерін жеңіп, Фердинандты толық билікке қайта орнатты.
The Battle of Trocadero, fought on 31 August 1823, was the only significant battle in France's expedition in support of the Spanish King Ferdinand VII. The French defeated the Spanish liberal forces and restored Ferdinand to absolute rule.
Кіріспе
Наполеон құлағаннан кейін Испания королі Фердинанд VII 1812 жылғы либералды испан конституциясын қабылдаудан бас тартты және 1820 жылы Рафаэль дель Риего и Нуньез басқарып, конституциялық монархияны жақтаған көтеріліспен бетпе-бет келді. Король тұтқындалып, испан парламенті Кортестің орналасқан жері – Кадис қаласында қамауға алынды. Осы оқиғаларға алаңдаған Еуропаның басқа елдері 1822 жылдың қазан айында Верона конгресін шақырып, Францияға жанжалға араласуға және Фердинандтың билігін қайта орнатуға рұқсат берді, тек Ұлыбритания ғана бұл шешімнен бас тартты.
After the downfall of Napoleon, King Ferdinand VII of Spain refused to adopt the liberal Spanish Constitution of 1812 and in 1820 faced a rebellion in favour of a constitutional monarchy, led by Rafael del Riego y Nuñez. The King was captured and detained at Cádiz, the seat of the Spanish parliament, the Cortes. Alarmed by these events, the other European powers convened in October 1822 at the Congress of Verona and authorized France to intervene in the conflict and restore the rule of Ferdinand, with only Britain abstaining from that decision.
Әскери араласу
1823 жылы 17 сәуірде Францияның Ангулем герцогы Людовик Антуан бастаған француз әскерлері Пиренейді кесіп Испанияға енді. Француз әскерлерін басктар мен консервативті испандар құшақ жайып қарсы алды. Герцог Сан-Себастьянды қоршауға күш жіберді, ал ол өзі 23 мамырда Севильяға шегінген көтерілісші үкімет бақылап тұрған Мадридке шабуыл жасады. Мадридтің әскери қолбасшысы жасырын түрде қарсыластарына беріліп, Францияға қашып кетті, ал басшысыз Мадрид гарнизоны француздарға тойтарыс бере алмады. Француздар қаланы басып алып, Фердинандтың күтілетін оралуына дейін регент орнатты. Француздар Кадистегі көтерілісшілермен күресу үшін оңтүстікке жылжыды және қалаға жол ашатын Трокадеро бекінісін қоршады. 1823 жылы 31 тамызда олар теңіз жағынан күтпеген штыкпен шабуыл жасап, судың төмендеуін пайдаланып, бекіністі басып алды. Осыдан кейін француз жаяу әскері Трокадеро ауылын бүйірден шабуылдап алды. Осы соңғы әрекеттің нәтижесінде 1700 испан сарбазы француздарға тұтқынға түсті. Кадис үш апта бойы бомбалауға қарамастан қарсы тұрды, бірақ 1823 жылы 23 қыркүйекте берілуге мәжбүр болды, ал король Фердинанд босатылып, француздарға тапсырылды. Бұрынғы рақымшылық уәдесіне қарамастан, король көтерілісшілерге қарсы жаза шараларын қолдануға бұйырды. Келесі жылдары шамамен 30 000 адам атқыланды және 20 000-ға жуық адам түрмеге қамалды.
On 17 April 1823, French forces led by Louis Antoine, Duke of Angoulême, son of the future Charles X, crossed the Pyrenees into Spain. The French forces were welcomed by the Basques and conservative Spaniards. The duke dispatched a force to besiege San Sebastián while he launched an attack on Madrid, held by the rebel government, which on 23 May withdrew to Seville. Madrid's military commander secretly surrendered and fled to France, and the leaderless Madrid garrison could not keep out the French, who seized the city and installed a regent, pending Ferdinand's expected return. The French moved south to deal with the rebels at Cádiz, and besieged the fort of Trocadero, which controlled access to the city. On 31 August 1823 they launched a surprise bayonet attack from the sea side, taking advantage of the low tide, and took the fort. After this action, French infantry captured the Trocadero village by a flank attack. After this last action, 1700 Spanish soldiers were captured by the French. Cádiz itself held out for three weeks despite bombardments, but was forced to surrender on 23 September 1823 and King Ferdinand was released and handed over to the French. Despite a prior promise of amnesty, the king ordered reprisals against the rebels; in the following years, an estimated 30,000 people were executed and 20,000 imprisoned.
Салдары
Трокадеро шайқасы АҚШ президенті Джеймс Монроның 1823 жылғы 2 желтоқсанда Американы еуропалық державалардың араласуынан қорғау мақсатында Монро доктринасы деп белгілі болған жариялама жасауына түрткіс болған оқиғалардың бірі еді. Трокадерьдің түсуі Парижде, қала Бои де Булоньнің шеттеріне дейін кеңейген Трокадерь алаңында еске алынды. Испан корольі Ангулем герцогы Луи Антуанға «Трокадерь ханзадасы» атағын сыйлағысы келді, бірақ ол оны қабылдаудан бас тартты, себебі Фердинандтың кешірім туралы уәдесінен бас тартуы оны қынжырға келтірді. Виктор Гюго «Жәбірленушілер» романында (II том, 2-кітап, 3-тарау) осы шайқасқа бірнеше абзац арнады, онда ол шайқасты «тамаша әскери операция» деп сипаттады, сонымен қатар «1823 жылғы соғыс – жомарт испан халқына, сонымен бірге француз революциясына жасалған зұлмат еді» деді.
The Battle of Trocadero was one of the events that prompted U. S. President James Monroe to proclaim what would become known as the Monroe Doctrine on 2 December 1823, to safeguard the Americas against intervention by European powers. The fall of Trocadero was commemorated in Paris, with the Trocadéro, where the city was expanding to the edges of the Bois de Boulogne. Louis Antoine, Duke of Angoulême, the victor of the battle, was offered the title "Prince of Trocadero" by the Spanish king, but he refused to accept it, partly in disgust at Ferdinand going back on his promises of clemency. In Les Misérables, Victor Hugo devoted several paragraphs to the battle (Volume II, Book 2, chapter 3), in which he called the battle "a fine military action", but also said that "[t]he war of 1823 was an outrage on the generous Spanish nation, ( ) at the same time, an outrage on the French Revolution."