Кіріспе

Прокурациялар (ағылшын тілінде Procuratie) – Италияның Венеция қаласындағы Сан-Марко алаңының периметрі бойында орналасқан үш үйдің бір-бірімен байланысқан кешені. Екі үй – Procuratie Vecchie (Ескі Прокурациялар) және Procuratie Nuove (Жаңа Прокурациялар) – Сан-Марко прокураторларымен салынған. Прокураторлар Венеция Республикасы үкіметіндегі екінші ең жоғары лауазымды тұлғалар болып есептелді және Сан-Марко шіркеуінің қазынасын, сондай-ақ діни және қайырымдылық ұйымдар атынан құрылған мемлекеттік қамқорлық пен сенім қорларының қаржылық мәселелерін басқарумен айналысты. Алаңның солтүстік жағындағы Procuratie Vecchie XVI ғасырдың басында Камбрей лигасының соғысы кезінде өрттен зақымданған ескі құрылыстың орнына салынды. Соғыс қаржылық қиындықтар мен жаңашылдыққа шектеулер салғанымен, бұл Венецияда таза классикалық стильде салынған алғашқы маңызды қоғамдық ғимарат болды. Онда прокураторлар тұрғын үйлерді жалға беріп, құрылыс жобаларын және жөндеу жұмыстарын қаржыландыруға табыс түсірді. Осы жердің мәртебесі жоғары болғандықтан, жалға алудан түскен кіріс маңызды болды. Бірақ пәтерлер ақырында үкіметке жылдам қаржы жинау үшін сатылды, ал кейбіреулері кейін клуб үйлеріне айналдырылды. Оңтүстік жағындағы Procuratie Nuove прокураторлардың ресми резиденцияларын қамтыды. Бұл үйлер XVI ғасырдың соңы мен XVII ғасырдың ортасы аралығында құлай бастаған ортағасырлық құрылыстарды алмастыру үшін салынды. Ол жүз жылдан астам уақытқа созылған, Венеция қаласының орталығын түбегейлі өзгерткен және оған үлкен классикалық форумның сырт келбетін берген кең ауқымды қалалық жаңару бағдарламасының нәтижесі болды. Procuratie Nuove-дегі ресми резиденциялар мен Procuratie Vecchie-дегі жалға берілетін пәтерлер аркадалардың үстінде салынды, ал бірінші қабаттағы кеңістіктер дүкендерге, шеберханаларға және кейінірек кофеханаларға, соның ішінде тарихи Caffè Florian, Caffè Quadri және Caffè Lavena-ға жалға берілді. Procuratie Nuovissime (Жаңа Прокурациялар, сонымен қатар Наполеон қанаты деп те аталады) француз оккупациясының екінші кезеңінде (1805–1815) салынды. Венеция Республикасы құлағаннан кейін Procuratie Nuove Италия Корольдігінің вице-королінің резиденциясына айналды. Бүгінде Procuratie Nuove және Наполеон қанатының көп бөлігі Museo Correr-ге орналасқан.

