Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фотография жанры
Photography genre
Көше фотосуреті (кейде ашық фотосурет деп те аталады) – бұл өнер немесе зерттеу мақсатымен қоғамдық орындарда жүзеге асырылатын, кездейсоқ кездесулер мен оқиғаларды бейнелейтін фотосурет. Әдетте, мұқият композиция мен уақытты дұрыс таңдау арқылы шешуші немесе маңызды сәттерді түсіру көзделеді. Көше және ашық фотосурет арасында айырмашылық болғанымен, ол көбінесе сезімдік болады – көптеген көше фотосуреттері ашық сипатқа ие, ал кейбір ашық фотосуреттерді көше фотосуреті деп санауға болады. Көше фотосуреті үшін міндетті түрде көше немесе қалалық орта болуы қажет емес. Адамдар көбінесе тікелей бейнеленсе де, көше фотосуретінде адамдар болмауы мүмкін, сурет объектінің немесе ортаның адам сипатын көрсете алады. Көше фотосуреті адамдар мен олардың қоғамдық орындағы мінез-құлқына назар аударуы мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, көше фотографы әлеуметтік деректі фотографтарға немесе фотожурналистерге ұқсас, бірақ жаңалықтарды жариялау мақсатымен емес. Осы фотографтардың кез келген суреті қоғамдық орындарда немесе олардан көрінетін адамдар мен мүлікті бейнелей алады, бұл этикалық мәселелерді және жеке өмірге қатысты заңдарды, қауіпсіздік пен мүлікті қорғауды талап етеді. Көше фотосуреті ретінде стильдік және субъективтік тұрғыдан танылатын көптеген туындылар 19-шы ғасырдың соңынан 1970-ші жылдардың аяғына дейінгі кезеңде жасалған. Осы кезеңде қоғамдық орындарда ашық фотосурет түсіруге мүмкіндік берген портативті камералар пайда болды.
Street photography (also sometimes called candid photography) is photography conducted for art or inquiry that features unmediated chance encounters and random incidents within public places, usually with the aim of capturing images at a decisive or poignant moment by careful framing and timing. Although there is a difference between street and candid photography, it is usually subtle with most street photography being candid in nature and some candid photography being classifiable as street photography. Street photography does not necessitate the presence of a street or even the urban environment. Though people usually feature directly, street photography might be absent of people and can be of an object or environment where the image projects a decidedly human character in facsimile or aesthetic. Street photography can focus on people and their behavior in public. In this respect, the street photographer is similar to social documentary photographers or photojournalists who also work in public places, but with the aim of capturing newsworthy events. Any of these photographers' images may capture people and property visible within or from public places, which often entails navigating ethical issues and laws of privacy, security, and property. Much of what is regarded, stylistically and subjectively, as definitive street photography was made in the era spanning the end of the 19th century through to the late 1970s, a period which saw the emergence of portable cameras that enabled candid photography in public places.
Тарих
Күнделікті қоғамдық өмірді бейнелеу – бұл дүниежүзілік өнердің дерлік барлық кезеңінде кездесетін жанр, ол тарихқа дейінгі, шумерлік, мысырлық және ерте буддалық өнер дәуірлерінен басталады. Қала көріністері немесе басты мотив ретінде көшедегі өмірді бейнелейтін өнер Батыста Солтүстік Ренессанс, Барокко, Рококо, Романтизм, Реализм, Импрессионизм және Пост-импрессионизм дәуірлерінде пайда болды. Бұл түр басқа да медиада ұзақ уақыт бойы қалыптасқандықтан, технология жетілген кезде фотографтар да осы тақырыпты зерттеуге кірісті.
Depictions of everyday public life form a genre in almost every period of world art, beginning in the pre historic, Sumerian, Egyptian and early Buddhist art periods. Art dealing with the life of the street, whether within views of cityscapes, or as the dominant motif, appears in the West in the canon of the Northern Renaissance, Baroque, Rococo, of Romanticism, Realism, Impressionism and Post Impressionism. With the type having been so long established in other media, it followed that photographers would also pursue the subject as soon as technology enabled them.
