Кіріспе

Лиссабондағы өнер мұражайы, Португалия.

Калуст Гүлбенкян мұражайы әлемдегі ең маңызды жеке өнер коллекцияларының бірін қамтиды. Онда ежелгі Египеттен бастап 20 ғасырдың басына дейінгі туындылар бар, соның ішінде Ислам әлемінің, Қытай мен Жапонияның өнері, француздық сәндік өнер, Рене Лалик жасаған әшекейлер, сондай-ақ Рембрандт, Моне, Рубенс, Мане, Ренуар, Дега және Тернер сияқты барлық уақыттағы ең көрнекті суретшілердің туындылары қойылған.

Жинақ

Тұрақты экспозиция мен галереялар хронологиялық және географиялық тәртіппен орналастырылып, жалпы турдың ішінде екі тәуелсіз маршрут құрайды. Бірінші маршрут классикалық антик кезеңдегі грек-рим өнерін, сондай-ақ ежелгі Таяу Шығыс және Нил аңғары өнерін көрсетеді. Онда ежелгі Египет, Месопотамия, Парсы, Армения және ислам дәуіріндегі парсы өнерінің туындылары да бар. Екінші маршрутқа еуропалық өнер кіреді, онда кітап өнері, мүсін, кескін және сәндік өнерге арналған бөлімдер қарастырылған, әсіресе 18 ғасырдағы француз өнері және Рене Лаликтің туындылары ерекше аталады. Бұл маршрутта 11 ғасырдың басынан 20 ғасырдың ортасына дейінгі еуропалық көркемдік бағыттарды көрсететін көптеген жұмыстар ұсынылған. Бөлім фил сүйегінен жасалған туындылармен және әсем безенділген қолжазба кітаптармен басталады, содан кейін 15, 16 және 17 ғасырлардағы мүсіндер мен кескінлердің іріктелген үлгілері келеді. Келесі зал Нидерланды, Фландрия, Франция және Италияда жасалған Ренессанс өнерін ұсынады. Мұражайда 18 ғасыр француз сәндік өнеріне ерекше орын берілген, онда таңғажайып алтын мен күміс бұйымдары, жиһаздары, сондай-ақ кескін мен мүсіндер қойылған. Осы бөлімнен кейін галереяларда венециялық Франческо Гвардидің көптеген картиналары, 18 және 19 ғасырлардағы ағылшын суреттері және, соңында, Рене Лаликтің әсем зергерлік бұйымдары мен шыныдан жасалған коллекциясы жеке залдарда көрсетілген. Коллекциядағы кейбір туындылар Совет Одағының Эрмитаж суреттерін сату кезінде сатып алынған. Мұражай коллекцияларындағы 6000-ға жуық туындының шамамен 1000-ы тұрақты көрмеге қойылған. Гюльбенкянның ұраны "тек ең жақсысы" болды, сондықтан мұражайда Доменико Гирландайо, Рубенс, Рембрандт, Роден, Карпо, Гудон, Реноар, Диерик Бутс, Витторе Карпаччо, Сима да Конельяно, Ван Дейк, Корот, Дега, Натье, Джордж Ромни, Стефан Лохнер, Морис Квентин де Ла Тур, Эдуард Мане, Анри Фантен-Латур, Клод Моне, Жан-Франсуа Милле, сэр Эдвард Берн-Джонс, Томас Гейнсборо, Жозеф Малфорд Уильям Тернер, Жан Оноре Фрагонар, Джованни Баттиста Морони, Франс Халс, Рёйсдаль, Буше, Ларжильер, Андреа делла Роббиа, Пизанелло, Жан-Батист Пигаль, Антонио Росселлино, Андре Шарль Буль, Шарль Крессан, Оэбен, Риезенер, Антуан Себастьян Дюран, Шарль Спир, Жан Дефорж, Франсуа Томас Жермен сияқты батыс еуропалық суретшілердің шедеврлері бар.

Тарих

Васко Мария Эухенио де Алмейда 1957 жылғы сәуір айында Санта-Гертруда паркінің бір бөлігін қор ғимараттары мен қоғамдық-жеке парк құру үшін сатып алды. Екі жыл өткен соң, ұйымның бас кеңсесін салу жобасына конкурс жарияланды. Ақырында, бұл конкурсты архитекторлар Альберто Ж. Пессоа, Педро Сид және Руй Джервис д’Атугуя (1917-2006) мен ғимаратты қоршаған паркті жобалауға жауапты ландшафт архитекторлары Антонио Виана Баррето мен Гонсало Рибейро Телес командасы жеңіп алды. Кейіннен командаға кеңесші ретінде Франсиско Кетано Кейл до Амарал қосылды, ал ғимарат құрылысында Фредерико Хенрике Джордж жұмыс істеді. Ландшафт пен мұражай ғимараты бір-бірімен байланысты, көрмедегі өнер туындыларын қарауға мүмкіндік беретін орман мен батпақты жерлерге көрініс ашылады, ал ормандық жолдар ғимараттың әсерлі архитектурасын тамашалауға мүмкіндік береді, оның жиектерінде құрылыс пен табиғи орта арасындағы шекараны жоятын террасалар мен су нысандары орналасқан. Ғимараттар Avenida de Berna (солтүстік), Avenida António Augusto de Aguiar (батыс), Rua Marquês de Sá da Bandeira (шығыс) және Centro de Arte Moderna (оңтүстік) шекарасындағы паркте орналасқан. Мұражай мен бас кеңсесі салыстырмалы түрде қарапайым, әрқайсысының кіреберісі бар Т-тәрізді қанаттарынан тұрады. Ірі көлемді, ұзын және көлденең ғимарат әкімшілік, қызмет көрсету және аудитория ретінде, негізгі бір кіреберіспен жабдықталған кеңістік ретінде пайдаланылды. Осы кіреберісте Алмада Негрейрос салған Começar панносы орналасқан.