Қасиетті Марктың прокураторлары

Сент-Марк прокураторының кеңсесі, беделімен дождың өзінен де кем емес саналатын, Венеция үкіметінде өмір бойы тағайындалатын сирек лауазымдардың бірі болатын. Әдетте, бұл лауазымға ең беделді отбасылардан шыққан ақсүйектер тағайындалатын, және ол саяси мансаптың шыңы саналса да, көбінесе дож сайлануға дейінгі аралық кезең болатын. Бұл кеңсе тоғызыншы ғасырда пайда болды, онда дождың Әйя Марк шіркеуін басқаруына көмектесу үшін Sancti Marci операторы тағайындалды. Уақыт өте келе прокураторлардың саны артты. Он үшінші ғасырдың ортасына қарай төрт прокуратор болды, олардың екеуі – de supra прокураторлары, Әйя Марк шіркеуін және оның қазынасын басқару жауапкершілігін сақтап қалды. Ал қалған екі прокуратор, de subtus super commissariis деп аталатын, діни және қайырымдылық мекемелері атынан құрылған сенімдік қорларды басқарды. Кейде олардың саны қырыққа дейін жетті. Лауазымды тиімді сату жас және амбициялы ақсүйектерге жоғары лауазымға жылдам көтерілуге және осылайша үлкен ықпал етуге мүмкіндік берді. XVI ғасырда, атап айтқанда Антонио Каппелло, Ветторе Гримани, Федерико Контарини және Андреа Долфин кеңсе сатып алды. Прокуратор кеңсесімен байланысты қоғамдық құрметке қоса, ол Венецияның саяси өмірінде белсенді рөл атқаруды қамтамасыз етті: 1453 жылдан бастап Сенатта орын алуға кепілдік берді. Шетелдік соттарға жасалған ерекше елшіліктерден басқа, прокураторлар барлық ақсүйектерге, соның ішінде Венецияның материгінде және теңіз арқылы билік еткен жерлерде саяси тағайындауларды қабылдау міндетінен босатылды, осылайша олардың қалада болуын қамтамасыз етті. Бұл лауазым сонымен қатар коммерциялық және жеке меншік жылжымайтын мүліктерді, мемлекеттік облигацияларды, бағалы қағаздарды және салымдарды басқару арқылы экономикалық және қаржылық ықпалға ие болуға мүмкіндік берді. Кейіннен көптеген мүліктерді басқару прокураторларға тапсырылды. Мақсат – Әйя Марк шіркеуін одан әрі жұмыспен қамтамасыз ету және кедейлерге қайырымдылық көмек көрсету үшін тұрақты табыс ағынын құру, осылайша жеке қайырымдылыққа және мемлекеттік қаржыландыруға тәуелділіктің қажеттігін болдырмау. Мүліктерге алаңның солтүстік жағында Зиани салған ұзын ғимарат кірді. Джентиле Беллинидің «Денсаулықтың процессиясы» (1496) картинасында көрсетілгендей, бұл екі қабатты ғимарат, жоғарғы қабаттарында пәтерлер және төменгі қабатында жалға берілетін дүкендер орналасқан. 1512 жылдың маусымында болған өрт сағат мұнарасына жақын орналасқан пәтерлердің бірін қиратты және қасбеттің бір бөлігі құлады. Кейіннен Камбрей лигасының соғысы (1508–1516) кезіндегі қаржылық қиындықтарға қарамастан, бүкіл құрылым Венецияның өзіне сенімділігінің белгісі ретінде қайта құрылатын болады деп шешілді. Марин Санудо өзінің күнделігінде қайта құрудың «жердің даңқы үшін оны өте әдемі ету үшін» («farle di novo e bellissime, che sarà onor di la terra ben sia la guerra») екенін атап өткені маңызды. Procuratie Vecchie сәулетшісі туралы ресми дереккөздерде мәлімделмеген, және әртүрлі есімдер ұсынылды, негізінен стильдік ерекшеліктері мен сол кездегі сәулетшінің беделіне сүйене отырып. Олардың арасында Мауро Кодусси, Пьетро Ломбардо және Антонио Аббонди бар. XVI ғасырдың деректеріне сәйкес, Марин Санудо өзінің күнделігінде (1514) аз танымал тоскандық сәулетші Зуан Селестроны еске алады, ал Франческо Сансовино өзінің қала бойынша нұсқаулығында (1581) жобаны Пьетро Бонға, протоға (консультант сәулетші және ғимараттар менеджеріне) жатқызды. Алайда Бон мен Селестроның жобаға қосқан нақты үлесі әлі де белгісіз. Бон, прото ретінде, құрылыс барысында қадағалауға жауапты болды.

Бонның бақылауы (1514-1529 жылдары)

Құрылыс сағат мұнарасына жақын орналасқан зақымдалған бөлімнен басталып, кезең-кезеңімен жүргізілді. Прокурорлардың кірісін азайту мақсатында, әрбір жалдамашы пәтерді ғимаратты салуды жалғастыру үшін бұзу қажет болғанда ғана шығарылды. Сондай-ақ, бірінші қабаттағы жаңа дүкендер мен жоғарыдағы пәтерлер дайын болған соң бірден жалға берілді. 1517 жылға қарай, бірінші бөлігі Истрия әктасымен қаптамаланған фасад жұмысын бастауға жетті. Сол жылы бірінші жаңа пәтер жалға берілді. Алдыңғы құрылымға қатысты, жаңа ғимараттың жоспары алғашқы 24 арка үшін өзгертілді, алаңға параллель өтетін шағын көше салынды. Керісінше, ғимараттың қалған бөлігі өрттен зақымдалған аймақтан алыс орналастырылды, бұл бұрынғы аулалармен сипатталатын жоспар сақталды. Бұл құжаттар бұрынғы құрылымның бұзылуына сілтеме жасағанымен, оның белгілі бір бөліктері сақталған және шығындарды азайту үшін қайта пайдаланылғанын көрсетеді.

