Кіріспе

Риальто көпірі (;) - Италияның Венеция қаласындағы Гранд-каналды басып өтетін төрт көпірдің ең ескісі. Сан-Марко және Сан-Поло аудандарын байланыстыратын бұл көпір 1173 жылы алғашқыда понтондық көпір ретінде салынғаннан бері бірнеше рет қайта жаңартылып, қазір қаланың маңызды туристік орталықтарының біріне айналды. Қазіргі тас көпір, Антонио да Понте жобалаған бір құсқа бөлінген конструкция, 1588 жылы салына бастап, 1591 жылы аяқталды.

Тарих

Гран-каналдың алғашқы құрғақ өтпесі 1181 жылы Николо Бараттьери салған понтондық көпір болды. Ол, шығыс жағындағы монета соғылатын орынға жақын болғандықтан, «Монета көпірі» деп аталды. Шығыс жағалаудағы Риальто базарының дамуы мен маңыздылығы, жүзуші көпірде қозғалысты күшейтті, сондықтан 1255 жылы ол ағаш көпірмен ауыстырылды. Бұл құрылыста екі пандус болды, олардың ортасында қозғалмалы бөлік орналасқан, ол биік кемелердің өтуіне мүмкіндік беру үшін көтерілуге болатын. Базармен байланысы көпірдің атын өзгертуге әкелді. 15 ғасырдың бірінші жартысында көпірдің екі жағына екі қатар дүкендер салынды. Ал алынған түсім мемлекеттік қазынаны толтырып, көпірді күтіп ұстауға көмектесті. Ағаш көпірді күтіп ұстау өте маңызды болды. Ол 1310 жылы Баямонте Тиеполо бастаған көтерілісте жартылай өртенді. 1444 жылы Феррара графының үйлену тойын көруге асыққан көпшіліктің салмағынан құлады, ал 1524 жылы тағы да құлады. Көпірді таспен қайта салу туралы идея алғаш рет 1503 жылы ұсынылды. Келесі онжылдықтарда бірнеше жобалар қарастырылды. 1551 жылы билік өкілдері Риальто көпірін жаңарту үшін ұсыныстар сұрады. Жакопо Сансовино, Палладио және Вигнола сияқты танымал сәулетшілер жоспар ұсынды, бірақ олардың барлығы бірнеше аркасы бар классикалық стильде болды, бұл жағдайға сәйкес емес деп танылды. Микеланджело да көпірдің дизайнымен айналысқан.

Басқа атаулары

Ол Роберт Браунингтің "Галуппидің токтатасы" өлеңінде Шейлок көпірі деп есімделген.