Кіріспе

Грекиялық кино және сахна режиссері (1922–2011)

Майкл Какойаннис (Μιχάλης Κακογιάννης, Michalis Kakogiannis; 11 маусым 1922 – 25 шілде 2011), кейде Майкл Яннис деп те аталады, Кипр грегінің театр және кино режиссері, жазушы, продюсер және актер болған. Оның көптеген туындылары классикалық мәтіндерге, әсіресе грек трагедиясының авторы Эврипидтің шығармаларына тікелей байланысты. Оның ең танымал жұмысы – 1964 жылғы «Грек Зорбасы» фильмі, Никос Казанцакистің осы аттас романының бейімделуі. Ол сонымен қатар 1983 жылы фильм негізінде қойылған мюзиклдің Бродвейдегі қайта жандануын режиссерлік етті. Режиссерлік жұмысынан өзге, ол ондаған сахналық қойылымдар мен опералардың сценарийін жазып, түсіріп, аударған және декорациясын жасаған. Ол бес рет «Оскар» сыйлығына ұсынылған, бұл кипрлік кино өнерпазы үшін рекордты көрсеткіш. «Грек Зорбасы» үшін «Үздік фильм», «Үздік режиссер» және «Үздік бейімделуі жасалған сценарий» номинацияларына ие болды, сондай-ақ «Электра» (1962) және «Ифигения» (1977) фильмдері үшін «Үздік шетелдік фильм» номинациясында екі рет ұсынылды. Ол Канн кинофестивалінің техникалық Гран-приі және алты «Алтын пальма» номинациясы сияқты көптеген халықаралық наградаларға ие болды.

Өмір және мансап

Какойаннис 1922 жылы Кипрдің Лимассол қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, сэр Панайотис Лоизу Какойаннис, 1936 жылы Ұлыбритания үкіметі Кипрдегі қоғамдық қызметтері үшін оған рыцарь атағын берді. Оның әпкесі саясаткер Стелла Сулиоти болды. 1939 жылы әкесі оны заңгер болу үшін Лондонға жіберді. Ол заң факультетін бітіріп, BBC World Service-ке қосылды және көп ұзамай оның жаңа Кипр қызметіне жетекшілік етті. Оның орынбасары – Беба Клеридес, Корольдік әуе күштерінің ұшқышы және болашақ Кипр президенті Глафкос Клеридестің қарындасы. Бірақ, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде BBC World Service үшін грек тіліндегі бағдарламалар жасағаннан кейін ол Old Vic мектебіне түсіп, онда Майкл Яннис деген атпен қысқа ғана сахналық мансапқа ие болды, содан кейін ол фильмдермен айналыса бастады. Британдық киноиндустриясында режиссерлік жұмыс табу қиын болғандықтан, Какойаннис Грекияға көшіп, 1953 жылы «Афинадағы кездейсоқ оқиға» деген алғашқы фильмін түсірді. Какойаннис Шекспирдің «Антоний мен Клеопатра», «Кориолан» және «Гамлет» пьесаларын грек тіліне, ал Эврипидтің «Бақхая» пьесасын ағылшын тіліне аударды. Какойаннис 2011 жылдың 25 шілдесінде Афинада 89 жасында қайтыс болды.