Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Беринг теңізіндегі Ресей аралдары
Russian islands in the Bering Sea
Командор аралдары, Командор аралдары немесе Командор аралдары (Командо́рские острова́, Komandorskiye ostrova) – Ресейдің Солтүстік-Шығысындағы аралдар тізбегі, Алеут аралдарының бір бөлігі. Олар Беринг теңізіндегі Камчатка түбегінен шамамен шығысқа қарай орналасқан. Ағаштарсыз және сирек қоныстанған аралдар Беринг аралынан (км), Медный аралынан (км) және он бес шағын арал мен тастан тұрады. Соңғыларының ең ірілері – Туfted Puffin Rock (Камен Топорков немесе Остров Топорков), және Камен Арий, олар жалғыз Никольское елді мекенінен батысқа қарай шамамен аралығында орналасқан. Әкімшілік жағынан Командор аралдары Ресейдің Камчатка өлкесінің Алеут ауданын құрайды. 2005 жылы Командор мемлекеттік табиғат қорығы ЮНЕСКО-ның Ресейдегі Әлемдік мұра тізіміне ұсынылды.
The Commander Islands, Komandorski Islands, or Komandorskie Islands (Командо́рские острова́, Komandorskiye ostrova) are a series of islands in the Russian Far East, a part of the Aleutian Islands, located about east of the Kamchatka Peninsula in the Bering Sea. Treeless and sparsely populated, the islands consist of Bering Island ( by ), Medny Island ( by ) and fifteen islets and rocks. The largest of the latter are Tufted Puffin Rock (Kamen Toporkov or Ostrov Toporkov), , and Kamen Ariy, which are between and west of the only settlement, Nikolskoye. Administratively, the Commanders compose the Aleutsky District of the Kamchatka Krai in Russia. In 2005 the Comandorsky State Nature Reserve was nominated for the List of World Heritage Sites in Russia of UNESCO.
Табиғат тарихы
Командор аралдарында нағыз орман жоқ. Өсімдіктердің арасында лишайниктер, мүктер және аласа шөптер мен кір жусанмен қатар батпақты өсімдіктердің түрлі топтамалары басым. Ірі гүлшоғырлы өсімдіктер де көптеп кездеседі.
There is no true forest on the Commander Islands. The vegetation is dominated by lichens, mosses and different associations of marshy plants with low grass and dwarf trees. Very tall umbellifers are also common.
Сүтқоректілер
Беринг теңізінің шельфінің және Тынық мұхитының еңістігінің жоғары өнімділігі және адамның ықпалынан алыс болуы салдарынан Командер аралдары теңіз жануарларының аса көп болуымен және құрлықтағы организмдердің салыстырмалы түрде аздығымен ерекшеленеді. Ерекше айта кетерлік жайт, солтүстік теңіз түлкілерінің (шамамен 200 000 жекелеген өкілі) және Стеллер теңіз арыстандарының (шамамен 5 000 өкілі) жаз айларында осы аймақта көбейіп, өсіп-өнуі, сондай-ақ көбеюге арналған ошақтарда және көбеймейтін жерлерде жиналуы. Теңіз суыры, қарапайым түлкілер және ларга түлкілері де көптеп кездеседі. Шындығында, теңіз суырының саны тұрақты және мүмкін, артып келеді, тіпті Алеут аралдарының қалған бөлігінде олардың саны күрт төмендеп бара жатқан кезде де. Жақын маңайдағы сулар көптеген кит түрлері үшін маңызды тамақтану, қыстау және көшіп-қону ортасын қамтамасыз етеді, олардың көпшілігі қауіпті немесе жойылуға жақын. Олардың ішінде: кашалоттар, косаткалар, Минке киттерінің бірнеше түрі, тұмсықты киттер, дельфиндер, горбатые киттер және Солтүстік Тынық мұхитындағы киттер мен плавтокиттер сияқты жойылуға жақын түрлер бар. Беринг аралы Стеллер теңіз сиырларының жалғыз белгілі мекені болған, бұл дугонгқа жақын үлкен (өте ірі) сирен тәрізді жануар. Теңіз сиыры 1741 жылы табылғаннан кейін 27 жыл ішінде ауланып, жойылып кетті. Құрлықтағы фауна әлдеқайда аз түрлі және Арктикалық түлкілердің екі ерекше, эндемикалық түрін қамтиды (Alopex lagopus semenovi және A. l. beringensis). Қазір олардың саны салыстырмалы түрде жақсы болғанымен, бұрын тері саудасының салдарынан олардың саны едәуір азайған. Басқа құрлықтағы жануарлардың көпшілігі, соның ішінде жабайы бұғы, американдық күзен және егеуқұйрық, адамдардың күшімен аралдарға әкелінген. Барлығы 180-нен астам құс түрі Командер аралдарында тіркелген. Көзілдіріктің тұқымдасына жататын, көбінесе ұшпайтын құс – көздік құс 1850 жылға дейін жойылып кетті. Аралдар BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) ретінде танылған, өйткені олар әртүрлі қауіпті құс түрлерінің, соның ішінде көптеген су құстары мен теңіз құстарының популяциясын қолдайды. Таулы, жылдам ағысы бар