Сансовиноның бақылауы (1529-1538)

1529 жылы Пьетро Бон қайтыс болғаннан кейін, Римді тонаудан қашқан Жакопо Сансовино оның орнына прокураторлар де супераға прото ретінде тағайындалды. Сансовиноның басшылығымен Прокурация Веччиенің соңғы сегіз бөлігі, ішінде бес пәтермен бірге, және алаңның батыс жағындағы бес бөлігі (кейіннен бұзылған) аяқталды.

Орналасу

Камбре Лигасы соғысы кезіндегі қаржылық қиындықтарға байланысты, жаңарулар прокураторлардың кірісін арттыруға бағытталған жобалық өзгерістермен шектелді, олардың ең маңыздысы – жалға берілетін пәтерлер санын көбейту үшін қабат салу болды. Жоғарғы қабаттарда, аспалы галереялармен біріктірілген артқы бөлмелер, алаңқа қараған басты пәтерлерге тиесілі қызметшілердің тұруына арналған еді.

Қалқа

Прокуратиа Веккья – классикалық үлгілерді қайталауға тырысып, Венецияда салынған алғашқы маңызды ғимарат.

Кейінгі тарих

Procuratie Vecchie тарихының көп бөлігінде прокурорлар de supra басқаратын жалға берілетін мүлік болды. Бірінші қабаттағы дүкендерде әртүрлі уақытта алтын-көмістер шебері, шыныгер, аяқ киім жасаушы, гравер, тігінші, дәмдеуіш сатушы, суретші, пышақ шебері, ескі киім сатушы, шаштараз, кітап сатушы және нотариус орналасқан. 1638 жылы "Rimedio" шарап дүкені ашылды. Кейіннен оны Джорджио Куадри сатып алып, Caffè Quadri деп өзгертті. Procuratie Vecchie-дегі басқа кофеханалардың арасында "Re di Francia", "Abbondanza", "Pitt l'eroe", "Orfeo", "Redentore", "Coraggio", "Speranza" және "Specchi" болды. "Alla Regina d'Ungheria", қазіргі заманғы Caffè Lavena, 1750 жылы ашылды. Ыңғайлы орналасқан жерінің арқасында, жоғарыдағы пәтерлердің жалдау ақысы салыстырмалы түрде қымбат болды, 1569 жылы жылына 40-тан 70 дукатқа дейін жетті. Пәтерлер кейіннен прокурорлармен қайта сатып алынса да, 1717 жылы олар түпкілікті сатылды. Procuratie Vecchie ішіндегі бірнеше пәтерлер кейіннен көңіл көтеру, демалыс және кейде құмар ойындар үшін шағын жиналыс орындарына айналдырылды. Бұлар казини (кіші үйлер) немесе ридотти (әдетте кездесу немесе жиналу орнына бару мағынасындағы "redursi" сөзінен туындаған) деп аталды. Ең бастысы, Procuratie Vecchie бірінші қабатта дворяндарға арналған үлкен клуб үйі "Casin dei nobili" мен шетелдік дипломаттарға арналған казиноны қамтыды. Венеция дворяндарымен араласуға рұқсат етілмеген дипломаттар казиносы, Procuratie Vecchie ғимаратының батыс жағындағы қанатында орналасқан.

