Кіріспе

4 мм-лік модельдік теміржол масштабы Ұлыбританияда ең көп қолданылатын модельдік теміржол масштабы болып табылады. Бұл термин модельдегі 4 миллиметрдің нақты теміржолдағы 1 футқа (305 мм) теңелуін көрсетеді (1:76.2). Ол әскери модельдеуде де қолданылады. Тарихи себептерге байланысты, бірнеше әртүрлі стандарттар қолданылады.

Стандартты өлшемі

Біріккен Корольдікте стандартты кеңдіктегі теміржолдарды модельдеу үшін үш түрлі өлшем қолданылады.

ОО өлшемі

ОО шкаласы 4 мм масштабты және 16,5 мм кеңдігі бар рельстерді қолданады, бұл HO шкаласы үшін дұрыс болғандықтан шамадан тым тар. Бұл 4 мм масштабтағы пойыздар үшін Ұлыбританиядағы ең танымал стандарт болып табылады және Ұлыбританиядағы екі негізгі өндірушімен шығарылады. Дөңгелектер мен рельстердің дәстүрлі стандарты өте жуан рельстер мен қанатшаларымен сипатталады; бірақ соңғы жылдары кейбір өндірушілер американдық Ұлттық үлгідегі теміржол қауымдастығының HO стандарты S4-ке көшуде.

ЭМ өлшегіші

EM бастапқыда 18 мм рельс енін пайдалану үшін жасалған (содан аты да – «Он сегіз миллиметр»). Бұл кейін өзгертілді, қазір EM рельс ені 18,2 мм-ге дейін жетті, бұл нақтырақ болғанымен, толық масштабта емес. Ол стандартты OO жүйесін жақсартудың алғашқы қадамы ретінде әзірленген. Бүгінде де FineScale модельдерінде танымал, себебі жылжымалы құрам доңғалақтарында масштабтан үлкен фланцтар қолданылады, сондай-ақ нүктелік және қиылысқан (P&C) механизмдерін жасау фланц жолының кеңдігінің артық болуының арқасында жеңілдеу. Бұл екі фактор прототиптің сенімді жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Осы себепті EM ұсақ масштабты модельдер үшін әлі де кең таралған.

P4

P4, сонымен қатар Protofour немесе "18.83" деп белгілі, нақты өмірдегі рельстер мен доңғалақтың өлшемдерінің 4 мм: 1 футқа дәл келетін көшірмесі болып табылады. Осы стандарттарға сәйкес салынған рельстің ені 18,83 мм құрайды. EM Gauge-пен бірге, ол қазіргі кезде жұмыс істейтін ұсақ масштабты модельдер үшін де танымал таңдау болып табылады. P4 стандартының басқа 4 мм стандарттарынан басты артықшылығы – доңғалақтың фланцтары шамамен масштабқа сәйкес келеді және P&C құрылыстарындағы фланц аралықтары да масштабқа жақын болады. Бұл көбінесе модельдің суреттерінде байқалады, көп жағдайда сіз модельге қарап тұрғаныңызды анықтау қиын, тіпті ол нағыз зат сияқты көрінеді. Доңғалақтың фланцтары мен флангалы кесістердің нақты масштабқа жақын болуының кемшілігі – рельстерді өте жоғары дәлдікпен орнату және салу қажет, сондай-ақ олар тегіс болуы керек. Егер осы талаптар орындалмаса, рельстің үстіндегі вагондардың сенімді жұмысы нашарлайды, бұл нашар жүруге және дербилеуге әкелуі мүмкін. Локомотивтер мен вагондардағы серіппелі жүйелерді пайдалану арқылы бұл мәселені белгілі бір деңгейде азайтуға болады. Мұны істеудің әртүрлі жолдары бар, сондықтан осы стандартта модельдеуді қолдайтын ұйымдардың біріне жүгіну ұсынылады.

ЭМ және P4 түріне ауыстыру

00 модельдерін EM немесе P4 стандартында жұмыс істеуге бейімдеуге болады. Бұл үшін дөңгелектерді ауыстыру немесе қайта жасау, қажетті енділікті осьтерді орнату және локомотив немесе вагондардың шассилерін қажеттіге сәйкес сыртқа жылжыту қажет. Hornby, Bachmann UK және басқа да заманауи өнімдердің аспасында серіпкіш элементтері бар, бұл осы процеске көмектеседі, сондай-ақ High Level Kits, Comet, DJH сияқты әртүрлі өндірушілерден көптеген қосымша шасси жиынтықтары бар. Көбінесе, әуесқой моделдеушілерге арналған өнімдер үш стандарттың кез келгеніне сәйкес жиналатын етіп жасалады. Бірақ 00 шкаласы үшін локомотив шассилерінің кіші өлшемді болуының бір кемшілігі – шассилер арасындағы кеңістік шектеулі, бұл орнатылатын электрмотордың мөлшерін шектеуі мүмкін.

Ирландиялық кең қашықтықты

Ирландиялық кең өлшемді теміржолы 5' 3" құрайды. Bachmann фирмасынан OO үлгілерін алуға болады, бұрынғыда Lima фирмасынан да қолжетімді болған. P4 стандарттарын 21 мм рельс енімен де пайдалануға болады.

0O9

9 мм өлшемі (N өлшемі) 2'–2'6" өлшеміндегі прототиптерді модельдеу үшін қолданылады.

0O3

12 мм калибрлі (TT калибрлі) теміржол, Ирландия және Мэн аралында көп кездесетін прототиптерді модельдеу үшін қолданылады.