Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша армиясының лейтенанты (1915 – 2004)
Polish Army lieutenant (1915 – 2004)
Славомир Равич (1 қыркүйек 1915 – 5 сәуір 2004) – Польша армиясының лейтенанты, ол Польшаға неміс-совет басқыншылығынан кейін НКВД-ның тұтқындауында болды. "Ұзақ жол" атты жазылған кітабында ол 1941 жылы өзі және тағы алты адам Сібірдегі ГУЛАГ лагерінен қашып, оңтүстікке қарай ұзақ сапарға (шамамен ) шыққандарын айтады. Олар Гоби шөлі, Тибет және Гималай тауларын кезіп, 1942 жылдың қысында Британдық Үндістанға жеткендіктерін мәлімдейді. 2006 жылы BBC бұрынғы кеңестік құжаттарға, соның ішінде Равичтің өзі жазған мәлімдемелерге негізделген баяндама жариялады. Бұл баяндамада Равичтің 1942 жылы КСРО-дағы поляктарға жасалған жалпы кешірім аясында босатылып, Каспий теңізі арқылы Ирандағы босқындар лагеріне жеткізілгені көрсетілді. Соның салдарынан, оның Үндістанға қашуы ешқашан болмаған деген қорытындыға келді. 2009 жылдың мамырында Ұлыбританияда тұратын Екінші дүниежүзілік соғыс ардагері Витольд Глинский Равичтің оқиғасы рас екенін, бірақ бұл оқиғаның Равичтің емес, оның өзіне қатысты есебі екенін мәлімдеді. Глинскийдің мәлімдемесіне түрлі дереккөздер күмәнмен қарады. Соғыс кезінде Үндістандағы британдық барлау офицері болған Руперт Мейннің ұлы, 1942 жылы Калькуттада әкесінің Сибирден қашқан үш әлсіз ер адаммен сұхбаттасқанын айтты. Ұлының сөзіне қарағанда, Мейн олардың оқиғасы "Ұзақ жол" сияқты екеніне сенген, бірақ ондаған жылдар өткен соң әңгіме айтқанда, олардың есімдерін немесе ешқандай егжей-тегжейін есіне ала алмады. Кейінгі зерттеулер оқиғаны растайтын дәлелдер таппады.
Sławomir Rawicz (; 1 September 1915 – 5 April 2004) was a Polish Army lieutenant who was imprisoned by the NKVD after the German Soviet invasion of Poland. In a ghost written book called The Long Walk, he claimed that in 1941 he and six others had escaped from a Siberian Gulag camp and begun a long journey south on foot (about ), supposedly travelling through the Gobi Desert, Tibet, and the Himalayas before finally reaching British India in the winter of 1942. In 2006, the BBC released a report based on former Soviet records, including statements written by Rawicz himself, showing that Rawicz had been released as part of the 1942 general amnesty of Poles in the USSR and subsequently transported across the Caspian Sea to a refugee camp in Iran, leading the report to conclude that his supposed escape to India never occurred. In May 2009, Witold Gliński, a Polish World War II veteran living in the UK, came forward to claim that the story of Rawicz was true, but was actually an account of what happened to him, not Rawicz. Gliński's claims have been severely questioned by various sources. The son of Rupert Mayne, a British intelligence officer in wartime India, stated that in 1942, in Calcutta, his father had interviewed three emaciated men who claimed to have escaped from Siberia. According to his son, Mayne always believed that their story was the same as that of The Long Walk—but telling the story decades later, his son could not remember their names or any details. Subsequent research failed to unearth confirmatory evidence for the story.
Ерте өмір және әскери мансап
Славомир Равич 1915 жылы 1 қыркүйекте Пинск қаласында жер иесінің ұлы болып дүниеге келді. Ол жеке бастауыш білім алып, 1932 жылы сәулет өнерін оқыды. 1937 жылы Польша армиясының резервтік құрамына қосылып, офицерлік мектепті бітірді. 1939 жылы шілдеде ол өзінің алғашқы әйелі Вераға үйленді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде хабарсыз жоғалып кетті. Оның сөзіне сәйкес, нацистік Германия мен Кеңес Одағы Польшаны басып алған кезде Равич үйіне қайтып келді, онда 1939 жылы 19 қарашада НКВД оны тұтқындады. Оны Минскіге алып кетіп, содан кейін Харьковқа тергеуге жіберді, одан соң Мәскеудегі Любянка түрмесіне қамады, онда жалған сот өтті. Оны тыңшы екенін мойындауға мәжбүр ету үшін азаптады, бірақ алғашқыда бұл сәтті болмады. Ол, тағы да мыңдаған адамдар сияқты, тыңшылық жасады деген айыппен 25 жылға Сібірдегі қатаң еңбек лагеріне жіберілді. 2006 жылы BBC радиосының "The Long Walk" бағдарламасының зерттеушілері Равичке тағылған айыптың Кеңес НКВД офицерін өлтіргені үшін болуы мүмкін екенін көрсететін құжаттарды тапты.