Тарихи негіздер

Жаңадан салынған Прокурация Веккиеге қарама-қарсы, Сент-Марк алаңының солтүстік жағында, оңтүстік жағында әлі де бірнеше ескірген құрылымдар сақталған. Олардың ішінде XIII ғасырда прокураторлар үшін салынған, жалға берілетін пәтерлер және олардың ридотти ( кеңселерi) болды. Бұл кеңселер Пьетро I Орсеоло (976–978) билік құрған кезеңде салынған жеке ғимаратта орналасқан еді. Бұл ғимарат, Ospizio Orseolo, бастапқыда қалаға келіп, киелі Марк қасиеттеріне құрмет көрсетуге келген паломниктерге көмек және баспана беру үшін хоспис ретінде салынған. Кейін ол мұқтаж әйелдерге арналған үй ретінде пайдаланылды. Ескірген және нашар пәтерлердің жағдайы нашар болды, тұрғындар мен үкімет үшін жөндеуге жұмсалатын қаржы да көбейді. Кейбір прокураторлар Ұлы Кеңес пен Қырық Кеңес жүктеген міндеттемеге қарамастан, алаңға қоныстанбай, қаланың басқа жерлеріндегі сарайлық үйлерінде тұруды жөн көрді, себебі бұл жерлер қараңғы, ылғалды және көрінісі жоқ еді. Басқа прокураторлар өздерінің ресми пәтерлерін жеке табыс табу үшін жалға берді. Сонымен қатар, барлығы алты ресми пәтер болды, олардың екеуі әрбір прокуратураға (de supra, de citra және de ultra) тиесілі болды және бос орын туғанда келесі үлкен прокураторға берілетін. Бұл пәтерлердің саны жеткіліксіз болды, сондықтан үкімет алаңға жақын жерде тұру үшін қалған прокураторларға жалға беруге қосымша қаржы жұмсады. 1536 жылдың 14 шілдесінде прокураторлар de supra өздерінің протосы ( кеңесші сәулетші және ғимараттарды басқарушысы) Якопо Сансовиноға алаңның оңтүстік жағындағы хоспис пен пәтерлерді алмастыратын үш қабатты ғимараттың жобасын ұсынуды тапсырды. Бұл ғимарат Дож сарайының алдында орналасып, бес шетелдік саудагерлерге арналған қонақ үйлерді, нан дүкендерін және ет базарларын алмастыруы керек еді. Одан кейінгі ішкі талқылаулар туралы ешқандай мәлімет сақталмаған, бірақ жоба түбірінен өзгертілді. 1537 жылдың 6 наурызында жаңа ғимараттың құрылысы, енді тек екі қабатты, сарайдың тікелей алдындағы бөлігінен басталуы керек екені және бұл орын прокураторлардың ридоттилеріне, сондай-ақ 1468 жылы кардинал Бессарион Республикаға сыйға тартқан және қоғамдық кітапхана құруды сұраған құнды грек және латын қолжазбаларынан тұратын кітапханаға арналуы керек екені шешілді. 1550 жылдарға дейін алаңның оңтүстік жағындағы құрылыстың алғашқы кезеңі аяқталуға жақын болғанға дейін кітапхананы кеңейту туралы ешқандай мәлімет болған жоқ. Сол кезде кітапхананы жағалауға дейін кеңейтіп, алаңның барлық жағын жаңа құрылыстармен жабу ұсынылды. Бірақ ешқандай шара қабылданбады. Алаңның оңтүстік жағындағы ғимараттардың жағдайы нашарлай берді, бұл прокураторлардың мәртебесіне қатысты алаңдаушылық тудырды. 1580 жылдың 10 желтоқсанында Сенат ғимараттарды бұзу уақыты келді деп шешті, олардың ескілігі мен көрінбейтін сыртқы түріне қайтадан сілтеме жасады. Прокураторлардың жаңа пәтерлерін орналастыруға арналған ғимаратқа үш жоба ұсынылды және 1582 жылдың 5 сәуірінде Винченцо Скамоццидің жобасы қабылданды.

