Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Блайбург – Австрияның оңтүстігіндегі Каринтия (Корошка) штатындағы шағын қала. Ол Клагенфурттың оңтүстік-шығысында, Вёлкермаркт ауданында, Словения шекарасынан шамамен төрт километр қашықтықта орналасқан. Бұл муниципалитет мына он екі Katastralgemeinden-нен тұрады: Aich (Доб), Блайбург, Grablach (Граблье), Kömmel (Комель), Moos (Блато), Oberloibach (Либуче), Rinkenberg (Вогрче), Sankt Margarethen (Шмаржета), Schattenberg (Сенчни край), Unterloibach (Либуче), Weißenstein (Белшак) және Woroujach (Боровье). 2001 жылғы халық санауы бойынша, халықтың 30,4% Каринтия словендері (1971 жылы бұл көрсеткіш 52,8% болған).
Bleiburg is a small town in the south Austrian state of Carinthia (Koroška), south east of Klagenfurt, in the district of Völkermarkt, some four kilometres (2.5 miles) from the border with Slovenia. The municipality consists of the twelve Katastralgemeinden Aich (Dob), Bleiburg, Grablach (Grablje), Kömmel (Komelj), Moos (Blato), Oberloibach (Libuče), Rinkenberg (Vogrče), Sankt Margarethen (Šmarjeta), Schattenberg (Senčni kraj), Unterloibach (Libuče), Weißenstein (Belšak) and Woroujach (Borovje). According to a 2001 census, 30.4% of the population are Carinthian Slovenes (in 1971, they were 52.8%).
География
Шекаралық қала Фейстриц ағысының аңғарында орналасқан, ол Драваның оң саласы, Каруанке тау тізбегінің Пека массивінің солтүстігінде жатыр. Қала аудандық сот, әскери казармаларға және жергілікті өндіріс пен қызмет көрсету саласына үй иесі. Блейбург атауы, тікелей мағынасында "Қоңыр қамал" дегенді білдіреді, Пека тауындағы қорғасын кенін өндірумен байланысты.
The border town is located in the valley of the Feistritz creek, a right tributary of the Drava, north of the Peca massif of the Karavanke mountain range. It is home to a district court, military barracks and to the local productive and services industry. The name of Bleiburg, literally meaning 'Lead Castle', can be attributed to the lead mining operations in the Peca mountain.
Тарих
Бұл аймақ Каринтия герцогтігіндегі Лиупикдорф иелігінің бір бөлігі болды, шамамен 1000 жылы Бриксен епископы Альбуин I оны өзінің ағасы, граф Арибоға бұйырды. Қаланың *castrum et forum Pliburch* деп аталатын ең көне сақталған құжаты 1228 жылға жатады. 1369 жылы Габсбург герцогтары Альберт III және Леопольд III Блейбург қамалының графтық иеліктерін басып алды, ал келесі жылы елді мекен қала құқықтарын алды. 16 наурыз 1393 жылы герцог Альберт азаматтарға жыл сайынғы *Wiesenmarkt* ("шалғынды базар") жәрмеңкесін өткізу құқығын берді, ол 1428 жылдан бері, кем дегенде, әр жылдың 1 қыркүйегінде өткізіліп келеді. 1601 жылы қамал Тюрн-Вальсассина графтық отбасына өткізілді, олар оны қазіргі Ренессанс стилінде қайта жаңартып, бүгінгі күнге дейін жақын орналасқан Айзенкаппель-Веллахтағы Хагенегг қамалымен бірге иеленуде. 1918-1920 жылдары Блейбург Югославия әскерлерімен басылып алынды. Аймақтағы словендердің басым көпшілігіне қарамастан, Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан кейін Аустро-Мажарстан империясының ұлттық/этникалық принцип бойынша таратылуынан кейін қала Австрияда қалды. 1920 жылғы Каринтиялық референдумда оңтүстік Каринтия тұрғындары Сербтер, хорваттар және словендер Корольдығымен (кейін Югославия) бірігу ұсынысын қабылдамады және Австрияда қалуды жөн көрді. Алайда, Блейбург сайлау округінде халықтың шамалы көпшілігі (51%) Югославияға дауыс берді. Қазіргі Блейбург муниципалитетінің аумағында сайлаушылардың 59,8%-ы Югославияны Австриядан жоғары бағалады.