Sławomir Rawicz was born on 1 September 1915 in Pinsk, the son of a landowner. He received private primary education and went on to study architecture in 1932. In 1937 he joined the Polish Army Reserve and underwent the cadet officer school. In July 1939 he married Vera, his first wife. She went missing during World War II. According to his account, when Nazi Germany and the Soviet Union defeated Poland, Rawicz returned home, where the NKVD arrested him on 19 November 1939. He was taken to Minsk, then sent to Kharkiv for interrogation, then to the Lubyanka prison in Moscow, where he was put on rigged trial. He was tortured to make him confess to being a spy which initially was unsuccessful. He was sentenced to 25 years of hard labour in a Siberian prison camp, ostensibly for espionage as were thousands of others. Researchers for the BBC Radio program The Long Walk in 2006 unearthed documents indicating that the charge against Rawicz might have been for killing a Soviet NKVD officer.
Ұзақ жол ГУЛАГ лагерінен қашып, Үндістанға қарай
Кітаптағы мәліметке сәйкес, Равицті мыңдаған басқа адамдармен бірге Иркутскке алып кетіп, солтүстік поляр шеңберінен оңтүстікке қарай орналасқан 303 ГУЛАГ лагеріне жаяу жүруге мәжбүр етті. Лагердегі еңбек міндеттеріне тұтқындардың казармаларын салу, Кеңес әскері үшін шаңғы жасау, лагерь комендантының радиосын жөндеу және іске қосу кірді. "Ұзақ жол" кітабында Равич 1941 жылы алты серігімен бірге қатты қарлы боран кезінде лагерден қашып, қалалардан жалтара жүріп оңтүстікке бет алғанын айтады. Қашқандардың тобына үш поляк әскері, латвиялық жер иесі, литвалық сәулетші және "Мистер Смит" деп танысқан американдық метро инженері кірді; кейін оларға 17 жасар поляк қызы Кристина қосылды. Олар Сибирьден Үндістанға дейін Гоби шөлін және Гималай тауларын кесіп өтті. Топтың төрт мүшесі қайтыс болды, екеуі Гобиде, екеуі Гималайда. Кітапта Гималай тауларында йетиге ұқсас екі жануарды көру туралы да айтылады. Кітапқа сәйкес, 11 айлық сапардан аман қалған төрт адам 1942 жылдың наурыз айында Британдық Үндістанға жетіп, Гурка жасағымен кездесті. Олар Калькуттадағы ауруханаға жеткізілді. Кітаптың соңында Мистер Смит Равичтен болашағы туралы сұрады. Равич Смитқа поляк армиясына қайта қосылатынын айтты. Ауруханадан шыққаннан кейін аман қалғандар өздерінің жолдарымен кетті. Кейбіреулері "Ұзақ жолдың" қиындықтарынан соң әлі де денсаулығына қапа болды.
According to the account in the book, Rawicz was transported, alongside thousands of others, to Irkutsk and made to walk to the Gulag Camp 303, which was south of the Arctic Circle. His labour duties in the camp included the construction of the prisoners' barracks, the manufacture of skis for the Soviet army, and the repair and operation of the camp commandant's radio. In The Long Walk, Rawicz describes how he and six companions escaped from the camp in the middle of a blizzard in 1941 and headed south, avoiding towns. The fugitive party included three Polish soldiers, a Latvian landowner, a Lithuanian architect, and an enigmatic US metro engineer called "Mr. Smith"; they were later joined by a 17 year old Polish girl, Kristina. They journeyed from Siberia to India crossing the Gobi Desert and Himalayas. Four of the group died, two in the Gobi, two in the Himalayas. The book also mentions the spotting of a pair of yeti like creatures in the Himalayas. According to the book, four survivors of the 11 month trek reached British India around March 1942 and stumbled upon a Gurkha patrol. They were taken to a hospital in Calcutta. Towards the end of the book, Mr. Smith asked Rawicz about his future. Rawicz told Smith he would rejoin the Polish army. Once released from the hospital, the survivors went their own ways. Some were still permanently sick from the hardships of the Long Walk.
