Кіріспе
Triumph Spitfire – 1962 және 1980 жылдар аралығында бес буынмен өндірілген британдық спорттық автомобиль. 1957 жылы итальяндық дизайнер Джованни Мишелотти Standard Triumph үшін жасаған Spitfire 1962 жылы Лондон автосалонында таныстырылды. Ол Standard Triumph Canley зауытында 18 жыл ішінде шамамен 315 000 дана өндірілді. Triumph Herald седанының шассиінің қысқартылған түрі негізінде жасалған Spitfire, Herald-тың жүріс бөліктері мен Standard SC қозғалтқышын пайдаланды. Дизайн корпустың фреймге орнатылуын қолданды, бұл корпус ішіндегі құрылымдық элементтермен және шассиге емес, корпусқа тікелей бекітілген артқы серпімді тіреулермен күшейтілді. Жақсартылған қолмен ашылатын жұмсақ шатыры ауа райынан қорғады, ал зауыттан шыққан опция ретінде арнайы қатты шатыр да қолжетімді болды. Модельдің аты екінші дүниежүзілік соғыстағы танымал Supermarine Spitfire истребителінің құрметіне берілген.
Шығу тегі
Spitfire Standard Triumph компаниясымен шағын спорттық автомобильдер нарығында Austin Healey Sprite-пен бәсекелесу үшін жобаланды. Sprite Austin A30/A35 машинасының күштік агрегатын жаңа, жеңіл корпуспен пайдаланса, Spitfire Herald седанынан механикалық бөліктерді қолданды. Austin A30 біртұтас конструкцияны пайдаланғанда, Herald жеке арқалық шассиді қолданды – Triumph оны кішірейтіп, жаңа шасси-корпус құрамын әзірлеуге кеткен шығындарды үнемдеді. Herald-ты жобалаған Джованни Мишелотти кузовты жасады, ол төмен түсірілетін терезелермен (Sprite және Midget-тен айырмашылығы, оларда бүйірлік шүберектер қолданылған) және қозғалтқышқа қол жеткізу үшін алға қарай ашылатын капот пен қанаттардан тұратын капотпен жабдықталған. Spitfire-тің шығарылуы компанияның 1960 жылдардың басындағы қаржылық қиындықтарына байланысты кешіктірілді, содан кейін Standard Triumph Leyland Motors компаниясымен сатып алынғаннан кейін көп ұзамай жарияланды. Leyland қызметкерлері жаңа сатып алынғанды қарап отырғанда, Мишелоттидің прототипін фабрика бұрышындағы шаң-тозаңмен жабылған күйде тауып, оны өндіріске беруге тез келісім берді.
Spitfire 4 немесе Mark I (196264)
Өндірістік дизайны прототиптен көп өзгешеленбеді: толық енді артқы бампер екі бөліктен тұратын, әр бұрышта иіліп, үстіне шығыңқы бамперлермен алмастырылды. Механикалық бөліктері Herald седанынан алынған, ерекшелігі – алдыңғы дискілі тежегіштері. Кузов Herald шассиіне бекітілді, сыртқы рельстер мен артқы тіректері алынып тасталды, жалпы конструкцияны нығайту үшін сыртқы қабырғалар қосылды. Двигатель төрт цилиндрлі, жоғары орналасқан клапанды (OHV) цилиндр басы және әр цилиндрге екі клапан бар, екі SU карбюраторы қолданылды. Herald-тың рульдік механизмі және серіппелі алдыңғы серпімділігі, 1959 жылы Standard Triumph сатып алған бұрынғы Alford & Alder компаниясы қолданған жүйелерден алынған. Артқы серпімділік бірден көлденең жапырақ серіппесімен айналмалы осьпен жасалған, егер бірнеше опциялармен жақсартылмаса, жылдам бұрылыстар кезінде артқы дөңгелектердің үлкен бұрылыс бұрышына ие болуына мүмкіндік береді, бұл машинаның бақылауын жоюына және айналуына әкелуі мүмкін – динамикалық тұрақсыз жағдай. Көптеген өндірушілер сияқты, айналмалы осьті пайдаланған (мысалы, Mercedes, Renault, Volkswagen), Triumph кейіннен артқы серпімділікті өзгертті. 