Кіріспе

Оқ-дәрі салынған қарулармен қолданылатын металл немесе ағаш құрылғы.

Оқ тарту таяғы (немесе тазалау таяғы) – оқ-дәрі салынған қаруларда оқты қоздырғыш затқа (көбінесе қара ұнтаққа) итеру үшін қолданылатын металл немесе ағаш құрылғы. Бұл таяқ мылтықтар мен зеңбіректер сияқты қарулармен бірге қолданылып, әдетте қару түтігінің астындағы ойыққа орналастырылатын.

Атыс қаруларында қолдану

Оқ, мылтық трубкасына тығыз сыймаса, көбінесе қағаз немесе матамен бекітілді, бірақ қай жағдайда болсын, оқтың мылтық трубкасының артқы жағына қауіпсіз орналасуы үшін оны итеру қажет болды. Сондай-ақ, ұнтақты дұрыс жару үшін тығыздау қажет еді (бұл атудың негізгі себебі болды). Мылтықты тазалау немесе ілініп қалған оқты алу сияқты түрлі жұмыстар үшін құралдар да орнатылуы мүмкін. Капсулалы және шарлы револьверлер де тұмсықтан зарядталды – ұнтақ цилиндрдің әрбір патронына тұмсық арқылы құйылды, содан кейін оқ тығылды. Мұндай тапаншалардың рамасына көбінесе итеру механизмі орнатылған. Пайдаланушы пистолеттің түтігінің астындағы тұтқаны тартып, соққыны тураланған патронға итерді. Теңіз артиллериясы тұмсықтан зарядталатын зеңбіректерден басталып, оларға да итеру қажет болды. Ірі калибрлі зеңбіректер 1880 жылдарға дейін қолданылып келді, онда бірнеше теңізшілер ағаш таяқтарды итеру құралы ретінде пайдаланды.

Басқа қолданыстар

Бұл термин сонымен қатар жолбасшы немесе шаруашылық бригадирін, әсіресе мал айдаудағы жетекшіні сипаттау үшін де қолданылады. Сондай-ақ, заң жобалары сияқты бір нәрсені итеру немесе жылжуға мәжбүрлеуді білдіретін етістік ретінде қолданылады. "Найзабас" етістігімен ұқсас.