Бертра́н Гашо́: Жарыс жолы мен даулы тағдыр

Кіріспе

Бельгиялық француз жарыс жүргізушісі (туған 1962)

Бертран Жан Гашо (; туған 23 желтоқсан 1962) – бельгиялық француз бұрынғы жарыс жүргізушісі. Гашо жастар формулаларында сәттіліктерге қол жеткізіп, Формула Фордта титулдар жеңіп алды, содан кейін Формула 3 және Формула 3000 арқылы өсіп, 1989 жылы Формула 1-ге жетті. 1991 жылы Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алғаннан кейін, Гашо өткен желтоқсанда жасаған қасақана зорлық-зомбылық үшін 18 айға бас бостандығынан айырылды. Ол екі айдан кейін апелляция нәтижесінде босатылды, бірақ оның қатысудан шеттелуі Майкл Шумахерге Гран-приде дебют жасауға мүмкіндік берді.

Мансап

Гашо 1962 жылдың 23 желтоқсанында Люксембургте дүниеге келді. Оның әкесі – француз, Еуропалық комиссияның қызметкері, анасы – неміс. 15 жасында картингпен айналыса бастады. 1983 жылы Пол Рикард трассасында орналасқан жарыс жүргізу мектебі Винфилд мектебінде оқыды, онда Гашо болашақ F1 жүргізушілері Дамон Хилл, Жан Алеси және Эрик Бернардпен бірге Volant Elf жүлдесі үшін жарысты, ол Elf компаниясының қолдауымен Formula Renault маусымын қамтитын жүлде болды. Бернард осы құнды жүлдені жеңіп алғанымен, Гашо университетті тастап, жарыс мансабына толыққандай көңіл бөлді. 1984 жылы Формула Форд 1600 жарысына қатысып, Формула Форд фестивалінде үшінші орынды иеленді, ал 1985 жылы Pacific Racing командасы үшін жүргізіп, Еуропа сериясын жеңіп алды. 1986 жылы Формула Форд 2000 сериясына көшті және Марк Бланделлмен қатыгез бәсекелестікке түсті, Гашо британ сериясын жеңіп алды, ал Бланделл – Еуропа сериясын. Гашо 1987 жылы британдық Формула 3 сериясына қосылып, Вест Суррей Ресинг командасынан Джонни Герберттің артынан чемпионатта екінші орын алды. 1988 жылы Формула 3000 сериясына ауысты, сәтті өнер көрсетіп, Сильверстоун кезеңінде pole position-ға ие болды және чемпион атанған Роберто Моренодан кейін екінші орын алды; Гашо турнирдің соңғы нәтижесінде бесінші орынды иеленді.

Формула бірінші

Осы кезеңде Гашо спорттың ең үмітті жас жүргізушілерінің бірі саналды. Ол бизнесмен Жан Пьер Ван Россемнің команданың Moneytron демеушілігін тартуға көмектескен, жаңа құрылған Onyx командасымен келісімшартқа отырды және тәжірибелі Стефан Йоханссонмен бірге жарысты. Команда жақсы қаржыландырылды, бірақ көлікті дайындауға уақыт жетіспеді. Жаңа команда болғандықтан, алдын ала іліккендердің қатарында болуға міндетті болды, және Гашо француз Гран-присіне дейін жарысқа ілікпеді. Ол 11-ші орыннан (Йоханссоннан екі орын жоғары) старт алып, батареядағы мәселелер оны 13-ші және соңғы орынға түсіргенше ұпайлар үшін күресті. Келесі бес жарыстың төртеуіне қатысқаннан кейін, ол сынақ уақытының жетіспеуіне шағымданғандықтан Ван Россем оны босатып жіберді; оның жеке наразылықтары Onyx командасының баспасөз хабарламасында жарияланды, және оның орнына JJ Lehto келді. Қазан айының басында ол 1990 жылғы жарысқа қатысу мүмкіндігі үшін Silverstone трассасында Arrows командасымен сынақтан өтті, бірақ бұл жоспар іске аспады. Содан кейін Гашо маусымның соңғы екі жарысында күресіп жатқан Rial командасында жұмыс істеді, бірақ оның ескі шассисі екі жарысқа да ілікпеді. Команда қысқа мерзімде жұмысын тоқтатты. 1990 жылы бастапқыда үміт беруші болды, өйткені ол Coloni командасына ауысты. Кішкентай итальяндық команда Subaru компаниясымен жаңа Carlo Chiti жобалаған және Motori Moderni құрастырған 1235 flat 12 қозғалтқышын пайдалануға эксклюзивті келісімге келді, ал Гашо жалғыз машинаны жүргізуге таңдалды. Алайда, қозғалтқыш ауыр және қуаты жеткіліксіз болды, нәтижесінде машина нашар басқарылды және көбінесе бірнеше айналымнан артық жүрмейтін. Оның алдын ала іліккендерден өту мүмкіндігі аз болды. Финикстегі маусымның ашылу кезеңінде, оның бірінші жылдам айналымында беріліс селекторы сынды және ол өкілдік ететін уақытты тіркеуге үлкермеді. Subaru британ Гран-присінен кейін толығымен шығып кетті. Содан кейін машина Cosworth DFR қозғалтқышымен жарысты, және көрсеткіштер жақсарды; Onyx командасының шығуы Гашоны негізгі іліккендердің қатарына көтерді, бірақ машина әлі де жеткілікті жылдам болған жоқ және ол маусым бойы жарысқа ілікпеді. Осыған қарамастан, Гашо жүргізуші және маркетингші ретінде жоғары бағаланды, және 7 Up демеушілігімен және Ford HB қозғалтқыштарын пайдаланатын жаңа Jordan Grand Prix командасын басқаруға келісімшарт жасады. Гари Андерсон жобалаған 191 машинасы бәсекеге қабілетті болды, және бастапқы сенімділік мәселелері шешілгеннен кейін тұрақты түрде ұпай жинады; Гашо Канадада 5-ші және екі рет 6-шы орын алды. Маусым жақсы басталды, өйткені ол Гран-при жарыстарындағы өнері үшін көп мақтау алды, сондай-ақ 1991 жылы Mazda 787B машинасымен Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алды. Содан кейін ол Венгрия Гран-присінде дөңгелектерді ауыстырғаннан кейін ең жылдам айналым жасады, бірақ оның тағдыры күрт өзгерді.