XIX ғасырдың алдын ала нұсқалары
1838 немесе 1839 жылы Луи Жак Манде Дагер Париждегі Бульвар дю Темплдегі студиясының терезесінен түсірілген дагеротиптердің бірінде көшедегі адамдардың алғашқы суретін түсірді. Күндіз түсірілген екінші сурет көшеде адам жоқ екенін көрсетеді, ал екіншісі таңғы сағат 8 шамасында түсірілген. Бомонт Ньюхоллдың баяндамасы бойынша, "Бұл бульвар, әдетте жаяу жүргіншілер мен кареталардың қозғалысына толы болатын, бір аяқ киімін тазалатып тұрған адамнан басқа толығымен бос болды. Оның аяқтары, әрине, біршама уақыт бойы қозғалмай тұруға мәжбүр болды, бірі аяқ киім тазалаушының жәшігінде, екіншісі жерде. Осы себепті оның аяқ киімі мен аяқтары анық көрінеді, бірақ денесі мен басы жоқ, себебі олар қозғалып жатты". Шарль Неггре 1851 жылы Парижде көшеде қозғалып бара жатқан адамдарды суретке түсіруге қажетті техникалық деңгейге жеткен алғашқы фотограф болды. Шотланд фотографы Джон Томсон журналист және қоғамдық белсенді Адольф Смитпен бірлесіп, 1877 жылдың ақпан айынан бастап он екі бөлімнен тұратын «Лондонның көше өмірі» атты туындысын жариялады. Томсон көшедегі күнделікті өмірді фотосурет өнерінің маңызды тақырыбына айналдыруда маңызды рөл атқарды.
In 1838 or 1839 the first photograph of figures in the street was recorded by Louis Jacques Mandé Daguerre in one of a pair of daguerreotype views taken from his studio window of the Boulevard du Temple in Paris. The second, made at the height of the day, shows an unpopulated stretch of street, while the other was taken at about 8:00 am, and as Beaumont Newhall reports, "The Boulevard, so constantly filled with a moving throng of pedestrians and carriages was perfectly solitary, except an individual who was having his boots brushed. His feet were compelled, of course, to be stationary for some time, one being on the box of the boot black, and the other on the ground. Consequently his boots and legs were well defined, but he is without body or head, because these were in motion." Charles Nègre was the first photographer to attain the technical sophistication required to register people in movement on the street in Paris in 1851. Photographer John Thomson, a Scotsman working with journalist and social activist Adolphe Smith, published Street Life in London in twelve monthly installments starting in February 1877. Thomson played a key role in making everyday life on the streets a significant subject for the medium.
Ұлыбритания
Пол Мартин 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Лондон мен теңіз жағалауындағы адамдардың шынайы, позасыз суреттерін түсіріп, өмірді бейнелеуге тырысқан новатор саналады. Мартин – жасырын камерамен Лондонда мұндай фотосуреттер түсірген алғашқы суретші.
Paul Martin is considered a pioneer, making candid unposed photographs of people in London and at the seaside in the late 19th and early 20th century in order to record life. Martin is the first recorded photographer to do so in London with a disguised camera.
Франция
Соғыстан кейінгі француз гуманистік мектебінің фотографтары өздерінің туындыларын көшеде немесе бистроларда табатын. Олар негізінен сол кездегі танымал шағын камералармен қара-ақ түсте, қолда бар жарықта жұмыс істеді. Жазушы Пьер Мак Орлан (1882–1970) «көшедегі әлеуметтік фантастика» деп атаған нәрсені ашты, ал олардың бейнелеу стилі еуропалықтардың, әсіресе париждіктердің қарапайым өмір салтын романтикалық және поэтикалық түрде бейнеледі. 1946 мен 1957 жылдар аралығында Le Groupe des XV жыл сайын осындай туындыларды көрмеге қойды. Көше фотосуреті Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында (MoMA) Эдвард Штайхен ұйымдастырған екі көрменің маңызды бөлігін құрады: 1951–1952 жылдардағы «Бес француз фотографы: Брассаи, Картье-Брессон, Дойсно, Ронис, Изис» және 1953 жылғы «Соғыстан кейінгі еуропалық фотосурет», олар көше фотосуретінің тұжырымдамасын халықаралық деңгейде таныстырды. Штайхен 1955 жылғы «Адамзат отбасы» көрмесі үшін көптеген еуропалық гуманистік және американдық гуманистік фотосуреттерді пайдаланды, ол әлемдік отбасының мейірімді бейнесі ретінде жарияланды және әлемді аралап, фотографтарды күнделікті өмірді бейнелеуге шабыттандырды. Анри Картье-Брессонның кеңінен танымал «Images à la Sauvette» (1952) (ағылшын тіліндегі басылымы «Шешуші сәт» деп аталды) «форма мен мазмұн, көзқарас және композиция бір трансценденттік тұтасқа біріккен кезде» түсетін «шешуші сәтте» суретке түсіру идеясын қанаттандырды. Оның кітабы фотографтардың келесі буындарын постмодернизм эстетикасында бұл тәсілдің өзі ескірген деп есептелгенше, қоғамдық орындарда шынайы суреттер түсіруге шабыттандырды.