Құрылыс

15 қаңтар 1581 жылы прокураторлар жаңа ғимаратты хоспис пен бар болған пәтерлердің нақты орнында емес, кітапханаға қарай, артқа қарай салуға шешім қабылдады. Бұл қоңырау мұнарасын жеке тұрған құрылымға айналдырады. Сонымен қатар, бұл Санкт-Марк алаңын трапеция тәрізді етіп өзгертіп, алаңның шығыс жағында орналасқан Санкт-Марк шіркеуіне айқындық қосады. Бұл Сансовиноның 1537 жылы кітапхана құрылысын қоңырау мұнарасынан алшақтатып салу ниеті болған болуы мүмкін. Ескірген құрылымдарды прокураторларға арналған жаңа ғимаратпен алмастыру шешімі, шын мәнінде, renovatio urbis – Дож Андреа Гритти кезінде Кэмбрай лигасы соғысында Агнаделло шайқасында жеңіліске ұшырағаннан кейін Венецияның халықаралық беделін қайта бекіту мақсатымен басталған, кең ауқымды сәулеттік бағдарламаның шыңы болды, ал одан кейінгі Болонья бітім шарты Италия түбегінде Габсбург үстемдігін бекітті. 1536 жылы басталган ақша соғу орталығы, 1537 жылы басталган кітапхана және 1538 жылы басталган қоңырау мұнарасының лоджиясын қамтитын бағдарлама Санкт-Марк алаңын тағам сатушылар, ақша ауыстырушылар және тіпті дәретханалар бар ескірген ортағасырлық қала орталығынан классикалық форумға түбірлі өзгертуді талап етті. Мақсат – ежелгі Рим Республикасының естелігін ояту және 1527 жылы Римді тонаудан кейін Венецияны Римнің нағыз мұрагері ретінде көрсету. Бұл құрылыс бағдарламасын Рим папасының сарайымен тығыз байланыста болған, ықпалды және бай аристократиялық отбасылар, сондай-ақ Рим мен Орталық Италиядағы дамуларға сәйкес архитектуралық және көркемдік талғамдарға ие болған паптар қатты қолдады. Олар Санкт-Марк алаңын классикалық форумға айналдыруды өздерінің мәдени бағдары мен Витрувийдің «Де архитектура» еңбегінде баяндалғандай, ежелгі Рим сәулетінің принциптерін терең түсінуді жариялау құралы ретінде қарастырды. Сондықтан, 1582-1583 жылдардағы конституциялық дағдарыстан кейін giovani паптарға қарағанда күштірек позицияда болғанда, олар Санкт-Марк алаңына кез келген өзгерістерді шектеуге тырысты. Жобаның ауқымы мен сәніне наразылық 1589 жылы дизайнның бай безендірілуіне сын айтылғанда білдірілді, бұл Виченцадағы Олимпиада театрындағы Скамоццидің жұмысына сілтеме жасай отырып, театрға көбірек ұқсайды деп есептелді. 1595 жылы Скамоццидің бас қолдаушысы, прокуратор Маркантонио Барбароның қайтысынан кейін құрылыс бағдарламасына қарсылық күшейді, нәтижесінде қазірдің өзінде аяқталған бөлігін бұрып, алаңның солтүстік жағында Procuratie Vecchie-ге ұқсас құрылыс салу туралы радикалды ұсыныстар жасалды. Сонымен қатар, жобаның бастапқы екі қабатты дизайнына оралу ұсынылды. Ақырында, Сенат құрылыстың үш қабатты да жалғасатынын шешті. Бірақ дизайн түбірлі өзгертілді және Скамоцци 1597 жылы жұмыстан босатылды.

Скамоццидің бақылауы (15831597)

1581 жылдың наурыз айында, Скамоццидің жобасы нақты бекітілмес бұрын, бұрынғы құрылыстарды бұзу ескі қажылар үйінің бір бөлігімен басталды, және құрылысты жалғастыру үшін көбірек орын қажет болғандықтан, жұмыс біртіндеп жүргізілді. Скамоцци барлық мәселелерге тікелей қатысқанмен, қадағалауды прокурорлар де супераның тұрғын үйдің бас кеңесшісі, прото (бас кеңесші) Симоне Сорелла жүзеге асырды, оның жаңа ғимаратқа ұсынған жобасы қабылданбаған еді. 1584 жылы Скамоцци қосымша қабатты қамтитын жаңа жобалық ұсыныстарды ұсынды. Бұл жоғарғы қабаттардың әрқайсынында жеке пәтерлер құруға мүмкіндік беретін еді. Сондай-ақ, аяқталуға жақын болған кітапханаға бір қабат қосу ұсынылды. Бірақ кітапхананың қазіргі негізі қосымша салмақты көтере ала ма, жоқ па, анықтау үшін жүргізілген инженерлік сараптамалардың нақты емес нәтижелерінен кейін, 1588 жылы кітапхана екі қабаттан аспауы шешілді. Оның орнына, Procuratie Nuove биіктігін арттыру туралы ұсыныс қабылданды.

