Кіріспе
Хелсинки Уотч – 1978 жылы Роберт Л. Бернштейн құрған жеке америкалық үкіметтік емес ұйым. Ол бұрынғы Кеңес Одағының 1975 жылғы Хельсинки келісімдерін сақтауын қадағалау мақсатымен құрылған. Хелсинки Уотч өсіп, кеңейе келе, зәбірлі үкіметтер жасаған адам құқықтары бұзушылықтарын жария ету үшін БАҚ-ты пайдалана бастады. Құрылғаннан бері ол әлемнің басқа аймандарындағы адам құқықтарын бақылауға арналған бірнеше комитеттер құрды. 1988 жылы Хелсинки Уотч және оның серіктес комитеттері бірігіп, «Хьюман Райтс Вотч» ұйымын құрды.
Helsinki Watch was a private American non governmental organization established by Robert L. Bernstein in 1978, designed to monitor the former Soviet Union's compliance with the 1975 Helsinki Accords. Expanding in size and scope, Helsinki Watch began using media coverage to document human rights violations committed by abusive governments. Since its inception, it produced several other watch committees dedicated to monitoring human rights in other parts of the world. In 1988, Helsinki Watch and its companion watch committees combined to form Human Rights Watch.
Басталуы
1975 жылы Хельсинки келісімдерін бекіту жөніндегі көпұлттық келісімге қол қойылғаннан кейін, Хельсинки келісімдерінде бастапқыда белгіленген шарттарды сақтауын қамтамасыз ету мақсатында, Шығыс блогының қақтығыстарға толы елдерін бақылау үшін Хельсинки күзеті құрылды. Бұл, Кеңес Одағы мен Шығыс Еуропа аймақтарындағы жағдайды бақылауға міндеттелген Мәскеу, Прага және Варшава қалаларындағы ұйымдардан түскен шұғыл өтініштердің нәтижесі болды. Олар Хельсинки келісімдерінде берілген адам құқықтарына қатысты міндеттемелердің орындалуын қадағалауға тырысты, бірақ олардың көпшілігі 1977 жылдың басында кеңес билігімен қамауға алынды. Америка күзеті Орталық Америкадағы мемлекеттік органдар жасаған зұлсалыстарды бақылап, мойындауға кірісті.
Тиімділігі
Құрылғалысымен бірге Хельсинки Уотч халықаралық деңгейде маңызды ықпалға ие болған ірі ұйымға айналды. Бастапқыда Хельсинки Уотч коммунистік басшыларға тікелей үндеу жасап, петициялар құрастырды және қатыгез үкіметтерді жария түрде "көрсетіп, жазалады". Бұл әдіс тиімсіз екенін дәлелдеген соң, олар тікелей және жанама түрде үкімет саясатына әсер ету миссиясын одан әрі ілгерілету үшін батыс және еуропалық саясаткерлердің саяси ықпалын пайдалануға көшті. Хельсинки Уотч өскен сайын Шығыс Еуропа мен Кеңес Одағындағы адам құқықтары бұзушылықтары туралы дәл және сенімді ақпарат беру арқылы беделін нығайта берді. Хельсинки Уотч 1980-ші жылдардағы адам құқықтарын қалыптастыруда маңызды рөл атқарғаны айтылады. Көптеген адамдар оның Совет Одағына қарсы еуропалықтардың көмегін тарту стратегиясы осыны көрсетеді деп санайды. Ол миссиясындағы біржақтылығы үшін сынға ұшырады, себебі алғашқы күндері АҚШ-та болып жатқан құқық бұзушылықтарға назар бөлмеді. Мұндай сынға жауап ретінде Хельсинки Уотч негізін қалаушылары Америка Уотч деп аталатын жаңа бөлім құрды. Осыдан кейін ұйым жылдам дамып, әлемнің басқа аймақтарын қамтитын Күзет бөлімдерін құрды. 1988 жылы Хельсинки Уотчтың барлық бөлімшелері "Хьюман Райтс Вотч" деп аталған біртұтас ұйымға біріктірілді.