The post war French Humanist School photographers found their subjects on the street or in the bistro. They worked primarily in black‐and‐white in available light with the popular small cameras of the day, discovering what the writer Pierre Mac Orlan (1882–1970) called the "fantastique social de la rue" (social fantastic of the street) and their style of image making rendered romantic and poetic the way of life of ordinary European people, particularly in Paris. Between 1946 and 1957 Le Groupe des XV annually exhibited work of this kind. Street photography formed the major content of two exhibitions at the Museum of Modern Art (MoMA) in New York curated by Edward Steichen, Five French Photographers: Brassai; Cartier Bresson, Doisneau, Ronis, Izis in 1951 to 1952, and Post war European Photography in 1953, which exported the concept of street photography internationally. Steichen drew on large numbers of European humanist and American humanistic photographs for his 1955 exhibition The Family of Man, proclaimed as a compassionate portrayal of a global family, which toured the world, inspiring photographers in the depiction of everyday life. Henri Cartier Bresson's widely admired Images à la Sauvette (1952) (the English language edition was titled The Decisive Moment) promoted the idea of taking a picture at what he termed the "decisive moment"; "when form and content, vision and composition merged into a transcendent whole". His book inspired successive generations of photographers to make candid photographs in public places before this approach per se came to be considered déclassé in the aesthetics of postmodernism.
Америка
Уолкер Эванс 1938 жылдан 1941 жылға дейін Нью-Йорк метросында таза «жазба әдісін» пайдалану мақсатында жұмыс істеді; белгілі бір уақыт аралығында бейжай тіркелген жазба машинасының алдынан өтетін адамдардың түсірілген портреттері. Жасырын камера – 35 мм-лік Contax, ол «көкке байланған және оң жақ жеңінен төменге созылған ұзын сыммен жалғастырылған» еді. Алайда, Эванстың жобасының жаңалыққа құштарлығы мен оның суреттеріндегі адамдардың жеке өміріне қатысты сезімталдықтарына байланысты, оның жұмысы 1966 жылға дейін жарияланбады. «Көп шақырылғандар» атты кітапта Джеймс Эджи 1940 жылы жазған кіріспесі бар еді. Бұл жұмыс 1991-1992 жылдары Ұлттық өнер галереясында «Уолкер Эванс: Метро суреттері және басқа да соңғы сатып алынған туындылар» көрмесінде ұсынылды, сонымен қатар «Уолкер Эванс: Метро және көшелер» каталогымен бірге. Хелен Левитт, сол кездегі жас балалардың мұғалімі, 1938-1939 жылдары Эванспен байланыста болды. Ол Нью-Йорктегі көше мәдениетінің бір бөлігі болған, балалардың жасайтын бормен салған суреттерін және оларды салған балаларды суретке түсірді. 1939 жылдың шілдесінде MoMA-ның жаңа фотосурет бөлімі Левитттің жұмысын өзінің алғашқы көрмесіне қосты. 1943 жылы Нэнси Ньюхолл оның алғашқы жеке көрмесін «Хелен Левитт: Балалардың суреттері» деп атады. Суреттер 1987 жылы «Көшеде: бормен салған суреттер мен жазбалар, Нью-Йорк қаласы, 1938-1948» атты кітапта жарияланды. АҚШ-тағы көше фотосуретінің бастаулары джазбен байланысты болуы мүмкін. Бұл байланыс Нью-Йорк фотосурет мектебінің жұмысында көрінеді (оны Нью-Йорк мектебімен шатастырмау керек). Нью-Йорк фотосурет мектебі ресми мекеме емес, керісінше, 20 ғасырдың ортасында Нью-Йоркте орналасқан фотографтардың тобынан құралған. Роберт Франктің 1958 жылғы «Американдықтар» кітабы маңызды болды; Франктің суреттері сол кездегі бағытты фотосуретті күмәндандырды, «Генри Картье-Брессон мен Уокер Эванс белгілеген барлық ресми ережелерге қарсы шықты» және «LIFE және Time сияқты американдық журналдардың әдемі суреттері мен шынайы фотожурналистикасына қарсы келді». Тіпті Картье-Брессонның жұмысын да ол жеткіліксіз субъективті деп есептеді: «Мен әрқашан көзқарасқа ие болудың маңызы зор деп ойладым, және оның [Картье-Брессонның] суреттерінде мұндай нәрсе болмағаны үшін көңілім қалды». Осылайша, Франктің жұмысы соғыстан кейінгі американдық фотосуреттің субъективтілігін көрсетеді, Джон Сзарковски анық көрсеткендей: «Минор Уайттың «Aperture» журналы мен Роберт Франктің «Американдықтар» кітабы олардың әлемді жеке көзқараспен қарауға берілгендігін көрсететін жаңа жұмысына тән болды». Оның субъективизмге қатысты пікірі кеңінен қабылданды, соңғы кезде Патриция Веттель Беккер соғыстан кейінгі көше фотосуретін еркектікке және еркек денесіне бағытталған деп қарастырды, ал Лили Корбус Бензер Роберт Франктің кітабын әлеуметтік белсенділіктен гөрі «жеке көрініске» теріс басымдық бергендігін көрсетті. Америкадағы танымал фотографтар Франктің жұмысын қабылдамады, бірақ кітап кейіннен «фотографияның мәнін, оның айту мүмкіндіктерін және айту жолдарын өзгертті».
