Зимбабвелік жазушы Д. Маречераның "Аштық үйі" (1978) повесі. Родезия және Ұлыбританиядағы өмір, әлеуметтік мәселелер, өнеркөрлік стиль. Кітап туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1978 жылы шыққан Дамбудзо Маречераның кітабы
1978 book by Dambudzo Marechera
"Аштық үйі" (1978) – зимбабвелік жазушы Дамбудзо Маречераның (1952–1987) алғашқы жарияланған кітабы. Ол университетті бітіргеннен кейін үш жыл өткен соң және қайтыс болғаннан он жыл бұрын жарық көрді. Кейде "Қысқа әңгімелер" деп қосымша аталатын бұл туынды, ішінде 80 беттен тұратын "Аштық үйі" повесі мен тоғыз шағын әңгімеден құралған жинақ. Бұл кішігірім мәтіндердің барлығы автордың Родезиядағы (әсіресе қалалық жердегі) өмірге деген көзқарасын көрсетеді (Иан Смит билігі тұсында, кейін тәуелсіздік алып Зимбабве аталған елде). Кітаптағы шағын әңгімелердің бір бөлігі африкалық эмигранттың Ұлыбританиядағы (негізінен Оксфорд университетінде, онда Маречера оқыған) өмірін бейнелейді.
The House of Hunger (1978) is a novella/short story collection by Zimbabwean writer Dambudzo Marechera (1952–1987), his first published book, and was published three years after he left university and ten years before his death. Sometimes subtitled Short Stories, this work is actually a collection of one novella of 80 odd pages ("House of Hunger") and nine satellite short stories. The small group of texts in its entirety reflects the author's vision of (mainly township) life in Rhodesia (specifically, the period of Ian Smith's rule of the country that at independence became Zimbabwe) — with a minority of the shorter pieces in the book depicting an African exile's experience of life in Britain (mainly at Oxford University, where Marechera had studied).
Мазмұны мен қабылдануы
Кітап әдетте "вульгарлық", "әдепсіздік", "ызалылық", "адамгершілікке қайшы", "көңілсіздік", "жамандыққа ұрыну", "жалаңаш", "зорлық-зомбылық" сипаттарымен сипатталады, бірақ сонымен қатар "шындыққа жақын" және "сұлу" деп те аталады. Марекераның ерекше коллаждық прозасы жиі талқыланып, қолданылады. Кітаптың жартылай автобиографиялық екенін айтқан Эйприл МакКаллум былай деді: "Марехераның тұңғыш "Аштық үйі" Оксфордта қаңғыбас күйінде болудың, көшеде ұйықтаудың, қарақшылар мен полицейлердің шабуылына ұшыраудың және алкоголизммен күресудің нәтижесі, сондай-ақ ол сипаттайтын Родезияның өнімдері. Кітап аталымындағы "аштық" сол кезде тәуелсіздік алғаннан кейінгі Зимбабвені шарлаған нағыз аштыққа ғана емес, жанындағы құштарлық пен бослықты – ұлттық санадағы кедейлік пен жемқорлықтың кедергісімен ұмтылысты білдіреді". 1978 жылы сыншылардың жоғары бағасына ие болып алғаш жарық көрген (Heinemann African Writers Series, № 207), "Аштық үйі" келесі жылы Нил Джорданның "Тунис түнімен" бірге Guardian Fiction Prize сыйлығының иегері атанды. Марекера сыйлық салтанатында әдеттегідей бұзықшылық тудырып, қонақтарға табақтарды лақтырып жіберді. Хараредегі кемтарлар ауданында өскен тәжірибесін өте жақсы бейнелегендіктен, Джеймс Кэрри (оның бұрынғы баспашысы, Heinemann Educational Books редакциялық директоры) оны "дүркірететін кітап" деп сипаттады. Хелон Хабила кітаптың алғашқы жолын ("Мен заттарымды жинап алып кеттім") "африкалық көркем әдебиеттегі ең керемет алғашқы жол" деп атады, сонымен қатар "жазушының өмірінің әділ қорытындысы" деді. Романшы Дрю Джонсон 2009 жылы былай деді: "Марехераның күтпеген жағдайлар мен тұзаққа түсіру шеберлігі кез келген әуежай триллерінің авторына қызғаныш тудырар еді, бірақ мұнда ол сюжеттен мүлдем бөлек. Таңғалуды мен қалай түсіндіруді немесе оны немен салыстыруды білмеймін – ол шынымен күтпеген нәрсе. "Аштық үйі" мені таң қалдырды, себебі ол маған зорлық-зомбылық туралы жаңалық әкелген жоқ, немесе басқа да бір нәрсе туралы, әр континенттің әдебиеті мен дәуірі оны көбінесе кәдімгідей етіп жасады, бірақ мен парақшадағы сөздерге таң қалдым, менің қолымдағы кітапқа таң қалдым. Марекера маған бар күшімен шабуыл жасады, бірақ өте шеберлікпен. Оның өмірі сөздерінде қауіпте болды және мен оқып отырғанда, менің өмірім де қауіпте болды". Мишель Декер былай деп жазды: "Марекераның сатирасы ["Аштық үйінде"] оның мәтіндері сынға алатын хаос пен гротескке толы формальды және стильдік режимге сүйенеді, оқырманды мазмұн мен форманың барлық деңгейлерінде әдейі шеттетеді. Мазмұны: жыныстық қатынастардың ұятсыз бейнелеуі, отбасылық зорлық-зомбылық, маскүнемдік және қарапайымдық; формасы: көбінесе ұнамайтын кейіпкерлердің көзқарасынан айтылған, байланыссыз, хаотикалық повестеу. Марекераның жазуы сатираға қарағанда, басқа біреудің қорқынышты түсін қайта басынан өткізу тәжірибесі сияқты сезіледі – кейіпкерлердің кімдігі сіздің жаныңа сіңіп, сіз неліктен оларды (немесе өзіңізді) осылай азаптап жатқаныңызды ешқашан түсіне алмайсыз. Бұл эстетика еуропалық импорттың өзін-өзі бағалауы ма, әлде революциялық, антинационалистік африкалық жаңалық па, ол сіз кімге сұрағаныңызға байланысты". 1982 жылы Зимбабвеге бес аптаға оралған ол автор продюсермен келіспей, көп ұзамай қиындыққа тап болды.
