Кіріспе

1965 жылы Кевин Браунлоу мен Эндрю Молло түсірген "Осы жерде болды" (немесе "Осы жерде болды: Гитлер Англиясының тарихы") – 1964 жылы түсірілген британдық қара-ақ соғыс фильмі. Фильмді Кевин Браунлоу мен Эндрю Молло жасөспірім шағында бастап жазып, өндіріп, режиссерлік еткен. Фильмнің көбінесе әуесқойлар мен тәуелсіздердің күшімен сегіз жылға созылған түсіріліміне кәсіби киногерлер де қолдау көрсеткен. "Осы жерде болды" фильмінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияның нацистік Германия тарапынан басылып алынуының балама тарихы көрсетіледі. Сюжет Англияда жұмыс істейтін ирланд медбикесінің басынан өткен оқиғаларды баяндайды. Ол басқыншылармен ынтымақтастық жасаудың дұрыс екенін ойлайтын адамдармен және оккупанттар мен олардың жергілікті серіктестеріне қарсы қарсылық көрсетіп жүргендермен кездеседі. Режиссер Тони Ричардсон да фильмнің соңғы өндірісіне қаржылай көмек көрсеткен. Фильмде 900-ге жуық актер жұмыс істеген, олардың барлығы еріктілер болған, сонымен қатар Себастьян Шоу және Реджинальд Марш сияқты кәсіби актерлер де қатысқан. Фильмдегі британдық фашистердің көпшілігі Британдық фашистер одағының бұрынғы мүшелері болса, ал неміс экс-әскерилері СС және Вермахт сарбаздары мен авиаторларын сомдаған. Кейбір еврей ұйымдары британдық фашистің еврейлерге қарсы және эвтаназияны қолдайтын сөздері бар жеті минуттық кадрдың енгізілуіне қарсылық білдірді. Бұл материал фильмнің нацизмге қарсы бағытынан қарамастан, өкінгенсіз неонацистерге мүмкіндік береді деп мәлімдеді. Осыған байланысты кадрлар алғашқы нұсқадан алынып тасталды, бірақ Браунлоу фильмге құқығын қайта алғаннан кейін, отыз жыл өткен соң қайта қосылды.

Мұнда қалай болды

1968 жылы Браунлоу фильмнің қалай жасалғаны туралы "Мұнда қалай болды" деген тақырыппен әңгіме жариялады. Кітап (UKA Press баспасы 2007 жылдың наурызында жаңадан шығарған), "Мұнда болды" фильмінің түсірілуі мен одан кейін фильмге болған реакцияны сипаттайды. Екі жасөспірімнің толық метражды фильм қалай түсіргенін түсіндірумен қатар, фильмде көтерілген әлеуметтік мәселелер де зерттеледі. Кітапта шамамен 100 сурет бар, олардың көп бөлігі фильмнен алынған кадрлар, сонымен қатар Дэвид Робинсонның кіріспесі де қосылған.