Кіріспе
Польша Корольдігінде шляхта (szlachta, ) – ерекше құқықтары бар әлеуметтік топ болды. Шляхта термині Литва Ұлы Княжестігінің Польшамен бірігуінен кейін, Польша-Литва одағы (Люблин одағы, 1569) құрылғанда, сондай-ақ Польша-Литва одағы бақылауындағы аумақтардағы, Пруссия және Русь жерлері сияқты, поляк мәдениетіне жақындаған дворяндар үшін де қолданылды. Польша-Литва одақтастығы – 1569 жылдан 1795 жылға дейін Польша Корольдігі мен Литва Ұлы Герцогтігінен тұратын, жартылай конфедеративтік, жартылай федеративтік монархиялық республика болды. Мемлекет басшысы сайланған монарх еді. Одақтың басым әлеуметтік тобы – дворянство болды. Бұл мақалада негізінен дворянствоның магнаттық тобы (бай дворяндар) тізімделеді, себебі олар ең көрнекті, әйгілі және маңызды болды. Бұл әулеттер Одақтың заңдарына сәйкес, мұрагерлік емес «орталық» және жерлік дәрежелер мен титулдарды алды, заң бойынша (шағын ерекшеліктерден басқа) дворянство ішінде мұрагерлік заңдық айырмашылықтарға тыйым салынды. Кейіннен, бөлініс кезеңінде олар номиналды түрде мұрагерлік титулдарға жақындатылды, бірақ нақты билікке ие болмаса да, поляк жоғарғы сыныбы мен қоғамның қалған бөлігінде «сенаторлық», «палатиндік», «кастеляндық» немесе «дәрежелі» әулеттер ретінде құрметтелді. «Szlachta» – 15 ғасырдан бастап поляк дворяндарының дұрыс атауы. Шляхтаның ең ықпалды мүшелері магнаттар («magnaci» немесе «magnateria» класы) ретінде танылды. Алдыңғы кезде өмір сүрген поляк дворяны «рыцарь» («knight») деп аталды; мұндай адамдардың барлық класы «рыцарство» («chivalry» класы) деп аталды. «Рыцарствоның» ең ықпалды мүшелері «можновладци» («можновладцтво» класы) ретінде белгілі болды.
The szlachta (szlachta, ) was a privileged social class in the Kingdom of Poland. The term szlachta was also used for the Lithuanian nobility after the union of the Grand Duchy of Lithuania with Poland as the Polish–Lithuanian Commonwealth (Union of Lublin, 1569) and for the increasingly Polonized nobilities of territories controlled by the Polish–Lithuanian Commonwealth, including Ducal Prussia and the Ruthenian lands. The Polish–Lithuanian Commonwealth was a semi confederated, semi federated monarchic republic from 1569 until 1795, comprising the Kingdom of Poland and the Grand Duchy of Lithuania. The head of state was an elected monarch. The Commonwealth's dominant social class was the nobility. This article chiefly lists the nobility's magnate segment (the wealthier nobility), as they were the most prominent, famous, and notable. These families would receive non hereditary 'central' and Land dignities and titles under the Commonwealth law that forbade (with minor exceptions) any hereditary legal distinctions within the peerage. They would later be 'approximated' to honorary hereditary titles in the Partition period with little real power privileges but would still be venerated among the Polish upper class and the rest of the society as 'senatorial', 'palatinal', 'castellanial' or "dignitarial' families. "Szlachta" is the proper term for Polish nobility beginning about the 15th century. Most powerful members of szlachta were known as magnates ("magnaci" or the "magnateria" class). A Polish nobleman who lived earlier is referred to as a "rycerz" ("knight"); the class of all such individuals is the "rycerstwo" (the "chivalry" class). Most powerful members of "rycerstwo" were known as "możnowładcy" (the "moznowładztwo" class).
Туған жылы бойынша
Төменде Польша мен Литваның ірі шляхталары ғасырлар мен туған жылы бойынша тізімделген. Көп жағдайда туған жылы нақты емес немесе белгісіз. Орталық үкімет кезеңінде, көпшілік халық – шляхта да оның ішінде – туған күндеріне көп мән бермейтін.