Кіріспе

Фильм немесе телешоу өндірісінің түсірілімдердің көп бөлігі жүзеге асырылатын кезеңі. Негізгі түсірілім – бұл фильм немесе телешоу өндірісінің түсірілімдердің көп бөлігі жүзеге асырылатын кезеңі, ол өндіріске дейінгі және постөндіріс кезеңдерінен ерекшеленеді.

Қызметкерлер

Актерлер, режиссер, оператор немесе дыбыс инженері және олардың көмекшілері (режиссердің көмекшісі, камераның көмекшісі, микрофон операторы) сияқты негізгі кино қызметкерлерімен қатар, түсірілім бөлімінің менеджері түсірілім кезеңінде шешуші рөл атқарады. Олар күнделікті түсірілімді іске асыруға, күнделікті түсірілім жоспарын басқаруға, түсірілім орнының шектеулеріне, көлік және тамақтандыруды ұйымдастыруға жауапты. Сонымен қатар, өндірісті ұйымдастыруға және реттеуге қызмет ететін көптеген рөлдер бар, мысалы, тұтқалар немесе жарық операторлары. Басқа рөлдер күнделікті өндіріс есебін дайындаумен байланысты, онда жоспарға қарағанда өндірістің прогресі көрсетіледі және қосымша есептер болады. Бұған көшірмеге арналған нұсқаулары бар сценарийлер, монтаж егжей-тегжейін сақтау үшін сабақтастық жазбалары және күтпеген жағдайлар туралы есеп кіреді. Сонымен қатар, дыбыс есебі жасалады, ол өндіріс есебіне ұқсас, жазылған материал туралы толық ақпаратты қамтиды, бірақ дыбыс жазбаларына қатысты. Фильм түсіру кезіндегі қосымша типтік рөлдерге сценарийдегі өзгерістерді тіркеу үшін сценарийді қадағалаушы және жарнамалық және құжаттамалық мақсаттар үшін фотосуреттер түсіретін фотограф кіреді.

