Кіріспе
Cryo Interactive Entertainment – 1990 жылы құрылған, бірақ 1989 жылдан бастап Cryo деген атпен дамытушылар тобы ретінде бұрынғы француздық бейне ойындарды жасау және жариялау компаниясы. Компания Dune, Dragon Lore және Atlantis: The Lost Tales сияқты коммерциялық тұрғыдан сәтті ойындарымен, сондай-ақ MegaRace жарыс сериясымен танылды.
Cryo Interactive Entertainment was a French video game development and publishing company founded in 1990, but existing unofficially since 1989 as a developer group under the name Cryo. The company gained recognition for its adventure games, such as the commercially successful titles Dune, Dragon Lore and Atlantis: The Lost Tales, along with the racing series MegaRace.
Тарих
Cryo компаниясы ERE Informatique мүшелері тарапынан құрылды, олар Infogrames-тен (1986 жылдан бері ERE-нің иесі) кетіп қалды. Олардың арасында Филипп Ульрих, Реми Гербулот және Жан Марциал Лефран болды. Cryo Interactive атты компанияның алғашқы ойыны – хит болған Dune, ол жаңадан құрылған бағдарламалық компанияға Virgin арқылы 1996 жылға дейін жарнама мен қаржыландыру мүмкіндігін берді. Содан кейін Cryo Еуропа нарығында және Солтүстік Америкада сол кезде жартылай иеліктегі канадалық DreamCatcher Interactive баспагері арқылы өзін-өзі жариялай бастады. Cryo көбінесе бұрыннан бар оқиғаларды (мысалы, Филип Хосе Фармердің романы негізіндегі Riverworld және Филип К. Диктің Ubik-і) немесе тарихи оқиғаларға негізделген ойындарды (КГБ сияқты, Совет Одағының таралуына бірнеше күн қалғандағы оқиғалар, сондай-ақ Cryo-ның Omni3D қозғалтқышымен жасалған ежелгі Египет, Цин әулетінің Қытайы және Людовик XIV Франциясы) жасап танымал болды. Virgin компаниясынан кейінгі көптеген ойындар бастапқы атмосфераны сақтап, адал болғанымен, нашар интерфейс пен бүкіл әлемдік дистрибуцияның болмауы салдарынан әр ойыннан аз пайда түсті. 1997 жылы Cryo АҚШ және Францияда сәттілікке жетті және Жапонияға кеңеймек болды. Олар күштерін АҚШ-қа шоғырландырды, себебі ол үлкен нарық болатын, ал Жапонияда ойындар арасында дистрибьюторларды ауыстыру қиындықтар тудырды. Олар үш нарық үшін әртүрлі кейіпкерлер жиынтығын жасауды және АҚШ-та еншілес компания құруды қарастырды.
Криожелі желілері
Cryo Interactive еншілес компаниясы Cryo Networks 1997 жылдың желтоқсанында құрылды. Ол онлайн қосымшаларды әзірлеу және жариялауға ғана бағытталған. Бұл лейблмен шығарылған ойындардың арасында «Deo Gratias», «FireTeam», «Treasure Hunt 2001», «Mankind» және «Scotland Yard» сияқты көп ойыншылы онлайн ойындар бар. Cryo Networks сонымен қатар SCOL (Standard Cryo On Line) деп аталатын өзіндік онлайн мультимедиалық дамыту платформасын қолдады.
Cryo Studios Солтүстік Америка
Cryo Studios North America – Портленд (Орегон, АҚШ) қаласында орналасқан бейне ойын дизайны студиясы және Cryo Interactive компаниясының еншілес компаниясы. Cryo Studios 1990-шы жылдардың соңында Dark Horse Interactive (DHI) ретінде құрылды, бұл Cryo Interactive және Dark Horse Comics компанияларының бірлескен кәсіпорны, және Dark Horse штаб-пәтерінде Милуокиде, Орегон штатында орналасқан. 1999 жылы Cryo Interactive компаниясы Dark Horse-тың DHI акцияларын сатып алып, Cryo Studios деп атады және кеңселерді Портлендтің Орталық-Шығыс индустриялық ауданына көшірді. Cryo Studios толығымен Cryo Interactive-тің американдық еншілес компаниясы ретінде лицензияланған материалдарға негізделген ойындар өндірді. Олардың алғашқы лицензиясы (DHI ретінде) MTV-нің Aeon Flux анимациялық ғылыми-фантастикалық сериалына негізделген. Бірақ лицензиялық келісім даму аяқталмай тұрып тоқтатылды және ойын өзінің жеке қияли әлеміне Pax Corpus ретінде қайта жаңартылды. Содан кейін DHI компаниясына Dark Horse-тың өзінің комикс сериясы Hellboy негізінде интерактивті ойын жасау лицензиясы берілді, оны Майк Мигнола жазып, суреттеді. Windows нұсқасы Hellboy: Dogs of the Night 2000 жылы шамамен төрт жылдық өндірістен кейін аяқталды; осы ойынның PlayStation нұсқасы тоқтап қалды. Олардың келесі жобасы Universal Classic Monsters-қа негізделген болуы керек еді, оған Дракула, Франкенштейн және Үлкен қасқыр кіретін. Алайда, кез келген жоба алдын ала өндірістен шыққанға дейін, Cryo Interactive – 2001 жылғы әлемдік экономикалық дағдарысқа тез ұшырап, Солтүстік Америкадағы филиалын жапты. Cryo Interactive компаниясы бір жылдан кейін банкротқа ұшырады. 2003 жылы Канадада орналасқан Dreamcatcher Interactive – Cryo Interactive компаниясының бұрынғы еншілес компаниясы – PlayStation нұсқасын аяқтады және қазір Hellboy: Asylum Seeker деп аталатын ойынды Hellboy фильмінің кинотеатрларда көрсетілуіне орай шығарды, бірақ екеуі де байланыссыз.