Кейінгі бақылау кезеңдері (1597-1660 ж.ж.)

Скамоцци 1597 жылы қызметтен босатылған кезде, алғашқы он аркада ғана салынған еді. Жоба содан кейін Франческо ди Бернардин Смеральдиге тапсырылды, ол Фрака деп аталды, және Сорелланың қайтысынан кейін 1600 жылы прото болып тағайындалды. Сол жылы Скамоццидің жобасы бойынша салынып жатқан екі бір қабатты пәтер аяқталды, ал келесі жылы бірінші пәтер иесіне берілді. Смеральди одан кейін жобаны бірқатар тар, көп қабатты пәтерлер ретінде түбегейлі өзгертіп жасады. Ол сондай-ақ жалпы әрлеуді де қарапайымдастырды. 1611 жылға қарай, ғимарат жиырмасыншы аркасына жетті және төрт пәтер аяқталды. Смеральдиден кейін Марио делла Карита, ал 1640 жылы Болдассаре Лонгхена прото болып тағайындалды, ол 1660 жылға қарай Procuratie Nuove құрылысын аяқтады, оның ішінде алаңның батыс жағындағы Сан-Джеминиано шіркеуіне дейін жеткен жеті аркада да болды.

Орналасу

Прокуратураға берілетін пәтерлердің санын арттыру қажеттілігіне қарамастан, Скамоццидің жобасы тек алты пәтерден тұрды. Бұл пәтерлер әрқайсысы он бір аркадан тұратын үш тізбекке бөлінді. Жоғарғы қабаттардағы екі пәтер, бірінің үстіне бірі орналасқан, баспалдақтармен және алаңға және артындағы каналға шығатын кіреберістермен жалғасқан жалғыз ауламен бөлісті. Әр пәтер екі бөлімнен құралды. Алаңға қараған алдыңғы бөлімде негізгі бөлмелер мен кабинет орналасқан. Ол аула бойымен созылған екі лоджия арқылы отбасы мүшелері мен қызметтік бөлмелер орналасқан артқы бөліммен байланыстырылған. Тек Скамоцци бастаған алғашқы екі пәтер осы бастапқы жобаға сәйкес келеді. Смеральдидің жаңа жобасы бес аркадан тұратын, бірнеше қабатқа бөлінген тар пәтерлерден тұрды. Әр пәтер бірінші қабаттағы төрт дүкенге және артындағы каналға апаратын ішкі аулаға шығатын аркаға сәйкес келді. Ауладан жоғары қабаттағы пәтерге баспалдақпен өтуге болатын. Жобаға тағы үш арка қосылғанда, пәтерлердің саны жетіге жетті. Алаңның батыс жағында сегізінші пәтер салынды.

Қалқа

Алғашқы екі қабатта Скамоцци Сансовиноның кітапхана дизайнын жалғастыруға міндетті болды. Бірақ өзінің «Жалпы архитектура идеясы» (L’Idea dell’Architettura Universale) атты сәулет трактатында ол Сансовиноның бағаналарға қатысты артық биік екенін айтқан антаблементтерін қатаң сынап, оларды сынға алады. Сондықтан аркалар шағын және пропорциясы бұзылған деп есептеледі. Procuratie Nuove-де қатаң классицист Скамоцци иониялық фриздің биіктігін төмендету арқылы «қатені» түзетеді, бірақ екі ғимарат арасындағы өту мәселесін толық шеше алмайды. Сансовино кітапханасының бірінші қабаты дориялық бағаналардан тұрады, олар аркадаға орналасқан антаблементті ұстап тұрады. Бұл дизайнның ежелгі үлгілері – Марцелл театры мен Римдегі Колизей. Сол сияқты, кітапхананың жоғарғы қабатында үлкен иониялық бағаналар қатары Серлиан суреттерінің үстіне орналасқан. Скамоцци римдік және Ренессанс дәуіріндегі мысалдардың бар екенін мойындаса да, мұндай қабаттануды сынады. Procuratie Nuove-дің қосымша қабатының дизайнында коринфтік бағаналар қатары қарапайым қабырғаға тіреледі. Нәтижесінде үшінші қабат төменгі қабаттардағы терең ойыстар мен күшті жарық-көлеңке әсерінен айырылады. Коринф бағаналары арасындағы қабырғаға тіктөртбұрышты эдикула терезелері ашылған, олардың үстінде қисық және үшбұрышты тимпандар кезектесіп орналасқан. Брамэнт пен Рафаэль тұрғын үй архитектурасында, ал Палладио Порто және Кьерикати сарайларында осындай тимпандарды кезектестіру тәсілін қолданған. Палладио 1577 жылғы өрттен кейін Дуж сарайын қайта жаңарту жобасында да осы комбинацияны ұсынған, бұл Скомоцци үшін тікелей шабыт көзі болған болуы мүмкін. Ежелгі үлгі – Пантеон, онда периметр бойындағы құрбандық алтарьдары жұптармен, қисық және үшбұрышты фронтонмен кезектесіп орналасқан. Скамоцци жоғарғы қабатты күрделі ою-өрнектермен және тимпандардың үстінде жатқан мүсіндермен безендіруді жоспарлаған. Бірақ бұл элементтер Смеральди жобасынан алынып тасталды және тек Скамоцци бақылауымен аяқталған алғашқы он терезеден жоғары орналасқан.