Дайындық

Негізгі түсірілім студияда немесе нақты орында жүзеге асырылуы мүмкін, ал орналасу таңдауы көркемдік және экономикалық факторларға байланысты. Дауыс жазу студиясында түсіру жоспарлаудың дәлдігін қамтамасыз етеді, бірақ декорациялар жасау қымбатқа түсуі мүмкін. Қазіргі түсірілімнің басты себептері – шығындар мен көркемдік талаптар (мысалы, Француз жаңа толқыны және Dogma 95). Алайда, ашық ауада түсіруге көбірек күш-жігер жұмсалады, себебі жабдықтар мен персоналды орынға тасымалдау қажет. Киноның алғашқы кезеңдерінде режиссерлер мүмкіндігінше сыртқы орындарда түсіруге тырысты, себебі нашар сапалы пленканың жеткілікті экспозициясын қамтамасыз ету үшін күн сәулесі қажет болды. Бүгінгі таңда, компьютерлік графиканы кеңінен қолдануға байланысты, студияда түсірілімдер көбейді. Заңнамаға сәйкес, түсірілімді бастамас бұрын продюсер жеке тұлғалардан, билік органдарынан немесе компаниялардан рұқсат алуы керек. Ірі жобалар үшін аймақты белгілермен және бағыттармен жабу қажет болуы мүмкін. Қалалық аймақта түсіруге рұқсат алу үшін әдетте төлем талап етіледі, ол түсірілімнің күрделілігіне, ауқымына және орынның тартымдылығына байланысты. Орындар белгіленгеннен кейін, сценарий түсірілімге қатысты барлық ақпаратты қамтитын түсірілім жоспарына айналдырылады. Продюсердің бақылауымен, өндіріс менеджері түсірілім кестесін, өндіріс тақтасын және сценарийдегі көріністердің түсірілу ретін анықтайтын түсірілім жоспарын дайындайды. Осы мақаланың шеңберінен тыс көптеген факторлар (бірақ өндіріс тақтасында кеңінен талқыланғандай), түсірілетін көріністердің реті көбінесе сценарийдегі хронологиялық реттілікке сәйкес келмейді. Бұл кестелер күн сайынғы түсірілім парақтарын жасау үшін қолданылады, олар кестеден алынған маңызды ақпаратты қорытындылайды және жоспарланған түсірілімге кімдердің қатысуы керектігін көрсетеді. Сондай-ақ, түсірілім парақтарында әр күнге қатысты сахна нөмірлері, сценарий беттері мен орындар, сондай-ақ қажетті жабдықтар туралы ақпарат болады. Негізгі түсірілім басталғанға дейін фильмдер әдетте сақтандырылады. Егер басты рөлдегі актер түсірілімді аяқтамас бұрын қайтыс болса немесе түсірілім орындары мен түсірілген материал жоғалса, фильмді жоспарланғандай аяқтау мүмкін болмайды. Сонымен қатар, кәсіби сапалы кинокамералар қажет болған жағдайда жалға беріледі, ал көптеген камералар үйлері сақтандыруды растамаса, жабдықтарын жалға беруден бас тартады. Мұның бәрі жан-жақты жоспарлауды қажет етеді, себебі уақыт – ақша. Актерлер мен түсіру тобы түсірілімді күтіп тұрғанда, бұрын шешілген мәселелерді шешуге кеткен әр сағат фильмнің бюджетінен мыңдаған долларларды жейді. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, американдық фильмнің орташа "күндік құны" төмен бюджетті фильмдер үшін $25,000-дан бастап, орташа бюджетті фильмдер үшін $35,000-$60,000-ға дейін, ал блокбастер фильмдер үшін $100,000-$250,000-ға дейін жетеді. Бірінші режиссердің көмекшісі түсірілімді кестеге және бюджетке сәйкес ұстау үшін жақсы жалақы алады және егер өндіріс бастапқы кестеден және бюджеттен тым алыстап кетсе, оны жұмыстан босатуы мүмкін. Түсірілім басталғанда, дайындық кезеңі аяқталады: сценарийдің соңғы нұсқасы дайын, актерлер таңдалған, түсірілім алаңындағы ғимараттар мен құрылымдар көбінесе аяқталған. Түсірілімнің басталуы қаржыгерлер үшін қайтарымсыз нүкте болып табылады, себебі түсірілім аяқталғанға дейін шығынды өтеу үшін жеткілікті материал түсірілмейді. Фильмнің түсірілім алдындағы кезеңінде жасыл жарық статусын жоғалтуы мүмкін – мысалы, маңызды актер шығып кетсе немесе қайтыс болса, немесе студияны немесе актерді қандай-да бір дау жауып кетсе, бірақ негізгі түсірілім басталғаннан кейін фильмнің қаржыландырудан айырылуы сирек кездеседі. Түсірілімге дейін сахна камера, жарық және дыбыспен репетицияланады. Американдық түсірілімдердің көпшілігі белгілі бір процедураны сақтайды: режиссердің көмекшісі (AD) "Түсірілімге дайын!" деп жариялайды, барлығына түсірілімнің басталғанын хабарлайды, содан кейін "Тыныштық!" деп бұйрық береді. Барлығы түсіруге дайын болғаннан кейін, AD "Дыбысты жазу!" дейді (егер түсірілімде дыбыс болса), ал дыбыс режиссері жабдығын іске қосып, түсірілім туралы мәліметтерді жазады және "Дыбыс жылдамдығы" немесе жай ғана "Жылдамдық" деп хабарлайды. AD "Камераны жазу!" дейді, ал оператор камера жазыла бастағанда "Жылдамдық!" деп жауап береді. Клэпербордпен тұрған адам "Маркер!" деп айтып, оны жабады. Егер түсірілімде қосымша актерлар немесе фондық оқиғалар болса, AD оларды шақырады ("Фондық оқиғаға!", содан кейін режиссер актерлерге "Мотор!" дейді. AD үлкен түсірілім алаңдарында "Мотор!" сөзін қайталап айтуы мүмкін. Түсірілім режиссер "Стоп!" деп айтқанда аяқталады, содан кейін камера мен дыбыс жазу тоқтатылады. Бұл рәсім түсірілім орнындағы назарды сақтауға көмектеседі және сахнаға дайындық емес, сахнаның өзін ғана жазу арқылы шығындарды үнемдеуге мүмкіндік береді. Әрбір кадр режиссер қанағаттанғанша қайталанады. Негізгі түсірілімді жүзеге асыратын түсірілім тобынан (бірінші топ) басқа, ірі жобалар үшін жеке режиссері бар толыққанды түсірілім тобынан құралған екінші топ болуы мүмкін. Екінші топ дербес жұмыс істейді, бірақ жобаның бас режиссерімен үйлестіріледі және қала мен ландшафт кадрларын, жалпы кадрларды және аралық суреттерді, сондай-ақ жаппай, әрекетке толы және трюктерді түсіруге жауап береді. Түсірілімнің ұзақтығы фильмнің ұзақтығына ғана емес, орындардың саны мен түріне де байланысты. Еуропада 90 минуттық фильмді түсіруге 12-ден 100 күнге дейін уақыт кетеді. АҚШ-та фильм жобасына байланысты, студиялық өндіріс үшін 15-тен 20 күнге, 40-тан 50 күнге немесе ірі жобалар үшін 80-ден 100 күнге дейін түсірілім уақыты қарастырылады, бірақ басқа елдерде түсірілім көбінесе ұзаққа созылады. Түсірілімдердегі үзілістер мен кейіннен жүргізілетін қосымша түсірілімдерді ескере отырып, негізгі түсірілім әдетте қажетті уақыттан ұзақ жоспарланады. Фильм негізгі түсірілімін аяқтағаннан кейін, түсірілім аяқталды деп есептеледі, содан кейін мерекелік кеш ұйымдастырылуы мүмкін. Постпродакшн кезінде кейбір кадрлар немесе эпизодтар жетіспейтіні немесе толық еместігі анықталуы мүмкін және фильмді аяқтау үшін оларды түсіру қажет болуы мүмкін, немесе кейбір сахналар күтілгендей ойнамайды немесе актерді толығымен ауыстыру қажет болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда қосымша материал түсіруге тура келеді.