Өлім және соңынан
2002 жылдың шілдесінде, Франк Герберттің "Дюна" сәтсіз аяқталғаннан кейін көп ұзамай, Cryo акцияларының құны күрт төмендеді және солтүстік америкалық филиалы Cryo Studios-ті бір жыл бұрын жапқан компанияның қаржылық жағдайы тұрақсыз болды. Cryo кредиторлармен келісімге келе алмады, соның салдарынан банкротқа өтініш беріп, жұмыскерлердің 80 пайыздан астамын жұмыстан шығарды. Еншілес компания Cryo Networks қызметін тоқтатты, сол кезде дамып жатқан DUNE Generations және Black Moon Chronicles: Wind of War жобаларын аяқталмаған күйде қалдырды. 2002 жылдың қазанында бас компания таратылды, бірақ кейінгі келіссөздер нәтижесінде DreamCatcher Interactive оның көптеген активтері мен дамыту командаларын өзіне қосып алды, осылайша DreamCatcher Europe құрылды. Cryo Networks әзірлеген SCOL технологиясы 2002 жылдың соңында ашық кодты жоба ретінде жарияланды. Cryo банкрот болғаннан кейін, итальяндық Trecision компаниясымен болған серіктестігі де тоқтатылды, ал Trecision Popeye: Hush Rush for Spinach және Windows пен PlayStation 2 нұсқаларына жататын баспа құқықтарын алды. Бірақ, біріншісі жойылды, ал екіншісі Зинедин Зидан лицензиясынан айырылып, Италияда Calcio 2003, ал Еуропаның қалған бөлігінде Football Generation деген атпен шығарылды. PlayStation 2 нұсқасы Trecision өздігінен таратылуға өтініш бергеннен кейін үш жыл өткен соң, 2006 жылы ғана жарық көрді. 2003 және 2006 жылдар аралығында DreamCatcher бөлімшесі The Adventure Company, Cryo Interactive банкротқа ұшыраған кезде дамылып, кейін аяқталған Salammbo: Battle for Carthage, сондай-ақ Cryo тауарлық белгісінің Atlantis және Египет 1156 B.C. серияларының жаңа жалғауларын шығарды. DreamCatcher сонымен қатар, бастапқыда Cryo Studios-тың Windows үшін дамытқан Hellboy: Dogs of the Night ойынының PlayStation нұсқасын аяқтады және оны 2004 жылы франшизаның тұңғыш толық метражды фильмінің шығуымен бірге Hellboy: Asylum Seeker деген атпен шығарды. 2007 жылдың наурызында DreamCatcher-ді төрт ай бұрын сатып алған австриялық JoWooD Productions баспасы DreamCatcher Europe-ті тек баспа брендіне дейін қысқартты және қалған дамыту қызметкерлерін жұмыстан босатты, бұл Cryo тарихына нүкте қойды. 2008 жылдың 20 қазанында Microïds Cryo Interactive компаниясының брендтері мен зияткерлік меншігін сатып алды. Microïds сонымен қатар Cryo-ның ескі ойындарын цифрлық форматта таратуды және Cryo-ның зияткерлік қасиеттеріне негізделген жаңа ойындар жасауды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2009 жылдың қарашасында Anuman Interactive Microïds-ті сатып алғаннан кейін, Anuman Cryo франшизасының Egypt III ойынының жалғасын шығаруды жоспарлап отыр. 2013 жылдың желтоқсанына қарай GOG.com платформасында Dragon Lore, MegaRace және Atlantis сериялары сияқты жеті Cryo ойыны қолжетімді болды.
Сыни қабылдау
2000 жылдың шілдесінде француз газеті "Либерацияның" тілшісі Фрэнсис Розанзе: «Бірнеше жыл бұрын, Версаль мен Атлантида дәуірінде [Крио атауы] сапаның кепілі болған», - деп жазды. Бірақ ол компанияның аты содан бері «сұлу көріністермен (сәті келсе) және өте жалықтыратын ойындармен байланысты, жағымсыз аталымға» айналғанын айтты. 2001 жылы "Der Spiegel" басылымы «Cryo» бастапқыда «көрікті, графикалық тұрғыдан бай және мазмұны жеңіл, оқиғалы ойындар» ретінде танымал болғанын хабарлады. 2000 жылдардың басында Cryo-ның онлайн ойындарға көшуі туралы жазушы Мартин Шнелле былай деді: «Осы [оқиғалы] жанрдың жалпы құлдырауы және көптеген бәсекелестермен салыстырғанда, олардың өнімдерінің сапасының төмен болуы дизайнерлерді балама іздеуге мәжбүр етті». Cryo-ның көптеген ойындарын «PC Gamer» журналы үшін қарап, олардың барлығына теріс баға берген Джон Уокер студияның жұмысын «әрқашан нашар, бірақ өте адал» деп сипаттады, сондай-ақ студия «әлемдегі ең нашар, ең ұятсыз, ең қарапайым Myst клондарының аяқсыз ағынын жасау үшін ақылдылықты, дәмді және үйлесімділікті елемеді» деп қосты. Сонымен қатар, Уокер Cryo-ның өнімдері «авторлық құқығы бұзылмаған әдебиет туындыларының абсурдты интерпретацияларындағы, ештеңе түсініксіз және барлық жұмбақтардың шешімі болжамға негізделген, жайсыз оқиғалы ойындардан» тұратынын айтты.