Кейінгі тарих

Жоғары қабаттарда прокураторлардың пәтерлері орналасқан. Бірінші қабаттағы дүкендер табыс табу үшін жалға берілді. 1683 жылы Венецияда бір ғана кофене болды. Кейіннен Procuratie Nuove-дегі кофенелердің саны көбейіп, ақырында "L’Angelo Custode", "Duca di Toscana", "Buon Genio", "Doge", "Imperatore", "Imperatrice delle Russie", "Tamerlano", "Fortuna", "Diana", "Dama Veneta", "Aurora", "Piastrelle", "Pace" және "Arabo" кофенелері ашылды. Бастапқыда "Venezia Trionfante" деп аталған тарихи Каффе Флориан 1720 жылы есігін ашты. Венеция Республикасы Наполеонға бағынғаннан кейін, Procuratie Nuove француз үкіметінің екінші кезеңінде (1805–1815) Италияның Наполеондық Корольдігінің вице-королі Эжен де Богарнеге ресми резиденция ретінде бейімделді. Прокураторлардың бұрынғы пәтерлерін 1807–1813 жылдары Джованни Баттиста Канал мен Джузеппе Борсато, француз декораторы Шарль Персьенің ықпалымен безендірді (Персье 1807 жылы Венецияда болған). Тақ залы мен асхананы безендіруге Пиетро Моро мен Себастьяно Санти де қатысты. Джованни Карло Бевилакква басқа бөлмелерде де жұмыс істеді. 1834–1836 және 1853–1857 жылдары, Австрия үкіметі кезінде (1815–1866) Procuratie Nuove императорлық резиденция ретінде пайдаланылды. Венеция Италия Корольдігіне қосылғаннан кейін, Procuratie Nuove Италия Корольдігіне тиесілі болды, ол 1919 жылы мемлекетке берілді. 1922 жылдан бері ғимаратта Коррер мұражайы орналасқан.