Тұтқыннан кейінгі Екінші дүниежүзілік соғыс қызметі
Равичтің айтуынша, ол Үндістаннан Иракқа көшіп, содан кейін 1942 жылдың маусым айында Кеңес Одағына қайта кірді және 1942 жылдың 24 шілдесінде Керминиде Польша армиясына қосылды. Одан кейін ол поляк әскерлерімен бірге Иракқа оралып, Палестинаға өтті, онда ол ауруханада ем алып, әскери мектепте оқытумен айналысты. Ол генерал Владыслав Андерс оны Ұлыбританиядағы Польша әуе күштерінің ұшқышы болып дайындалу үшін Ұлыбританияға жіберуді ұсынғанын айтты.
According to Rawicz, he moved from India to Iraq, then re entered the Soviet Union in June 1942 and rejoined the Polish Army on 24 July 1942 at Kermini. He then returned to Iraq with Polish troops and moved on to Palestine, where he spent time recovering in a hospital and teaching in a military school. He claimed that General Władysław Anders had recommended his transfer to Britain for training as a pilot of the Polish Air Forces in Great Britain.
Тарихи деректер
Кеңес жазбалары Равичтің КСРО-да тұтқындалған поляк әскері болғанын растайды, бірақ тұтқындалу себептері мен тұтқындалу орындарының нақтылығы бойынша "Ұзақ жол" кітабынан өзгешеліктер бар. Польша армиясының мұрағаттары Равичтің 1942 жылы КСРО-дан тікелей Иранға кеткенін көрсетеді, бұл кітаптың оқиға барысына қайшы келеді. Денсаулығына қатысты мәселелерді ескермегенде, Палестинаға келгені туралы мәліметтер расталған. Үндістанға қашу туралы әңгіме Равичтің өзінен алынған. Мейн қосымша ешқандай мәлімет бермеді, Равичті сол адамдардың бірі деп атамады, және кең ауқымды келесі зерттеулерге қарамастан, нақты растау деректері табылмады.
Soviet records confirm that Rawicz was a Polish soldier imprisoned in the USSR, but differ from The Long Walk in detail on the reasons for his arrest and the exact places of imprisonment. Polish Army records show that Rawicz left the USSR directly for Iran in 1942, which contradicts the book's storyline. Aside from matters concerning his health, his arrival in Palestine is verified by the records. The story of the escape to India comes from Rawicz himself. Mayne did not provide any further details, did not identify Rawicz as one of the men, and despite extensive subsequent research no hard confirmatory evidence has been found.
Соғыстан кейінгі өмір
Соғыстан кейін ол Англияның Дербишир графтығындағы Сандиакр қаласына қоныстанды және Ноттингем дизайн орталығында жұмыс істеді. 1947 жылы Марджори Грегори Нидхэмге үйленді, олардың бес баласы болды. 1970 жылдардың басында Ноттингем Трент университетінің өнер және дизайн мектебіндегі сәулет керамикасы курсының техникі болды. 1975 жылы жүрек талмасы салдарынан ерте зейнетке шығуға мәжбүр болды. Ол отбасымен тыныш өмір сүрді, көпшілік алдында лекциялар оқыды және жанкүйерлердің хаттарына жауап берді, 2004 жылдың 5 сәуірінде 88 жасында қайтыс болды. Гарольд Николсонның "The Observer" газеті үшін "The Long Walk" кітабына жазған рецензиясынан үш апта өткен соң, газет Равичтің соғыстан кейінгі өмірі туралы оқырмандардың сұрақтарына жауап ретінде "Long Walker" атты қысқа мақала жариялады. Мақалада 1956 жылға дейінгі автор немесе баспагер ұсынған білімі бар таныс ақпараттармен қатар: "Ол өзінің нақты атын құпия сақтайды" делінген.
After the war he settled in Sandiacre, Derbyshire, England, and worked at the Nottingham Design Centre. He married Marjorie Gregory née Needham in 1947; they had five children. In the early 1970s he became a technician at the Architectural Ceramics course at Nottingham Trent University School of Art and Design. A heart attack forced him into early retirement in 1975. He lived a quiet life with his family, giving public talks and answering fan mail, until his death, aged 88, on 5 April 2004. Three weeks after Harold Nicolson reviewed The Long Walk for The Observer, the newspaper published a short article entitled "Long Walker", in response to readers' questions about Rawicz's postwar life. In addition to the familiar biographical details to 1956, presumably supplied by author or publisher, the article added: "About his real name he preserves secrecy".