1970 жылы артқы серпімділік Triumph "серіппелі көпір" деп атаған элементті қосу арқылы декамберленді. Жапырақтардан біреуі алынып тасталды және тек төменгі жапырақ дифференциалға қатаң бекітілді. Қалған жапырақтар бос айналу үшін орнатылды, осылайша бастапқы айналмалы осьтің ең нашар қасиеттері жойылды. Spitfire арзан, кішкентай спорттық автомобиль болғандықтан, қазіргі стандарттармен салыстырғанда қарапайым интерьерге ие болды, соның ішінде резеңке төсемдер мен үлкен пластикалық рульдік дөңгелек. Ол сол кезде жеткілікті түрде ыңғайлы деп есептелді, өйткені оның терезелері мен есіктерінің құлыптары, сондай-ақ толыққанды аспаптар жиынтығы болды. Бұл алғашқы машиналар "Triumph Spitfire Mark I" және "Spitfire 4" деп аталды, кейінірек шыққан Spitfire Mark IV-тен ерекшеленді. "Spitfire 4" атауы алты цилиндрлі нұсқаның пайда болу мүмкіндігін білдірді. Ұлыбританиялық стандарттар бойынша төрт цилиндрлі двигатель 5750 айналымда қуатты, ал 3500 айналымда крутящий моментті өндірді. Бұл ең жоғары жылдамдықты және 0-ден 100 км/сағ жылдамдыққа 16,4 секундта үдеуді қамтамасыз етті. Орташа жанармай шығыны 31 миль/галлонды құрады. 1964 жылы төрт жылдамдықты қолмен басқару қорабына опция ретінде айнымалы беріліс қосылды. Бұл машиналардың 75%-дан астамы Ұлыбританиядан тыс елдерге экспортталды, оның 45%-ы АҚШ-қа, 25%-ы Еуропа нарықтарына. 1969 жылдан бастап АҚШ-қа бағытталған модельдер қауіпсіздік және шығарынды ережелеріне сәйкес келу үшін "федеральданды". 8,5:1 қысу қатынасы қуаттың (68 а.к.) және крутящий моменттің (73 фут-фунт) азаюына әкелді. Алайда, 0-ден 60 миль/сағ жылдамдыққа 14 секундта үдеу Mark II-ге қарағанда жылдам болды. Аспаптар панелі жүргізушінің алдына жылжытылды, сондай-ақ бас сүйегі бар жаңа орындықтар орнатылды, бұл мойынға соққыға қарсы қорғанысқа көмектеседі. Сыртқы түрінде ағаштан жасалған панель ұшақ кабинесін еске түсіретін матовый қара түсті жиынмен алмастырылды. Mk. III-тің соңғы өндіріс жылы (1970) артқы шамдарды, бүйірлік шамдарды және жаңа логотиптерді қамтыды. Капоттың алдыңғы жағындағы "Triumph" әріптері алынып тасталды және алдыңғы, артқы және бүйірлік бөліктерде "Triumph" және "Spitfire" тіктөртбұрышты логотиптері қолданылды. АҚШ нарығындағы шектеулі сандағы 1970 жылғы модельдер RAF стиліндегі "Spitfire" логотипімен безендірілді (Ұлыбританиялық модельдерде RAF белгісіз қарапайым логотипі болды), ол капоттың оң жақ бұрышында (көлікке қарама-қарсы көзқарас) орналасқан. Сыртқы өзгерістерге артқы терезенің сыдырмалы, қара радиатор торы және қара (көлік түсінен өзгеше) лобовой шыны айналасы кірді. Екі стильдегі толық дөңгелек қаптары қолданылды, соның ішінде 1969 жылы шыққан және ортасында "SPITFIRE" жазылған модель, сондай-ақ брендсіз бірегей модель. Ішкі өзгерістерге руль бағанасына орнатылған тұтандырғыш, кілтсіз тұтандырғыш ескерту дабылы, жүргізуші жағындағы төменгі шам және жаңа қара түсті спиральды руль кірді. Капот астында кейбір нарықтарда екі SU карбюраторы бір Zenith Stromberg карбюраторымен алмастырылды.
