Кіріспе

(1498 ж. – 1554 ж.) Алессандро Бонвичино (сондай-ақ Бонвичино) (шамамен 1498 ж. – 22 желтоқсан 1554 ж.), көбінесе Моретто деп, немесе итальян тілінде Иль Моретто да Брешия (Брешиялық моры) деп аталатын, итальяндық Ренессанс кезеңінің суретшісі. Ол негізінен жұмысын Брешияда атқарды. Оның мерзімі көрсетілген туындылары 1524 жылдан 1554 жылға дейінгі кезеңді қамтиды, бірақ ол 1516 жылы-ақ шебер ретінде танымал болған. Ол негізінен Брешия және оның төңірегіндегі, сондай-ақ Бергамо, Милан, Верона және Асола қалаларындағы шіркеулер үшін седативтік сипаттағы алтарьлық суреттер жасады; олардың көпшілігі сол шіркеулерде сақталған. Бұл туындылардың көп бөлігі матаға, ал айтарлықтай саны, ішінде үлкендері де бар, ағаш тақталарға салынған. Суретшінің сақталған сызбаларының саны аз. Ол бірнеше портреттер де салған, бірақ олардың ықпалы зор. Лондонның Ұлттық галереясындағы 1526 жылы салынған толық бойдағы ер адамның портреті, итальяндық тәуелсіз портреттердің ең ерте үлгісі болып есептеледі. Бұл тақырыптың бай дворян екеніне қарамастан, княздық билеуші әулеттен екенін көрсететін белгілердің жоқтығы таң қалдырады. Осы форматты және адам сүйенген бағанамен жабық сыртқы фонды негізгі көмекшісі Джованни Баттиста Морони қабылдады. Ол негізінен портреттер салып, 16 ғасырдың ортасындағы ең маңызды портретшілердің бірі болды. Ол Брешияның кішкентай қаласының белгілі және діндар азаматы, кемінде екі көрнекті бауырластықтың мүшесі болды.

Өмірбаян

Ол Брешиа аймағындағы Ровато қаласында дүниеге келді және алдымен Фиораванте Феррамоладан оқыды. Басқалары оның Винченцо Фоппамен бірге тәлім алғанын айтады. Оның бауырлары Пьетро мен Жакопо да суретшілер болған. Ол Венецияда Тицианның шәкірті болған болуы мүмкін және ерте туынды портреттерін венециялық стильде салған. Екінші жағынан, стилі Джорджоне немесе кешкі Беллини стиліне де ұқсас. Ол Рафаэльге зор құрметпен қарады, бірақ Римге бармады; керісінше, оның классикалық тыныштығы Леонардо мен Ломбардиядағы Брамантино сияқты оның ізбасарлары көрсеткенге ұқсайды. Ол замандасы Жироламо Савольдомен кеңескен болуы мүмкін. Моретто көрнекті оқиғалы суреттерге қарағанда тыныш алтарьдық суреттерде, ал фрескаға қарағанда майлы бояумен сурет салуда жақсырақ болды, дегенмен ол Брешиа маңындағы сарайлардың бірінде граф Мартиненгоның босқылықтағы қыздарын бейнелейтін әдемі фрескалар салған. 1521 жылы ол Жироламо Романиномен бірге Брешианың Ескі соборындағы Каппелла дель Сакраментода жұмыс істеді, онда Моретто Соңғы кешкі ас, шөлдегі Илия және маннаның түсуін аяқтады. Ол 1522–1524 жылдары Падуада жұмыс істеді. Ол Бергамодағы Санта-Мария-Маджореде Лоренцо Лоттомен бірге сурет салған. Брешияда ол Бес шейіт қызды және өзінің шедевр туындысын, Сан-Клементе шіркеуі үшін Мадоннаның көтерілуін аяқтады; Санти Назаро е Сельсо шіркеуі үшін Мадоннаның төрт қасиеттімен (шамамен 1525 ж.) бейнеленген тағы бір туынды; және Санта-Мария-делле-Грацие үшін Сен-Жозефті салды. Тағы бір туындысы, екі кішкентай бала бейнеленген, 1539 жылы Санта-Мария-дей-Мираколи шіркеуі үшін салынған, бірақ қазір Пинакотека Тосио Мартиненгода сақталатын, Баридің Николайы екі баланы Багалдыға ұсынатын кинвасы. Ол Флориано Феррамоламен бірге Брешиа соборының күмбезін безендірді. Венадағы Күнстхисторический мұражайында – Сент-Жустина (бұрын Иль Порденоне деп саналған); Франкфурттағы Штадель мұражайында – Сент-Жустина мен Сент-Себастьян арасындағы Мадонна; Берлин мұражайында – Шопандардың құлшылығының алып кескіні және Мадонна мен Баланың үлкен туындысы (шебердің ең жақсы туындыларының бірі), бұлттардың үстінде сәби періштелер мен басқа да бейнелер, ал төменде, бай ландшафт арасында екі дін қызметкері; Орталық Лондонның Ұлттық галереясында – Сент-Бернардино және басқа да қасиеттілер. Оның мансабы бойындағы туындылары венециялық сурет өнерінің дәстүрі мен Орталық Италия мектептері арасындағы ішкі тартысты көрсетеді. Ол Тициан мен Палма Старший сияқты венециялық суретшілердің формасы мен түсіне назар аударғанмен, оның классикалық, нәзік қарқындылығы оған «Брешияның Рафаэлі» деген атақ берді. Оның шеберханасы туралы нақты мәліметтер жоқ болғанымен, ол бірнеше шәкірттерді тәрбиеледі, олардың ең маңыздысы портретші Джованни Баттиста Морони болды. Ол Каллисто Пьяццаға да ықпал етті. Иль Мореттоның өте діңгек адам болғаны айтылады, ол өзін дұға мен ораза арқылы қасиетті өнердің кез келген үлкен туындысына, мысалы, Мәриям анасын салуға дайындаған.

Қоғамдық коллекциялар

Моретто келесі коллекцияларда ұсынылған: Лондонның Ұлттық галереясы; Нью-Йорк Метрополитен мұражайы; Санкт-Петербург Эрмитажы; Венаның Көркем тарих мұражайы; Франкфурттың Штадель мұражайы; Венецияның Академия галереясы; Брешиядағы Тосио Мартиненго галереясы («Жарияланым»); Миландың Амброзиана галереясы; Вашингтонның Ұлттық өнер галереясы; Париж Лувры; Оксфордтың Эшмолеан мұражайы; Будапешт Көркем өнер мұражайы, және тағы басқалары.