The area was part of the Liupicdorf estate in the Duchy of Carinthia, which about 1000 Bishop Albuin I of Brixen dedicated to his brother Count Aribo. The oldest surviving document mentioning the town as castrum et forum Pliburch is dated to 1228. The comital estates of Bleiburg Castle were seized by the Habsburg dukes Albert III and Leopold III in 1369, the settlement received town privileges the next year. On 16 March 1393 Duke Albert granted the citizens the right to hold the annual Wiesenmarkt ('meadow market') fair, which has taken place on 1 September every year up to today at least since 1428. In 1601 the castle was ceded to the Thurn Valsassina comital family, who had it rebuilt in its present Renaissance style and still owns it today, together with the nearby Castle Hagenegg in Eisenkappel Vellach. Between 1918 and 1920, Bleiburg was occupied by Yugoslav troops. In spite of the overwhelming Slovene majority in the area, the town remained in Austria after the dissolution of the Austro Hungarian Empire along national/ethnic lines after the end of World War I. In the Carinthian Plebiscite of 1920, in fact, the inhabitants of southern Carinthia rejected the proposal to unite with the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes (the later Yugoslavia), and chose to remain in Austria. In the constituency of Bleiburg, however, a slim majority of the population (51%) cast its vote for Yugoslavia. In the territory of the present day municipality of Bleiburg, 59.8% of the voters chose Yugoslavia over Austria.
Блайбург репатриациялары
1945 жылғы 15 мамырда Тәуелсіз Хорватия мемлекеті Блейбургте жеңімпаз Югославия армиясына капитуляциялады. Бұл соттан тыс атқылаулардың бастапқы орны болды, оның барысында партизандар мыңдаған Хорватия армиясының және усташтардың, Словения армиясының және серб четниктерінің әскерлерін өлтірді. Бұл әскерлер одақтас әскерлері бақылап отырған Австрияда британдық күштерге берілген және "Кельхаул" операциясы аясында елдеріне қайтарылған болатын.
On 15 May 1945, the Independent State of Croatia capitulated to the victorious Yugoslav Army in Bleiburg. It was the initial location of a series of extrajudicial executions, in the course of which Partisans killed thousands of Croatian Home Guard and Ustaše, Slovene Home Guard and Serbian Chetnik troops, who had surrendered to the British forces in Allied occupied Austria and been repatriated in Operation Keelhaul.
Қалалық белгілер туралы дау
Блайбург/Плиберг 2005 және 2007 жылдары Австрия және Словения БАҚ-тарында екі тілді жер атауы орнату мәселесіне байланысты ұзаққа созылған даудың нәтижесінде танымал болды. Бұл дау, Каринтиялық словендер мен неміс тілді қоғамның оңшыл саясаткерлері арасындағы он жылдық «жер белгісі күресінің» (Ortstafelstreit) бір бөлігі еді. 2005 жылдың желтоқсанында Австрия Конституциялық соты Блайбург қаласына кіреберістегі топографиялық белгінің тек неміс тілінде жазылғаны үшін конституцияға қайшы екенін анықтады және екі тілді, неміс-словен белгісін орнатуға бұйрық берді. 2006 жылдың ақпан айында Каринтия губернаторы Йорг Хайдер Конституциялық соттың жаңа шешімін қажет ететін жаңа құқықтық жағдай жасау ниетімен неміс тіліндегі белгіні бірнеше метрге жылжытып, үлкен резонанс тудырды. Бірақ 2006 жылдың наурыз айында Völkermarkt аудандық комиссары сот шешіміне сәйкес екі тілді белгі орнатуды міндеттейтін ресми жарлық шығарды. 2008 жылдың 11 қазанында болған жол апатында губернатор қайтыс болғаннан кейін тергеу тоқтатылды. 2010 жылдың 9 шілдесінде Конституциялық соттың келесі шешімімен Хайдердің ізбасары Герхард Дёрфлердің тапсырысы бойынша тиісті екі тілді белгілер орнатылды.
Bleiburg/Pliberk became famous in Austrian and Slovenian media in the years 2005 and 2007, due to a long controversy over the erection of a bilingual place name. The controversy was part of a decade long Carinthian "place sign struggle" (Ortstafelstreit, ) between representatives of the Carinthian Slovenes and right wing politicians of the German speaking mainstream society. In December 2005, the Constitutional Court of Austria ruled that the topographic sign at the entrance to the town of Bleiburg was unconstitutional, since it was written only in German, and ordered the erection of a bilingual, German Slovene sign. In February 2006, the Carinthian governor Jörg Haider made a great stir by personally moving the German sign for a few meters, hoping to create a new legal situation that would require a new decision of the Constitutional Court. However, already in March 2006, the district commissioner of Völkermarkt issued an official ordinance, enforcing the erection of a bilingual sign in accordance to the decision of the Court. Investigations were scrapped after the governor had died in a traffic accident on 11 October 2008. Upon another verdict by the Constitutional Court on 9 July 2010, proper bilingual signs were finally erected at the behest of Haider's successor Gerhard Dörfler.