By this stage Gachot was considered one of the sport's most promising young drivers. He was signed by the newly formed Onyx team, having played a role in attracting the team's Moneytron sponsorship from businessman Jean Pierre Van Rossem, and was partnered with the experienced Stefan Johansson. The team was well funded, but late in getting its car prepared. As a new entrant it was obliged to pre qualify, and it was not until the French Grand Prix that Gachot made it onto the grid. He started 11th (two places ahead of Johansson) and ran in the points until battery problems dropped him to an eventual 13th and last. Despite qualifying for four of the next five events, he was then fired by van Rossem after complaining about his lack of testing time; his private grievances were publicly aired in an Onyx press release, and he was replaced with JJ Lehto. In early October he tested with Arrows at Silverstone, as he was being considered for a drive in 1990 which did not materialize. Gachot then found employment with the struggling Rial team for the final two races of the season, failing to qualify its ageing chassis for either race. The team folded over the winter. 1990 was initially more promising, as he switched to the Coloni team. The small Italian outfit had signed an exclusive deal with Subaru to use its new Carlo Chiti designed and Motori Moderni built 1235 flat 12 engine, and Gachot was selected to drive the sole entry. However, the engine was overweight and underpowered, resulting in a poorly handling car that rarely ran for more than a few laps; he appeared to have little prospect of getting out of pre qualifying. At the season opener in Phoenix, his gear selector rod broke on his first flying lap and he was unable to set a representative time. Subaru withdrew entirely after the British Grand Prix. After that the car ran with a Cosworth DFR engine, and performances improved; the withdrawal of Onyx ironically promoted Gachot to the main qualifying sessions, but the car still was not quick enough and he failed to make the grid all season. Despite this, Gachot was still highly regarded, both as a driver and a marketeer, and was signed to lead the new Jordan Grand Prix team, sponsored by 7 Up and using Ford HB engines. The Gary Anderson designed 191 was competitive, and after some initial reliability problems became a regular points scorer; Gachot finished 5th in Canada and 6th twice. The season started off well as he gathered considerable acclaim for his Grand Prix performances, and also won the 1991 24 Hours of Le Mans driving a Mazda 787B. He then set the fastest lap at the Hungarian Grand Prix after a late tyre change but his then fortunes took a dramatic turn.

1991 жылы бас бостандығынан айыру

1990 жылдың 10 желтоқсанында Гашо Джорданмен және 7 Up өкілдерімен кездесуге тиіс еді, бірақ жол жүріп кешігіп, Лондонның Хайд-парк бұрышында такси жүргізушісімен жол ашу оқиғасына қатысты. Оның машинасы таксидің артқы жағына соқтығысты, бірақ екі машинаға да зақым келтірмеді. Гашо CS газ баллонын жақын жердегі ғимараттың дәретханасында жасырып, тұтқындалды және дене күші қолданып зиян келтіру (ABH) және тыйым салынған қару ұстағаны үшін айыпталды. Гашоның Саутварк Корольдік сотындағы процесі 1991 жылғы Бельгия Гран-приінен бір апта бұрын белгіленген, ол жерде Джордан машинасының "ұшатынын" күткен. Гашо өзін-өзі қорғауға тырысты, айыппұл немесе үзіліске шығарылған жаза күтті; ол соттан кейін Монцада сынақтан өтуге тиіс еді. Бұл жағдай бельгиялық жарысшы Паскаль Витмур ұйымдастырған қолдау науқанына әкелді. Науқанға 1991 жылғы Бельгия Гран-приі кезінде Спа-Франкоршамп трассасының әртүрлі жерлеріндегі граффитилер, жанкүйерлер мен жарысшылар киген футболкалар, тулар және Витмурдың Формула 3000 машинасына жасалған маңызды демеушілік кірді. Команда иесі Эдди Джордан оны Майкл Шумахермен алмастырды, ол Спада көрсеткен өнерінің арқасында Benetton командасымен келісім жасады. Кейін Гашо түрмеде болудың "тамаша адамдық тәжірибе" болғанын және оған 10 000-ға жуық қолдау хаттары келгенін айтты. Компания 1994 жылы Hard Rock Cafe негізін қалаушы Брайан Кокспен құрылған. 2015 жылы Гашо Hype Energy компаниясының Force India F1 командасымен демеушілік келісімін жасағанда толық айналым жасады, бұл команда бұрын Jordan F1 болған және Гашо осы команда үшін жарысқан. Гашо осы және басқа демеушіліктерді брендті жаңа нарықтарға енгізу үшін пайдаланды және сол жылы АҚШ-та сатуды жариялады. 2017 жылға қарай Гашо брендті музыка индустриясына одан әрі дамытып, Migos, Mike WiLL Made It және Prince Royce-пен жұмыс істеді. Ол әлі де компанияның бас директоры лауазымын атқарып жүр. Гашо сонымен қатар F1i.com сайтының иесі, ол Формула 1 жаңалықтарына арналған сайт.