Кіріспе

Грузияның саяси жастар ұйымы "Кмара" ( ) – Грузиядағы азаматтық жастар қарсылық қозғалысы, 2003 жылғы қарашадағы Розалар төңкерісіне дейін және оның кезінде болған наразылықтарда белсенділік танытты. Бұл төңкеріс Эдуард Шеварднадзенің үкіметін құлатты. 2000 жылы Слободан Милошевичтің режимін құлатуға көмектескен сербиялық "Otpor!" үкіметтік емес ұйымының (ҮЕҰ) үлгісімен құрылған "Кмара" мүшелері Грузияның ықпалды "Liberty Institute" ҮЕҰ-сынан оқытылып, кеңес алды және АҚШ-та орналасқан "Ашық қоғам институты" (OSI) арқылы қаржыландырылды. Бұл қозғалыс әлеуметтік қозғалыс пен виртуалды ҮЕҰ-ның біріндірілген түрі болды және Грузияның, әсіресе студенттердің, Шеварднадзенің билігіне қарсы жұмылдыруда үлкен жетістікке жетті. "Кмара" оппозициялық партиялармен, әсіресе Михаил Саакашвилидің "Біріккен ұлттық қозғалысымен" байланыста болғанмен, оның мінез-құлқы мен тактикасы партиялық сипатта болған жоқ. Ол нақты бір саясаткерді немесе партияны қолдаудың орнына, жемқорлықты және Шеварднадзенің режимінің кемшіліктерін сынауға баса назар аударды.

Шығу тегі

Кмара қозғалысы 2003 жылдың сәуір айында пайда болды. Ол сербтік "Отпор!" қозғалысынан оқыған грузин студенттерінің күшімен құрылды, ал қаржыландыруды OSI жүзеге асырды. Оқу бағдарламасы зорлықсыз әрекеттер бойынша сербтердің тәжірибесімен бөлісуге арналған еді, ал Кмара логотипі "Отпор!" ұйымының мыңқан жұдырығының дерлік толық көшірмесі болды.

Тактикасы

Кмара өңірлік ұяшықтардың желісін еркін, орталықтандырылмаған түрде ұйымдастырды және Эдуард Шеварднадзенің үкіметіне қарсы кең ауқымды әлеуметтік қозғалысты құру үшін қарапайым, бірақ тиімді әдістерді қолданды. Мүшелер "Кмара" ("Жеткілікті!") деген сөзді қабырғаларға, ғимараттарға, көшелерге және тіпті Грузияның ең шалғай жерлеріне бояп жазды. Бұл ұран Шеварднадзе режимін күрделі болып, сәтсіздікке ұшыраған деп санайтындар тарапынан тез қолдау тапты. Бұл күш-жігерге шулы наразылық шерулері мен агрессивті медиа кампаниясы қосылды. Кмараның негізін қалаушылардың бірі Георгий Канделакидің айтуынша, "Кмара қоғамның саяси бейжайдығын, әсіресе жастар арасында жеңіп шықты".

Белсенділік

2003 жылдың қарашасындағы парламент сайлауы жақындаған сайын Кмараның әрекеттері кеңейді, көптеген грузиндер үкімет сайлауда бұрмашылық жасауға дайын деп қорқып жүрді. Осыдан кейін Кмара бірнеше үкіметке қарсы шаралар жүргізіп, Шеварднадзенің жақтастарының сынына ұшырады, олар бастапқыда қозғалыстың "Ресейдің арнайы қызметтерімен" қаржыландырылатынын айтты. 2003 жылдың 6 тамызында полиция күші Грузияның энергетикалық нарығына Ресейдің мемлекеттік меншікті "Unified Energy Systems (UES)" энергетикалық компаниясының кіруіне қарсы наразылық білдірген Кмара митингін тарату үшін қолданылды. 2003 жылдың қарашасында өткен парламент сайлауынан кейін Кмара оппозиция, ҮЕҰ және халықаралық байқаушылар тарапынан сынға алынған жаппай митингтердің алдыңғы қатарында болды. Демонстрациялар Шеварднадзенің отставкасына соққаннан кейін, Кмара Аслан Абашидзе басқаратын оңтүстік-батыс автономиялық республика Аджарияға назарын аударды. Қозғалыс Аджария режимі тарапынан үнемі мазаланды, ал ол өз кезегінде Михаил Саакашвилидің жаңа грузин үкіметінің күшейе түскен қысымына тап болды. 2005 жылы Кмара Беларусьтегі Zubr ұйымымен бірлесіп жұмыс істеді. 2005 жылдың тамызында грузин жастар қозғалысы Кмараның екі белсендісі, Георгий Канделаки мен Лука Цуладзе Минскіде тұтқындалып, "бұзақылық" айыбымен 15 күнге түрмеге қамалды. Адам құқықтары жөніндегі халықаралық ұйым Amnesty International бұл тұтқындауды айыптап, Лука Цуладзе мен Георгий Канделакиді "ізгі ниетпен ұсталғандар" деп санайтынын мәлімдеді.