Ұзақ жол
"The Long Walk" Ронда Даунингтің Равичпен болған әңгімелер негізінде жазылған. Ол 1956 жылы Ұлыбританияда жарық көрді және бүкіл әлемде жарты миллионнан астам данасы сатылды, сондай-ақ 25 тілге аударылды. Ұзақ жылдар бойы кітаптың шынайылығы мен дәлдігіне күмән келтірген көптеген сыншылар болды, олардың ішінде Питер Флеминг (Иан Флемингтің інісі), Эрик Шиптон және Лхасадағы британдық дипломат Хью Ричардсон да бар.
The Long Walk was ghost written by Ronald Downing based on conversations with Rawicz. It was released in the UK in 1956 and has sold over half a million copies worldwide and has been translated into 25 languages. Over the years, numerous critics of the book have challenged its authenticity and accuracy, including Peter Fleming (Ian Fleming's brother), Eric Shipton, and Hugh E. Richardson, a British diplomat stationed in Lhasa.
Басқа нұсқалар мен тарихи зерттеулер
Бұл оқиғаның растығын әртүрлі адамдар зерттеді. Мысалы:
Various people have researched the veracity of the story. Examples include:
Витольд Глинский, соғыстан аман қалған поляк, өзінің "ұзақ жолға" қатысқанын мәлімдеді. "Reader's Digest" журналы 2009 жылы оның әңгімесін жариялады. Тағы бір поляк соғыстан аман қалған Лешек Глинецки, Глинскийдің сол жерде болмағанын көрсететін бірнеше құжатқа ие екенін айтады. Линда Уиллис оқиғаның көп бөлігін он жыл бойы зерттеді, бірақ нақты қорытындыға келмей, кейбір мәліметтерді нақтылады. Лешек Глинецкидің 1926 жылдың 22 қарашасында туған, Архангельск облысындағы Кристы арнайы елді мекеніне күштеп жер аударылған және 1940 жылдың 24 ақпанынан 1941 жылдың 2 қыркүйегіне дейін онда болғандығын көрсететін ресми құжаттардың көшірмелері бар. Бұл туралы "Мемориал" халықаралық ұйымы, Польшаның ұлттық естелік институты және Архангельск облысының мұрағаты растады. Аталған мәліметтер Витольд Глинскийдің "ұзақ жолға" қатысуына мүмкіндік бермейді. Польша армиясының Батыс архиві және оның өлім куәлігі Витольд Глинскийдің 1926 жылы туғанын куәландырады. Сілтемелер: 1. "Мемориал": КСРО-дағы саяси терроризм құрбандары; 2. Польшаның ұлттық естелік институты (IPN): INDEKS REPRESJONOWANYCH (Советтік репрессиялар құрбандарының тізімі) XIV том, 2-бөлім; 3. Архангельск ішкі істер департаменті, ақпараттық орталық; 4. Қорғаныс министрлігі, APC POLISH ENQUIRES, Руислип, Англия; 5. Витольд Глинскийдің 1926 жылдың 22 қарашасында туылғандығы және 2013 жылдың 19 сәуірінде қайтыс болғандығын растайтын жазбаның (BAX 935402) куәландырылған көшірмесі.
Witold Gliński, a Polish survivor of the war, claimed that he was the person who did "the long walk". Reader's Digest published his story in 2009. Leszek Gliniecki, another Polish war survivor, claims to have multiple documents showing that Gliński could not have been there. Linda Willis did a decade of research on most parts of the story, without reaching a definite conclusion, but cleared up some details. Leszek Gliniecki has copies of official documents which state that Witold Gliński was born in 1926 (22 November), was sent into forced exile to a special settlement Kriesty in Arkhangelsk Oblast (Province), Russia, and stayed there from 24 February 1940 to 2 September 1941. This is confirmed by the international organisation "Memorial", the Polish Institute of National Remembrance and the Arkhangelsk Province archives. The above information would not allow Witold Gliński to have taken part in the Long Walk. Archives of the Polish Army in the West, and his death certificate confirm that Witold Gliński was born in 1926. Citations from: 1. "Memorial": Victims of political terrorism in USSR; 2. Polish Institute of National Remembrance (IPN): INDEKS REPRESJONOWANYCH (Index of Victims of Soviet Repression) tom XIV częśc (part)2; 3. Arhangelsk Department of Internal Affairs, Information Centre; 4. Ministry of Defence, APC POLISH ENQUIRES, Ruislip England, 5. Certified copy of an entry (BAX 935402) that Witold Gliński was born on 22 November 1926, and died on 19 April 2013.