Қадағалау

Аналогты камераларды қолданғанда, түсірілім күніндегі әскериленген фотопленка бір түнде фотоөңдеу зертханасына жеткізіліп дамытылады, содан кейін дамытылған шикі кадрларды режиссер, оператор және продюсер келесі күні қайта түсіру қажеттігін анықтау үшін қарап шығады. Цифрлық камералармен «күнделіктер» түсірілімнен кейін бірден қарауға болады. Егер материал жеткіліксіз немесе кемшіліктері болса, қайта түсіру түсірілім күні (цифрлық) немесе қарау күні (аналогты) жүргізіледі. Кейде негізгі түсірілім аяқталғаннан кейін қосымша түсіру қажет болады, себебі бұрын түсірілген кадрлар кейіннен қолдануға жарамсыз болып шығуы мүмкін немесе қосымша кадрлар қажет болуы мүмкін. Мысалы, повестволық құрылымдағы айқын кемшіліктер түсірілімнен кейін ғана байқалуы мүмкін (мысалы, фильмнің жобалық нұсқасы сценарийді бұрын оқымаған көрермендермен сынақ көрсетілімдерінен өткен кезде). Қайта түсірудің басқа себептері – өндіріс компаниясының фильмді коммерциялық жағынан тартымды ету ниеті немесе актерлерді ауыстыру, олардың ойыны жеткіліксіз болған жағдайда немесе фильмнің сюжетіне немесе стиліне маңызды өзгерістер енгізілгеннен кейін жобаға сай болмаған жағдайда. Егер жаңа материал бұрын түсірілген немесе көлемді болса, бұл процеске «қайта түсіру» деп аталады. Ал егер материал жаңа және шағын болса, оны көбінесе «жинақтау» деп атайды.