Spitfire Mark IV (1970 74)
Mark IV-тің артқы бөлігі Triumph Stag және Triumph 2000 модельдеріне ұқсас, екеуі де Микелотти жобалаған. Алдыңғы жағы жаңа капот пішіндік дизайнымен қайта қарастырылды, қанаттардың үстіндегі дәнекерлеу іздері жойылды, есік тұтқалары ішке енгізілді, кабриолет төбесінің бұрыштары тікбұрышты болды. Ішкі жағы толық енді панельмен жаңартылды, приборлар орталық консоль емес, жүргізушінің алдында орналастырылды, бастапқыда қара пластиктен жасалған, ал 1973 жылдан бастап ағашпен әрленді. Қозғалтқыштың қуаты Ұлыбритания нарығы үшін 63 ат күшіне дейін артты, 9:1 сығылу қатынасымен және екі SU HS2 карбюраторымен жабдықталды. (Америкалық нарықтағы аз қуатты нұсқасы бір Zenith Stromberg карбюраторы мен 8.5:1 сығылу қатынасын пайдалана берді) неміс DIN жүйесіне байланысты; алғашқы Mark IV модельдерінде қуаты бірдей болды. Салмағының артуы және бұрынғы 4.11:1-ге қарағанда 3.89:1 жоғары финалдық беріліс қатынасының әсерінен Mark III-ке қарағанда жылдамдығы төмендеді. Mk. IV қозғалтқышы өндіріс кезеңінің барысында өзгертілді, ал 1973 жылы TR6 2.5 литрлік қозғалтқыштармен өндірісті үйлестіру үшін үлкен коленвал подшипниктері орнатылды. Сондай-ақ, жаңа эмиссия талаптарына сәйкес қозғалтқыш қуаты төмендетілді. Жалпы салмақтың артуынан өнімділік төмендеді, 100 км/сағ жылдамдыққа дейін уақыт 15.8 секундқа дейін ұзарды, ал максималды жылдамдық төмендеді. Отын экономиясы да төмендеді. Артқы жағында кішкентай терезелер мен жалпақ артқы шынысы бар жаңа қатты төбе де қолжетімді болды. Ең маңыздысы, көп сынға ұшыраған артқы серіппелі жүйе бұрыштан шығарылды, Triumph оны "көтерілмелі серіппе" деп атады. Серіппе жиынтығының бір жапырағы алынып тасталды және тек төменгі жапырақ дифференциалға қатаң бекітілді. Қалған жапырақтар еркін айналу үшін орнатылды, бұл бастапқы серіппелі жүйенің ең нашар қасиеттерін жойды. Бұл Triumph GT6 Mk II (GT6+) және Triumph Vitesse Mark 2 машиналарында қолданылған жаңа төменгі тіректер мен Rotoflex жартылай валдардан өзгеше тәсіл болды. Нәтижесінде барлық автомобильдердің басқаруы жақсарды. Mark IV 1970 жылдың соңында Ұлыбританияда 735 фунт стерлингтік базалық бағамен сатылымға шықты.