Walker Evans worked from 1938 to 1941 on a series in the New York City Subway in order to practice a pure 'record method' of photography; candid portraits of people who would unconsciously come 'into range before an impersonal fixed recording machine during a certain time period'. The recording machine was 'a hidden camera', a 35 mm Contax concealed beneath his coat, that was 'strapped to the chest and connected to a long wire strung down the right sleeve'. However, his work had little contemporary impact as due to Evans' sensitivities about the originality of his project and the privacy of his subjects, it was not published until 1966, in the book Many Are Called, with an introduction written by James Agee in 1940. The work was exhibited as Walker Evans Subway Photographs and Other Recent Acquisitions held at the National Gallery of Art, 1991–1992, accompanied by the catalogue Walker Evans: Subways and Streets. Helen Levitt, then a teacher of young children, associated with Evans in 1938–39. She documented the transitory chalk drawings that were part of children's street culture in New York at the time, as well as the children who made them. In July 1939, MoMA's new photography section included Levitt's work in its inaugural exhibition. In 1943, Nancy Newhall curated her first solo exhibition Helen Levitt: Photographs of Children there. The photographs were ultimately published in 1987 as In The Street: chalk drawings and messages, New York City 1938–1948. The beginnings of street photography in the United States can also be linked to those of jazz, This connection is visible in the work of the New York school of photography (not to be confused with the New York School). The New York school of photography was not a formal institution, but rather comprised groups of photographers in the mid 20th century based in New York City. Robert Frank's 1958 book, The Americans, was significant; raw and often out of focus, Frank's images questioned mainstream photography of the time, "challenged all the formal rules laid down by Henri Cartier Bresson and Walker Evans" and "flew in the face of the wholesome pictorialism and heartfelt photojournalism of American magazines like LIFE and Time". Even the work of Cartier Bresson he regarded as insufficiently subjective: "I've always thought it was terribly important to have a point of view, and I was also sort of disappointed in him [Cartier Bresson] that that was never in his pictures'. Frank's work thus epitomises the subjectivity of postwar American photography, as John Szarkowski prominently argued; "Minor White's magazine Aperture and Robert Frank's book The Americans were characteristic of the new work of their time in the sense that they were both uncompromisingly committed to a highly personal vision of the world". His claim for subjectivism is widely accepted, resulting more recently in Patricia Vettel Becker's perspective on postwar street photography as highly masculine and centred on the male body, and Lili Corbus Benzer positioning Robert Frank's book as negatively prioritising 'personal vision' over social activism. Mainstream photographers in America fiercely rejected Frank's work, but the book later "changed the nature of photography, what it could say and how it could say it".
ХХ ғасырдың аяғы мен ХХІ ғасырдың басындағы жеке тәсілдер
Фрэнктың ықпалымен 1960 жылдары Гарри Виногранд, Ли Фридландер және Джоэл Мейровиц Нью-Йорк көшелерінде фотосуретке түсіре бастады. Фил Кумс 2013 жылы BBC News-ке жазған мақаласында: "Көше фотосуретіне қызығушылық танытқандар үшін бірнеше есім ерекшеленеді, және солардың бірі – Гарри Виногранд", – деді; сыншы Шон О’Хаган 2014 жылы The Guardian газетінде: "1960 және 70-жылдары ол көше фотосуретін стиль де, көзқарас та ретінде қалыптастырды – және оның Нью-Йорк суреттері соншалықты анық болғандықтан, одан бері оның көлеңкесінде жұмыс істеуде", – деп жазды. 1965 жылы АҚШ-тан Ұлыбританияға оралған Тони Рей Джонс Винограндпен танысып, көше фотосуретін қабылдады. Рей Джонстың өткір сатиралық көзқарасымен түсірілген, жоғары контрастты монохромдық суреттері, оның өлімінен бұрын Creative Camera журналында (ол үшін ол Брассаймен сұхбат алған) танымал болды, ал қазіргі кезде Мартин Парр оны гиперқаныққан түстерде пайдалануда.
Inspired by Frank, in the 1960s Garry Winogrand, Lee Friedlander and Joel Meyerowitz began photographing on the streets of New York. Phil Coomes, writing for BBC News in 2013, said "For those of us interested in street photography there are a few names that stand out and one of those is Garry Winogrand"; critic Sean O'Hagan, writing in The Guardian in 2014, said "In the 1960s and 70s, he defined street photography as an attitude as well as a style – and it has laboured in his shadow ever since, so definitive are his photographs of New York." Returning to the UK in 1965 from the US where he had met Winogrand and adopted street photography, Tony Ray Jones turned a wry eye on often surreal groupings of British people on their holidays or participating in festivals. The acerbic comic vein of Ray Jones' high contrast monochromes, which before his premature death were popularized by Creative Camera (for which he conducted an interview with Brassaï), is mined more recently by Martin Parr in hyper saturated colour.