Ридотти прокурорлар

Прокураторлардың ridotti деп аталатын кеңселер бастапқыда ескі паломниктер хосписінің тікелей Санкт-Марк алаңына қараған бөлігінде орналасқан. 1591 жылы Винченцо Скамоцци (1588) кітапхананың соңғы бес бөлігін аяқтағаннан кейін, кеңселер жаңа кітапхана ғимаратының жоғарғы қабатына көшірілді, өйткені хоспистің қалған бөлігі Procuratie Nuove құрылысын жалғастыру үшін бұзылды. Прокураторлардың кеңселері de supra Сансовиноның кітапхананың бұрын аяқтаған бөлігінде, Пьяццетта мен Дож сарайына қарама-қарсы орналасқан, ал прокураторлардың кеңселері de citra және de ultra Скамоцци салған аймақта орналасқан. Бір қызығы, 1552 жылы кітапхана әлі де салынып жатқан кезде, прокураторлар мен олардың қонақтары Пьяццеттадағы карнавал мерекелерін тамашалау үшін балкондарды жеребе арқылы пайдалануды бастады. Кітапханамен бірдей кіреберіс арқылы кіре алатын кеңселер үшін белгіленген аумақ тоғыз бөлмеден, әрқайсысы үш прокуратурадан тұрады. Прокураторлар пайдаланған бөлмелер олардың беделін көрсету үшін монументалды баспалдақтың жоғарғы жағында орналасқан. Бірінші бөлмеде құжаттар сақталған, екінші бөлмеде әкімшілік қызметкерлер мен клерктер тұрған, ал үшінші бөлмеде пленарлық отырыстар өткізілген. Суреттер, негізінен прокураторлардың портреттері мен ғибадаттау туындылары бұрынғы кеңселерден көшіріліп, Скамоццидің басшылығымен Тинторетто жаңа бөлмелерге бейімделген. Прокураторлардың кеңселерінде портреттер екі қатарға ілінген, мәжіліс залы кейіннен дог болып сайланған прокураторлардың портреттеріне арналған. Венеция Республикасының құлдырауынан кейін ридоттидің өнер жинағы алынып тасталды және кітапхана Прокурация Нуовеге Наполеондық Италия Корольдігінің вице-королі Эжен де Богарнеге арналған патшалық пәтер ретінде қосылған кезде ішінара таратылды. Бұрынғы ридоттилерді Феличе Джанни 1807 және 1808 жылдар аралығында неоклассикалық мотивтермен, аллегориялық бейнелермен және моральдық және интеллектуалдық қасиеттерді дәріптейтін мифологиялық көріністермен безендірді. Бірақ ғимаратта лайықты кіреберіс болмады, сондай-ақ қабылдаулар мен көңіл көтеру үшін үлкен бөлмелер жетіспеді. 1807 жылы алаңның батыс жағында орналасқан Сан-Джеминиано шіркеуі патшалық резиденцияны кеңейту және қажетті бөлмелерді құру үшін қажетті орын алу үшін бұзылды. Себастьяно Зиани (1172–1178) билік құрған кезден бастап салынған шіркеуді ХVІ ғасырдың басында Кристофоро да Легнам қайта салған, содан кейін 1557 жылы Джакопо Сансовино күмбез бен қасбетін қосып аяқтаған. Ол екі жағынан да Сансовино мен Лонгена салған Procuratie Vecchie және Procuratie Nuove қанаттарымен шектескен. Шіркеутің орнына салынатын ғимаратқа қатысты ұсыныстар әртүрлі болды. Француз императорлық үкіметі монументалдылықты сезінуді көздегенмен, Гразиозо Буттакалицедің триумф аркасы және Гаэтано Пиналидің Коринфтік портигі жобалары тым радикалды және Санкт-Марк алаңының жалпы келбетіне үйлеспейтін болып табылған. Джованни Антонио Антолинидің екі қабатты лоджияға арналған, арт жағында үлкен баспалдақпен қарапайым дизайны қабылданды.

Құрылыс

1810 жылы Антолинидің жобасы тоқтатылып, құрылысы басталған ғимараттың бөлігі бұзылды. Сонымен қатар, Procuratie Vecchie қанаты да бұзылып, оның орнына Модена университетінің архитектура профессоры Джузеппе Мария Соли жобалаған, неоклассикалық стильдегі жаңа ғимарат салынды.

Сәулет

Наполеондық қанаттың алғашқы екі қабаты Сансовиноның кітапхана үшін жасаған дизайнындағы қайталанатын бөлімдерді жалғастырады, оны Скамоцци алаңның оңтүстік жағындағы Procuratie Nuove үшін де пайдаланған. Жаңа ғимаратты солтүстік жағымен көру байланысын орнату үшін Соли, биіктігі Procuratie Vecchie шатырының тік сызығымен сәйкес келетін шатыр қабатын жобалады. Бұл шатыр қабаты би залының жоғары, күмбезді төбесін жасыру мақсатында да жасалған. Орталықта Юпитер бейнесінде таққа отырған Наполеонды бейнелейтін мүсін Австрияның екінші билігі тұсында алынып тасталды. Сол сияқты, баспалдақтағы Наполеонның жеңістерін көрсететін әшекейлер де өзгертілді.