A revised hardtop also became available, with rear quarter lights and a flatter rear screen. Importantly, the heavily criticised rear suspension was decambered, incorporating what Triumph called a "swing spring". One leaf of the suspension "stack" was eliminated and only the bottom leaf was attached rigidly to the differential. The remaining leaves were mounted to pivot freely — eliminating the worst characteristics of the original swing axle. This was a different approach than that taken with the Triumph GT6 Mk II (GT6+) and Triumph Vitesse Mark 2, both of which received new lower wishbones and Rotoflex half shaft couplings. The result on all these cars was improved handling. The Mark IV went on sale in the UK at the end of 1970 with a base price of £735.
Spitfire 1500 (197480)
1973 жылы АҚШ пен Канадада, ал 1975 жылы әлемнің қалған бөлігінде 1500 қозғалтқышы MK IV кузовында Spitfire 1500 жасау үшін қолданылды. Бұл соңғы нұсқада қозғалтқыш бұрынғыларына қарағанда дөңгелектеу және жиі бұзылуға бейім болғанымен, цилиндрдің иілімін ұлғайту арқылы айналу күші едәуір артты, бұл оны қала ішінде жүргізуді ыңғайлы етті. Әлемнің қалған бөлігіндегі 1500 модельдерінің сығылу қатынасы 8,0:1 болса, американдық нарықтағы модельде Zenith Stromberg карбюраторы және сығылу қатынасы 7,5:1 дейін төмендетілді, бұл төмен октанды отынсыз жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Катализатор және газды қайта айналдыру жүйесінің қосылуымен қозғалтқыш 16,3 секундта 0–60 миль/сағ жылдамдыққа (DIN) жетті. Бұл жағдайдан ерекшелік 1976 жылғы модель болды, онда сығылу қатынасы 9,1:1-ге дейін көтерілді. Алайда, бұл жақсарту ұзаққа созылмады, өйткені қатынас өндіріс жылдарының қалған бөлігінде қайтадан 7,5:1-ге төмендетілді. Ұлыбританияда 9:1 сығылу қатынасы, шығарындыларды бақылаудың аз шектеулі жабдығы және енді үлкен HS4 типті модельдерге ауыстырылып жатқан HS2 SU типті карбюраторлар осы уақытқа дейін ең қуатты нұсқаға әкелді. 1500 Spitfire енді 5,500 айналымда 71 л.с. (DIN) және 3,000 айналымда айналу моментін өндірді. Ең жоғары жылдамдыққа жету үшін 13,2 секунд қажет болды. Отынның үнемдеуі 29 миль/галлонға дейін төмендетілді. 1500-ге сәйкес серпімділік одан әрі жақсарту үшін ұзын иілімді біліктер және теріс бұрышты арттыру үшін төмендетілген пружиналық бекіту нүктесі қосылды, сондай-ақ артқы доңғалақтың ені ұлғайтылды. Ені кең, төменгі тұрған конструкция 0,87g орташа жылдамдықпен сырғанау сынағынан өтті. Коробка-передачасы төменгі берілісте синхронизацияланды. Американдық нарықтағы Spitfire 1500 үлкен пластикалық сақшылармен және алдыңғы және артқы қанаттарда орнатылған шамдармен анықталады. 1978 жылға дейінгі АҚШ үлгілерінде хромды бамперлер болды, ал 1979 және 1980 жылдардағы модельдерде олар кіріктірілген сақшылары бар қара резеңке бамперлермен ауыстырылды, бамперлерді қолдау үшін шассиге қосымша тіреулер пайдаланылды. 1500-нің өндірісі бойына егжей-тегжейлі жақсартулар жасалды, соның ішінде "шахматты щеткаланған нейлон орталық панельдері" бар еңкейтілген орындықтар және 1977 жылдың басында отандық нарықтағы автомобильдер үшін енгізілген бас тіреуіштер, сондай-ақ TR7-де орнатылғандай, жаңа рульдегі басқару элементтері (ескі панельге орнатылған түймелер мен қосқыштардың орнына). Модельдің соңғы жылдары ағаштан жасалған панель, авариялық шамдар және бұрынғы қолмен басқарылатын сорғылардың орнына электрлік экранды жуғыш қосылды.