Өзгешеліктері мен айырмашылықтары
Көше фотосуреті – оны көптеген түрлі жолдармен анықтауға болады, бірақ көбінесе ол қайталанбас, шағын ғана сәттерді, әдетте бейтаныс адамдардың күнделікті тіршілігін кездейсоқ түсірумен ерекшеленеді. Ол классикалық түрде кең бұрышты линзалармен (мысалы, 35 мм) түсіріледі және көбінесе қалалық ортаны бейнелейді.
Street photography is a vast genre that can be defined in many ways, but it is often characterized by the spontaneous capturing of an unrepeatable, fleeting moment, often of the everyday going ons of strangers. It is classically shot with wider angle lenses (e. g. 35mm) and usually features urban environments.
Көше фотосуреті мен деректі фотосуреттер
Көше фотосуреті мен деректі фотосурет – ұқсас жанрлар, бірақ әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар және олар жиі бірімен-бірі толысады. Деректі фотографтардың әдетте нақты, алдын ала жоспарланған мақсаты болады және тарихтағы нақты оқиғаларды тіркеуге ниетті болады. Деректік тәсілдің ауқымы журналистика, өнер, білім, әлеуметтану және тарих салаларын қамтиды. Әлеуметтік зерттеулерде деректі суреттер көбінесе қоғамда өзгерістерге ұмтылуға немесе олардың қажеттілігін көрсетуге бағытталған. Ал көше фотосуреті керісінше, табиғатынан қызығушылықпен туындайды және шығармашылық ізденіспен жетеледі. Ол қоғамды, "өзгертілмеген" және көбінесе хабарсыз адамдарды көрсететін әлемді бейтарап түрде бейнелеуге мүмкіндік береді.
Street photography and documentary photography are similar genres of photography that often overlap while having distinct individual qualities. Documentary photographers typically have a defined, premeditated message and an intention to record particular events in history. The gamut of the documentary approach encompasses aspects of journalism, art, education, sociology and history. In social investigation, documentary images are often intended to provoke, or to highlight the need for, societal change. Conversely, street photography is reactive and disinterested by nature and motivated by curiosity or creative inquiry, allowing it to deliver a relatively neutral depiction of the world that mirrors society, "unmanipulated" and with usually unaware subjects.
Көше фотосуреттері мен көше портреттері
Көше фотосуреттері көбінесе табиғи және кездейсоқ болып саналады, бірақ көшеде бейтаныс адамдармен сөйлесіп, олардың портреттерін түсіретін бірнеше фотограф бар. Көше портреттері – көшеде фотосуретке түсіру барысында бейтаныс адамдардың жоспарланбаған портреттері, алайда олар түскен адаммен байланыс болғандықтан поздалған болып есептеледі.
Street photography is generally seen as unposed and candid, but there are a few street photographers who interact with strangers on the streets and take their portraits. Street portraits are unplanned portraits taken of strangers while out doing street photography, however they are seen as posed because there is interaction with the subject.
Құқықтық мәселелер
Көше фотографтарының көркемдік мақсатта жұртшылық орындарында бейтаныс адамдардың олардың келісімінсіз суреттерін түсіруі (яғни, анықтама бойынша "көшедегі фотосурет") қызықты дау тудырып келеді. Көптеген елдерде сөз бостандығы мен журналистік еркіндікті қорғайтындықтан, адамдар мен орындарды суретке түсіру заңды. Бірақ, адамдардың суреттерін қалай пайдалануға болатынына шектеулер бар, және көптеген елдерде жеке өмірге қатысты нақты заңдар қарастырылған. Көшедегі фотосуреттер, бастапқыда папарацциден, қаралаудан немесе мазақтаудан қорғау үшін қабылданған заңдарға қайшы келуі мүмкін. Ал, кәмелетке толмағандарды суретке түсірген кезде арнайы заңдар қолданылуы мүмкін.
The issue of street photographers taking photographs of strangers in public places without their consent (i. e. 'candid photography' by definition) for fine art purposes has been controversial. Photographing people and places in public is legal in most countries protecting freedom of expression and journalistic freedom. There are usually limits on how photos of people may be used and most countries have specific laws regarding people's privacy. Street photography may also conflict with laws that were originally established to protect against paparazzi, defamation, or harassment and special laws will sometimes apply when taking pictures of minors.
Канада
Жалпы құқық жүйесіндегі провинциялар Ұлыбритания тәжірибесін қабылдаса, Квебек заңдарында көп жағдайда қоғамдық жерде түсірілген суреттерді жариялау, суретке түскен адамдардың келісімімен ғана мүмкін болады.
While the common law provinces follow the United Kingdom, with respect to the freedom to take pictures in a public place, Quebec law provides that, in most circumstances, their publication can take place only with the consent of the subjects therein.
