Кіріспе

Жаңа Зеландияның 1856 жылғы премьері

Генри Сеуэлл ( /ˈsj//uː//əl/; 7 қыркүйек 1807 – 14 мамыр 1879) – 19 ғасырдың жаңазеландиялық саясаткері. Ол Жаңа Зеландияның өздік басқаруы үшін көрнекті күрескер болды және әдетте елдің алғашқы премьері (кейін ресми түрде «Премьер-министр» деп аталатын лауазым) деп есептеледі, өйткені ол 1856 жылы Сеуэлл министрлігін басқарды. Кейін ол отарлық қазынашы (1856–1859), бас прокурор (1861–1862) және екі рет Әділет министрі (1864–1865, 1869–1872) қызметтерін атқарды.

Ерте өмір

Сеуэлл Томас Сеуэллдің төртінші ұлы, ол заңгер, және оның әйелі Джейн. Ол 7 қыркүйекте 1807 жылы Англияның Уайт аралындағы Ньюпорт қаласында дүниеге келді. Білімін Винчестер қаласының жанындағы Хайд Абби мектебінде алды. Заңгерлік біліктілігін алып, 1826 жылы әкесінің заң фирмасында жұмыс істеді. Алайда, 1840 жылы банк ретсіз жабылуына байланысты Сеуэллдің әкесі зор сомадағы ақшадан айырылып, көп ұзамай қайтыс болды, отбасын үлкен қарызбен қалдырды. Бұл Сеуэллге қатты күш келтірді. 1844 жылы Сеуэлл әйелі Люсинданың (15 мамырда үйленген және алты баласы болған) күтпеген өлімінен де қайғыға батты. Балалары мен анасын әпкесіне тапсырып, жақсы мүмкіндіктерді іздеп Лондонға көшті. Сеуэлл қайтадан үйленді, шамамен 23 қаңтар 1850 жылы, және жаңа әйелі Элизабет Киттоемен Жаңа Зеландияға көшіп, колонияда қаржылық жағдайын жақсартуды жоспарлады. Сол газетте Джеймс Стюарт Вортли Крайстчерч округіне кандидат екенін жариялады. Джернингэм Уэйкфилд Веллингтоннан оралғаннан кейін тамыздың басында Крайстчерч ауылдық округіне кандидаттығын қайта жариялады. Сонымен қатар, Фукс Крайстчерч қалалық округіне кандидат болатынын мәлімдеді. Ол "Алтын қой" қонақ үйінде жиын өткізіп, 30-40 сайлаушыға сөз сөйледі. Парламент талқылауға тиіс барлық мәселелерді көтерді, бірақ Уоттс Расселл округтің қолдауын алғандықтан, өзі кандидат бола алмайтынын айтып аяқтады. Біраз үнсіздіктен кейін Ричард Пакер орнынан тұрып былай деді:

«Біз қиын жағдайда тұрмыз. Бізге өкілдің қандай мәселелермен айналысу керектігін толыққанды түсіндірген мырза, енді басқа кандидаттың ниеті ешкімге белгісіз болғандықтан, өзіне кандидат болудан бас тартты, тіпті ол ешкімге өз пікірін білдіруге мүмкіндік бермей, саяхатқа шығуға дайын тұр.». Жиынға қатысушылар Уоттс Расселлге наразылық білдіріп, оны қолдауға міндетті емес екендерін айтты. Фицджеральд Уоттс Расселлді қолдап сөйледі, бірақ оны жақсы қабылдамады. Фукс та сөз сөйледі, бірақ көбінесе Сеуэллге шабуыл жасады. Келесі күні Сеуэлл Фицджеральдпен кездесіп, өзі немесе Уоттс Расселл сайыстан бас тартуы керек екенін, бірақ егер ол бас тартса, Уоттс Расселл немесе оның жақтастары округке өз ниеттерін жеткізуі керек екенін талқылады. Фицджеральдтың ойынша, Уоттс Расселлдің бас тартуы керек еді. Сол күні Уоттс Расселл сайыстан бас тартатынын жариялады, бұл хабар 13 тамызда Lyttelton Times газетінде жарияланды. Осы кезде Сеуэлл Бриттанның сайлауда жеңіске жеткізілуінің қиын екенін ойлады, өйткені ол өте танымал емес еді, сондықтан ол сайлау науқанына қатысудан бас тартты. Келесі бірнеше күнде Сеуэллдің басты қарсыласы Сент-Михаил және барлық періштелер шіркеуінің пасторы Октавиус Матиас болды. Қалалық және ауылдық округтерге кандидаттарды тіркеу 16 тамызда бірдей өтті. Сайлау алаңы Жер кеңсесінің алдында (қазіргі "Біздің қаламыз") орнатылды. Крайстчерч ауылдық округіне кандидаттар алдымен сөз сөйледі, Стюарт Вортли мен Уэйкфилд қолдау көрсетті, ал Бриттан көрінеу ренжіді, бірақ дауыс беруді талап етті. Бірақ бір сағаттан соң Сеуэлл оны басып өтті. Соңғы нәтиже бойынша Сеуэлл 61 дауысқа 34 дауыспен жеңіске жетіп, сайланған деп жарияланды. 1860 жылдың 18 қаңтарында өткен қосымша сайлауда Сеуэлл Майкл Хартқа қарсы Крайстчерч округінде сәтті сайланды. 1860 жылдың соңында ол Жер тіркеушісі болып тағайындалды.

Атқарушы лауазымдар және Заң шығарушы кеңес

1861 жылы Фокс оны Заң шығарушы Кеңеске тағайындады, ол 1865 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Ол 1861 жылдан 1865 жылға дейін Заң шығарушы Кеңесте қызмет етті.

Кейінгі өмірі

1873 жылы Сеуэлл саясаттан қанағаттанып, көп ұзамай Англияға оралды. Ол 1879 жылдың 14 мамырында Кембридж қаласында қайтыс болды және Хантингдонширдегі Уорслидегі Ескі Кладбищеде жерленді.