өзендердегі балық фаунасы негізінен көшіп-қонушы лососьтәрінен тұрады, соның ішінде Арктикалық шаян, Долли Варден, қара дақты форель, чинук, сокей, кохо және қызыл лосось. Командер аралдарында қосмекенділер мен жорғалаушылар жоқ. Соңында, "Святой Пётр" кемесінің қалдықтарынан кішкентай қайық жасалып, аман қалғандар Камчаткаға оралды, олар бағалы теңіз суырының терілерімен ауыр жүктелген. Теңіз суырының табылуы Ресейдің Аляскаға кеңейуіне итермелеп, тері іздеуші "промысленниктердің" үлкен ағынына себеп болды. Алеут (Унаган) халқы 1825 жылдың басында Ресей Америка компаниясы тарапынан тюлень саудасы үшін Алеут аралдарынан Командер аралдарына көшірілді. Беринг аралында тұратын алеуттардың көпшілігі Атка аралынан, ал Медный аралында тұратындар Ату аралынан келді, қазір екеуі де Американың иелігінде. Тұрғындар арасында алеут тібінен шыққан, бірақ орыс тіліндегі етістіктерге сәйкес келетін аралас тіл – Медный алеут тілі пайда болды. Бүгінде аралдардың халқының шамамен 2/3-і орыс, ал 1/3-і алеут. 1943 жылғы Командер аралдары шайқасы аралдардың оңтүстігінде ашық теңізде өтті.
Due to the high productivity of the Bering Sea shelf and the Pacific slope and their remoteness from human influence, the Commander Islands are marked by a great abundance of marine animal life and a relative paucity of terrestrial organisms. Notably, significant numbers of northern fur seals (some 200,000 individuals) and Steller sea lions (approximately 5,000 individuals) summer there, both on reproductive rookeries and non reproductive haul outs. Sea otters, common seals and larga seals are likewise abundant. Indeed, the sea otter population is stable and possibly increasing, even as their population is falling precipitously in the rest of the Aleutian islands. The neighboring waters provide important feeding, wintering and migrating habitat for many whale species, many of which are threatened or endangered. Among these are: sperm whales, orcas, several species of Minke whales, beaked whales, and porpoises, humpbacks and endangered species such as the North Pacific right whales and fin whales. Bering Island was the only known habitat of Steller's sea cows, an immense (over ) sirenian related to the dugong. The sea cow was hunted to extinction within 27 years of its discovery in 1741. The much less diverse terrestrial fauna includes two distinct, endemic subspecies of Arctic fox, (Alopex lagopus semenovi and A. l. beringensis). Though relatively healthy now, these populations had been significantly depleted in the past due to the fur trade. Most other terrestrial species, including wild reindeer, American mink and rats, have all been introduced to the islands by man. In total, over 180 bird species have been registered on the Commander Islands. The spectacled cormorant, a large essentially flightless bird in the cormorant family, was driven to extinction by around 1850. The islands have been recognised as an Important Bird Area (IBA) by BirdLife International because they support populations of various threatened bird species, including many waterbirds and seabirds. The fish fauna in the mountainous, fast running streams is composed primarily of migratory salmonids, including Arctic char, Dolly Varden, black spotted trout, chinook, sockeye, coho and pink salmon. There are no amphibians or reptiles on the Commander Islands. Eventually, a smaller boat was built from the remains of the St. Peter and the survivors found their way back to Kamchatka, heavily laden with valuable sea otter pelts. The discovery of the sea otters sparked the great rush of fur seeking "promyshlenniki" which drove the Russian expansion into Alaska. Aleut (Unangan) people were transferred to the Commander Islands early in 1825 by the Russian American Company from the Aleutians for the seal trade. Most of the Aleuts inhabiting Bering Island came from Atka Island and those who lived on Medny Island came from Attu Island, now both American possessions. A mixed language called Mednyj Aleut, with Aleut roots but Russian verb inflection, developed among the inhabitants. Today the population of the islands is about ⅔ Russian and ⅓ Aleut. The 1943 Battle of the Komandorski Islands took place in the open sea about south of the islands.