Еуропалық Одақ
Еуропалық Одақтың 1998 жылғы Адам құқықтары туралы заңы, барлық ЕО елдері өздерінің ішкі заңдарында сақтауға міндетті, жеке өмірге құқықты белгілейді. Бұл фотосуреттерді жариялауға шектеулер салуға әкелуі мүмкін. Жеке өмірге құқық конвенцияның 8-бабымен қорғалады. Фотография саласында бұл 10-баптағы сөз бостандығы құқығына қайшы келеді. Сондықтан, соттар әдетте пропорционалдылықтың құқықтық тесті арқылы құқықтарды теңестіру кезінде қоғамдық мүддені қарастырады.
The European Union's Human Rights Act 1998, which all EU countries have to uphold in their domestic law, establishes in a right to privacy. This can result in restrictions on the publication of photography. The right to privacy is protected by Article 8 of the convention. In the context of photography, it stands at odds to the Article 10 right of freedom of expression. As such, courts will usually consider the public interest in balancing the rights through the legal test of proportionality.
Германия
Германияда қоғамдық жерде суретке түсу құқығы қорғалады, бірақ сонымен қатар "жеке суретке түсу құқығы" да мойындалады. Яғни, суреттерді көбінесе адамдардың келісімінсіз түсіруге болады, бірақ суреттегі адамның рұқсатысыз жариялауға болмайды. Заң сондай-ақ, ар-намысқа тиюге қарсы қорғауды қамтамасыз етеді. Алайда, бұл жеке суретке түсу құқығы, суреттегі басты тұлға емес адамдарға (мысалы, жай ғана кадрға ілігіп қалғандарға) немесе фотода танылмайтын адамдарға қолданылмайды. Бұл құқық көбінесе қоғамдық тұлғаларға (мысалы, саясаткерлерге немесе мәшһүр адамдарға) да қатысты емес. Егер сурет өнер туындысы деп танылса, соттар фотографтың шығармашылық еркіндігін де ескереді; демек, "көркем" көше суреттерін белгілі жағдайларда заңмен жариялауға рұқсат етілуі мүмкін.
Germany protects the right to take photos in public, but also recognizes a "right to one's own picture". That means that even though pictures can often be taken without someones consent, they must not be published without the permission of the person in the picture. The law also protects specifically against defamation". This right to one's picture, however, does not extend to people who are not the main focus of the picture (e. g. who just wandered into a scene), or who are not even recognizable in the photo. It also does not usually extend to people who are public figures (e. g. politicians or celebrities). If a picture is considered art, the courts will also consider the photographer's freedom of artistic expression; meaning that "artful" street photography can still be legally published in certain cases.
Грекия
Грецияда көшедегі фотосуреттерді түсіру, жариялау және коммерциялық емес сату, суретте көрсетілген адамның немесе адамдардың келісімін алу қажеттілігі жоқ. Грецияда фотосуреттерді түсіріп, оларды жариялау немесе оларға лицензиялық құқықтарды көркем өнер немесе редакциялық мазмұн ретінде сату құқығы Грекия Конституциясымен (14-бап және басқа да баптар) және сөз бостандығы заңдарымен, сондай-ақ сот практикасымен және сот істерімен қорғалады. Полицияны фотоға түсіріп, фотосуреттерді жариялау да заңды. Грек көше фотографтары арасында өте танымал Афины метросының барлық көлік желісінде фото және бейне түсіруге де рұқсат етіледі.
Production, publication and non commercial sale of street photography is legal in Greece, without the need to have the consent of the shown person or persons. In Greece the right to take photographs and publish them or sell licensing rights over them as fine art or editorial content is protected by the Constitution of Greece (Article 14 and other articles) and free speech laws as well as by case law and legal cases. Photographing the police and publishing the photographs is also legal. Photography and video taking is also permitted across the whole Athens Metro transport network, which is very popular among Greek street photographers.
Венгрия
Венгрияда 2014 жылдың 15 наурызынан бастап, егер суретке түсірілген адамдардың біреуі рұқсатсыз кадрға ілігіп кетсе, фотосурет түсіруші заң бұзады. Жаңа азаматтық кодекс бойынша, фотосуреттегі әрбір адамның келісімінсіз сурет түсіруге тыйым салынған. Бұл заң фотосуреттерді түсіруге де, оларды жариялауға да қатысты келісім туралы заңды кеңейтеді.
In Hungary, from 15 March 2014 anyone taking photographs is technically breaking the law if someone wanders into shot, under a new civil code that outlaws taking pictures without the permission of everyone in the photograph. This expands the law on consent to include the taking of photographs, in addition to their publication.
