Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Технологиялық демонстрациялық ұшақ
Technology demonstrator aircraft
British Aerospace EAP (Experimental Aircraft Programme) – британдық технологиялық демонстрациялық ұшақ, авиациялық компания British Aerospace (BAe) тарапынан жеке бастама ретінде әзірленген. Ол болашақ еуропалық жауынгерлік ұшақ және көпұлтты Eurofighter Typhoon үшін қолданылатын технологияларды зерттеу мақсатында жасалған. EAP-тің тамыры алдыңғы Agile Combat Aircraft (ACA) ұшағында, яғни озық технологияларды зерттей отырып, жақсырақ жауынгерлік ұшақтарды өндіруге бағытталған бірлескен жобада жатыр. 1983 жылдың қазан айында EAP жарияланғанда, ол көпұлтты еуропалық жоба болуға тиіс болған; алайда, Батыс Германия мен Италия қаржылық жағынан қолдау көрсетпеді, сондықтан бағдарлама британдық мемлекеттік және британдық және еуропалық жеке қаржыландыруға сүйенді. Бірнеше өндіріс орындарында бөліктері құрастырылған жалғыз EAP ұшағы (сериялық ZF534) 1986 жылдың сәуірінде таныстырылды. 1986 жылдың 8 тамызында алғашқы рейсін жасаған EAP, 1991 жылдың 1 мамырында жерге қондырылғанға дейін 250-ден астам ұшуды орындады, осы уақытқа дейін ұшақ дамуға көмектесу мақсатын толық орындады. Британдық Парламенттің Есеп комитеті EAP-ті Eurofighter-дің дамуын бір жылға қысқартып, 850 миллион фунт стерлинг үнемдеуге мүмкіндік бергені үшін марапаттады. Eurofighter Typhoon жобасының бастапқы тұжырымдамасы EAP жобасы басталғаннан кейін көп ұзамай жүзеге асты. EAP пен Eurofighter Typhoon арасындағы ұқсастық көзге түріспесе де, көптеген маңызды конструкциялық айырмашылықтар бар; EAP-тің иілген дельта қанаттары тік дельтамен алмастырылды, ал вертикальды құйрық қанатының мөлшері айтарлықтай кішірейтілді, ал прототиптің тікбұрышты ауа түсіру құрылғысы "күлімсіреген" конфигурациямен ауыстырылды.
The British Aerospace EAP (standing for Experimental Aircraft Programme) is a British technology demonstrator aircraft developed by aviation company British Aerospace (BAe) as a private venture. It was designed to research technologies to be used for a future European combat aircraft, and for the multinational Eurofighter Typhoon. The EAP has its roots within the earlier Agile Combat Aircraft (ACA), a collaborative initiative studying advanced technologies to produce more capable fighter aircraft. Upon the announcement of the EAP during October 1983, it was intended to be a multinational European effort; however, neither West Germany nor Italy would ultimately contribute financially, thus the programme relied upon a combination of British public and British and European private funding instead. Having been manufactured in sections across multiple facilities, the sole EAP aircraft (serial ZF534) was rolled out during April 1986. Performing its maiden flight on 8 August 1986, the EAP would fly over 250 sorties prior to its grounding on 1 May 1991, by which point the aircraft had fulfilled its intended purpose as a development aid. The British House of Commons Accounts Committee credited the EAP with reducing the development of the Eurofighter by a year for a saving of £850 million. The initial project definition of what became the Eurofighter Typhoon commenced shortly after the EAP project was initiated. While the similarity between the EAP and the Eurofighter Typhoon is striking, there are numerous important design differences; the cranked delta wings of the EAP have been replaced with a straight delta, while the size of the fin has been much reduced and the rectangular air intake of the prototype has been replaced with one with a "smiling" configuration.
Қаржыландыру және құрылыс
EAP бірнеше елдердің қаржыландыруымен жасалуы жоспарланған. EAP ұшағының жалғыз данасы British Aerospace компаниясының Уортон қаласындағы (No. 2 ангар) әзірлеме орталығында құрастырылды. Құрылымдық тұрғыдан, ол үш негізгі фюзеляж бөлімінен тұрды: алдыңғы, ортаңғы және артқы. Алдыңғы фюзеляж көміртекті талшықпен күшейтілген полимерлік композиттер мен алюминий-литий қорытпасынан жасалған көптеген жаңашылдық құрылымдарды қамтыды, ал ортаңғы және артқы фюзеляж бөлімдері MBB компаниясының жобадан шығуының нәтижесінде дәстүрлі болды. Оның тәжірибелік сипатынан туыстап, ешқандай операциялық қару-жарақ немесе әскери жүйелер орнатылмады, бірақ аэродинамикалық қарсылықты азайту үшін бірнеше макеттік оқ-дәрілер жиі орнатылды. 1986 жылғы 8 тамызда, қолайсыз ауа райы салдарынан бірнеше рет кешіктірілгеннен кейін, EAP алғашқы рейсін жасады, оны BAe компаниясының Ұшу операциялары жөніндегі директоры Дэвид Иглз жүргізді.
The EAP was intended to be financed by multiple countries. Assembly of the sole EAP aircraft was performed within British Aerospace's development facility (No. 2 Hangar) at Warton. Structurally, it comprised three major fuselage structures; front, centre & rear. The front fuselage contained many innovative structures in Carbon fiber reinforced polymer composites and aluminium lithium alloy, while the centre and rear fuselage structures were conventional a result of MBB withdrawal, Due to its experimental nature, no operational armaments or military systems were ever installed; several dummy munitions were routinely fitted in low drag positions however. On 8 August 1986, after multiple delays due to unfavourable weather conditions, the EAP conducted its maiden flight, flown by BAe’s Executive Director of Flight Operations David Eagles.