Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дагомеяның соңғы патшасы (1894–1900)
Last King of Dahomey (r. 1894–1900)
Аголи агбо Дагомеяның он екінші және соңғы патшасы деп есептеледі. Ол 1894 жылдан 1900 жылға дейін билік құрды.
Agoli agbo is considered to have been the twelfth and final King of Dahomey. He was in power from 1894 to 1900.
Өмірбаян
Ол бұрынғы патша Беханзин екінші франко-дагомея соғысында Дагомеяға француз әскері шабуыл жасап жеңілгеннен кейін елден қуылғаннан кейін таққа отырды. Беханзиннің жер аударылуы француз колонизациясын заңдастырмады. Француз генералы Альфред Амеди Доддс, корольдіктің жақын туысқандарының барлығына, Францияның корольдік үстінен протекторат құру шартына қол қойса, тақ ұсынуды жасады; барлығы бас тартты. Ақыры, 1894 жылдың 15 қаңтарында Беханзиннің әскери штабының бастығы, Беханзиннің ағасы және король Глеленің ұлы, Аголи Аголо (аты "династия құламайды" деген мағынаны білдіреді) қол қойды. Ол француздар тарапынан тәуелсіз мемлекет басшысы емес, "дәстүрлі басшы" ретінде таққа тағайындалды, өйткені ол капитуляция құжатына қол қоюға келісті. Ол француз вице-королінің көмегімен бар болғаны алты жыл ғана "биледі". Француздар тікелей басқаруға дайындалды, ол 1900 жылдың 12 ақпанында іске асырылды. Индигенаттың күшеюі Аголи Аголоның Габонға жер аударылуына себеп болды. 1910 жылы оған Саве аймағына оралуға рұқсат берілді. Ол кейде Абомейге қайтып, қайтыс болған патшаларға құрмет көрсету үшін ата-бабаларға табыну рәсімін өткізді. Аголи Аголоның символдары – тасты тепкен аяқ, садақ (жаңа колониалды әкімшілік ережелері бойынша дәстүрлі қаруға оралудың символы), сыпырғыш және Дагомеяның соңғы патшасы.
He took the throne after the previous king, Béhanzin, went into exile after being defeated in the invasion of Dahomey by France in the Second Franco Dahomean War. The exile of Béhanzin did not legalize the French colonization. The French general Alfred Amédée Dodds offered the throne to every one of the immediate royal family, in return for a signature on a treaty establishing a French protectorate over the Kingdom; all refused. Finally, on January 15, 1894, Béhanzin's Army Chief of Staff Prince Agoli agbo (whose name meaning "the dynasty has not fallen"), brother of Béhanzin and son of King Glélé, signed. He was appointed to the throne, as a 'traditional chief' rather than head of state of a sovereign nation, by the French when he agreed to sign the instrument of surrender. He 'reigned' for only six years, assisted by a French Viceroy. The French prepared for direct administration, which they achieved on 12 February 1900. As the Indigénat exacerbated the exploitation, Agoli agbo went into exile in Gabon. In 1910, he was allowed to return and to live in the Save Region. He occasionally returned to Abomey in order to perform ancestor worship for the departed kings. Agoli agbo's symbols are a leg kicking a rock, a bow (a symbol of the return to traditional weapons under the new rules established by the colonial administrators), and a broom, and the last king of Dahomey.