Жапония
Жапонияда фотосуретке түсіру үшін де, танымал адамдардың фотоларын жариялау үшін де, тіпті қоғамдық орындарда да рұқсат немесе кемінде фотоға түсіру ниетінің білдірілуі және бас тартудың болмауы қажет. "Жасырын фотосуретке" (kakushidori – жасырын, құпия фотосуретке), "ұрланған фотосуретке" (nusumitori – рұқсат алу ниеті жоқ) және "шапшаң фотосуретке" (hayayori – рұқсат беруге және бас тартуға уақыт болмай тұрып түсірілген фотосуретке) тыйым салынады, егер фотосуретке түсіргеннен кейін дереу адамнан рұқсат алынбаса. Адамдардың өз бейнесіне құқығы бар (shōzōken, droit de image). Заң, егер түсірілген нәрсе немесе түсіру процесі қандай да бір жағынан ар-ұятты жағдай тудырса, әсіресе қатаң болады. Алайда, бұл ережелер қоғамдық орындардағы танымал адамдардың суреттеріне және тіркелген жаңалықтар құралдарының жаңалықтарды түсіруіне қатысты қолданылмайды, себебі қоғамның ақпарат алу құқығы басым.
In Japan permission, or at least signification of intent to photo and the absence of refusal, is needed both for photography and for publication of photos of recognisable people even in public places. 'Hidden photography' (kakushidori hidden, surreptitious photography) 'stolen photography' (nusumitori with no intention of getting permission) and "fast photography' (hayayori before permission and refusal can be given) are forbidden unless in the former permission is obtained from the subject immediately after taking the photo. People have rights to their images (shōzōken, droit de image). The law is especially strict when that which is taken, or the taking, is in any sense shameful. Exception is made for photos of famous people in public places and news photography by registered news media outlets where favour is given to the public right to know.
Оңтүстік Африка
Оңтүстік Африкада адамдарды қоғамдық жерде суретке түсіру заңмен рұқсат етілген. Адамдардың суреттерін көбейту және сату, редакциялық мақсаттарда және шектеулі, әділ пайдалану шартында коммерциялық мақсаттарда заңды. Коммерциялық пайдалану шектерін анықтайтын сот шешімдері жоқ. Азаматтық заң бойынша, жарнамалық және таныстыру мақсатында кез келген анықталатын адамның келісімі қажет. Мүлік, оның ішінде жануарлар, ешқандай артық қорғауға ие емес.
In South Africa, photographing people in public is legal. Reproducing and selling photographs of people is legal for editorial and limited fair use commercial purposes. There exists no case law to define what the limits on commercial use are. Civil law requires the consent of any identifiable persons for advertorial and promotional purposes. Property, including animals, do not enjoy any special consideration.
Оңтүстік Корея
Оңтүстік Кореяда әйелдердің олардың келісімінсіз суретін түсіру, тіпті қоғамдық жерде болса да, қылмыстық жыныстық шабуыл болып есептеледі және 10 миллион вонға дейін айыппұл салынып, 5 жылға дейін бас бостандығынан айырылуға жазаланады. 2017 жылдың шілдесінде мұндай суреттер түсіретін адамдарға химиялық кастрация қолдануға рұқсат беретін заңға түзету енгізуге дауыс берілді.
In South Korea, taking pictures of women without their consent, even in public, is considered to be criminal sexual assault, punishable by a fine of up to 10 million won and up to 5 years imprisonment. In July 2017 an amendment to the law was voted on in favour of allowing for chemical castration of people taking such photographs.
Ұлыбритания
Біріккен Корольдік Адам құқықтары туралы заңға сәйкес, жаңалық құралдарында кейбір фотосуреттерді жариялауды шектейтін ішкі заң қабылдады. Дегенмен, жалпы ереже бойынша, қоғамдық жерде басқа адамдардың, оның ішінде балалардың суретке түсірілуі, олардың келісіміне қарамастан, заңды болып табылады. Мүлікті суретке түсіруге келетін болсақ, Ұлыбритания заңнамасы бойынша, жеке меншікке қоғамдық жерден суретке түсіруге тыйым салуға болмайды, ал рұқсат алынған жеке жерде суретке түсіру құқығы да көбінесе шектеусіз. Алайда, жер иелеріне меншігіне кіргендерге қатысты өз шарттарын қоюға рұқсат беріледі, мысалы, суретке түсіруге тыйым салу немесе оны шектеу. Бірақ, бұл жалпы принциптерде де нюанстар бар, тіпті кіру шарты ретінде суретке түсіруге шектеу қойылған жағдайда да, жер иесінің бұзушылыққа қатысты шарасы әдетте фотографты мүліктен кетуді сұраумен шектеледі. Олар камераларды немесе жад карталарын тәркілей алмайды, сондай-ақ түсірілген фотосуреттерді өшіруді талап ете алмайды.