The book is typically described as "vulgar", "obscene", "lewd", "morally objectionable", "irreverent", "notorious", "brutal," and "violent", but also as "honest" and "beautiful". Marechera's distinctive collage prose is discussed and utilized frequently. Commenting on the semi autobiographical nature of the book, April McCallum has said: "Marechera's debut The House of Hunger is as much a product of being down and out in Oxford, sleeping rough, being beaten up by thugs and policeman alike and struggling with alcoholism, as it is of the Rhodesia it describes The 'hunger' of the book's title does not refer only to the literal starvation which was ravaging post independent Zimbabwe at the time. Rather it implies a more far reaching and metaphorical hunger of the soul – the vacuous yearning and emptiness within the national consciousness, aspiring for more but held back by poverty and corruption." First published to critical acclaim in 1978 (Heinemann African Writers Series, no. 207), The House of Hunger the following year was joint winner — alongside Neil Jordan's Night In Tunisia — of the Guardian Fiction Prize. At the award ceremony, with typically unconventional and disruptive behaviour, Marechera threw plates at his fellow guests. Because it was so vivid about the experience of growing up in slum conditions in Harare, James Currey (his former publisher as editorial director of Heinemann Educational Books) has described it as "a shocking book". Helon Habila has called the book's opening line ("I got my things and left") "the coolest opening line in African fiction", as well as being "a fair summary of the writer's life." Novelist Drew Johnson said in 2009: "Marechera's knack for surprise and ambush would be the envy of any airport thriller writer, yet here it's entirely divorced from plot. Surprise is managed in a way that I don't know how to explain or what exactly to compare it to—it's just genuinely unexpected. The House of Hunger shocked me, not because it brought me the news about some bit of brutality or another—literature from every continent and era has made that more or less routine—but because I was shocked by the words on the page, the book in my hands. Marechera seemed to be coming at me with everything, yet with an enormous artistry. His life seemed to be at stake in his words and, while I was reading, so did mine." Michelle Decker has written, "Marechera's satire [in The House of Hunger] relies on a formal and stylistic mode heavily imbued with the very chaos and grotesquery that his texts criticize, deliberately alienating the reader at every level of content and form. Content: sordid representations of sexuality, domestic abuse, drunkenness, and profanity; form: a disjointed, chaotic narrative from the perspective of mostly unlikeable characters. Marechera's writing feels less like satire than the experience of being forced to relive someone else's nightmare—the characters' demons have somehow become yours, but you may never be able to decipher why you (or they) are being so tormented. Whether this aesthetic was a self indulgent, European import or a revolutionary, antinationalist African innovation depended on whom you asked." with which Marechera was initially involved, and for which he returned to Zimbabwe in 1982 ostensibly for five weeks, soon ran into trouble when the author fell out with the producer.
Таңдалған басылымдар
1978: Хайнеманның африкалық жазушылар сериясы (No. 207), 1-ші басылым; 2009: Хайнеман, 2-ші басылым; 1978: Пантеон, АҚШ қатты мұқабалы басылымы.
1978: Heinemann African Writers Series (No. 207), 1st edition;
2009: Heinemann, 2nd edition, 1978: Pantheon, US hardback edition, .