The United Kingdom has enacted domestic law in accordance with the Human Rights Act, which limits the publication of certain photographs in the context of the news media. However, as a general rule, the taking of photographs of other people, including children, in a public place is legal, whether or not the person consents. In terms of photographing property, in general under UK law one cannot prevent photography of private property from a public place, and in general the right to take photographs on private land upon which permission has been obtained is similarly unrestricted. However, landowners are permitted to impose any conditions they wish upon entry to a property, such as forbidding or restricting photography. There are however nuances to these broad principles, and even where photography is restricted as a condition of entry, the landowner's remedies for a breach will usually be limited to asking the photographer to leave the premises. They cannot confiscate cameras or memory cards nor can they require photographs be deleted.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та сөз бостандығының қорғалуы көбінесе кеңінен түсіндіріледі және өнер сөзін, оның ішінде фотосуретті де қамтиды. Осыған байланысты, көшедегі фотосуреттер жеке өмірге қатысты талаптардан босатылады. Мысалы, Nussenzweig v. DiCorcia ісінде көшедегі фотосуреттерді (көшедегі портреттерді қоса алғанда) түсіру, жариялау және сату, бейнеленген адамның келісіміне қарамастан, заңды екені белгіленді, себебі фотосурет Бірінші түзетуге сәйкес сөз бостандығы мен өнер ретінде қорғалады. Дегенмен, Нью-Йорк штатының апелляциялық соты Nussenzweig шешімін тек мерзімнің өтуіне байланысты қолдады және сөз бостандығы мен Бірінші түзетуге қатысты аргументтерді қарастырмады. Көшедегі фотосуреттерді сот шешімдері де қорғайды. Соттар адамдардың қоғамдық жерлерде жеке өміріне құқығы жоқ екенін үнемі растап отырады, сондықтан көше фотографына қарсы заңдық шаралар қолдану мүмкіндігі шектеулі.
In the US, the protection of free speech is generally interpreted widely, and encompasses art speech, including photography. As such, street photography is exempt from right to privacy claims. For example, the case Nussenzweig v. DiCorcia established that taking, publishing and selling street photography (including street portraits) is legal, even without the consent of the person being portrayed, because photography is protected as free speech and art by the First Amendment. However, the Court of Appeals for the State of New York upheld the Nussenzweig decision solely on the basis of the statute of limitations expiring and did not address the free speech and First Amendment arguments. Street photography is additionally protected by court precedent. As courts regularly uphold that individuals have no right to privacy in public places, there is little, if any, legal action that can be taken against a street photographer.
Этикалық мәселелер
Көше фотосуреттерінің келісімсіздігі жеке өмірге қатысты және дербестік туралы көңіл көтеруге себеп болуы мүмкін.
Street photography's nonconsensual nature can raise concerns about privacy and autonomy.
Құпиялылық
Жеке өмірге қол сұғу – жеке адамның жеке өміріне қатысты құқығы, оның ішінде жеке ақпаратты жария ету сияқты, құпиялылыққа қастандық жасау арқылы бұзылған жағдайда орын алады. Сот шешімдеріне сәйкес, адам көпшілік ортада жүргенде оның жеке өмірінің құпиялылығына қатысты ақылға қонымды үмітінен айырылуы мүмкін. Алайда, кейбір адамдар жеке тұлғалар өздерінің ақпаратын (мысалы, бейнесін) тіпті көпшілік ортада да бақылауда ұстауға құқылы деп санайды. Осы сыншылардың пікірінше, көпшілік ортадағы әрбір адам фотоға түсірілу мүмкіндігін қабылдаған деуге болмайды, себебі тәуекелді қабылдау саналы келісімге негізделеді. Сонымен қатар, фотосуреттер бұлшық еттерді күшейту арқасында көпшілік көзбен көргенді жай ғана бейнелеуден гөрі артық мүмкіндіктерге ие.
An invasion of privacy occurs when an individual's right to privacy is infringed upon by unwelcome intrusion into their private life, including public disclosure of private information. While a person may lose their reasonable expectation of privacy when going out in public according to court precedent, some feel that individuals should be able to control their information (such as their image) even in public. These critics would contend that it cannot be said that every person in public accepts the possibility of being photographed because assumption of risk is based on conscious consent, and might also argue that a photograph's ability to accentuate details means that it does more than just record what the public sees.
Өзін-өзі басқару
Жеке өмірге құқық адамның өзін бейнелеуін қорғау ретінде қарастырылатынын ескерсек және көше фотосуретінде жеке адамның келісімінсіз суретін пайдалану оған түпкі суретті бақылау мүмкіндігін бермейді, кейбіреулер көше фотосуретін автономияны жоққа шығару деп санайды. Егер адамнан суретін пайдалануға рұқсат сұралмаса, ол суретті қайда және қалай жариялауға болатынын шеше алмайды.
As the right to privacy can be seen as protecting representations of oneself and since nonconsensual use of an individual's image in street photography denies the subject control of the final image, some view street photography as taking away autonomy. When a person is not asked for consent to use their picture, they do not get to decide whether or where the picture is published or how it is viewed.