Кіріспе

Америкалық бір моторлы кабиналы биплан.

Бичкрафт Модель 17 Staggerwing – ерекше қанат орналасуымен (төменгі қанаты жоғарғы қанатынан алға қарай шығып тұрады) американдық бипланы. Ол алғаш рет 1932 жылы ұшты.

Даму

1932 жылы бұрынғы ұшақ жасаушы Travel Air компаниясының басшысы болған Уолтер Х. Бич, 1929 жылы Travel Air компаниясын сатып алған Curtiss Wright компаниясынан шығып, Уичитада (Канзас штаты) орналасқан Beech Aircraft Corporation жаңа компаниясын құрды. Бич Curtiss Wright-тан ұшақ конструкторы Тед А. Уэллсті де алып келді, ал жаңа компанияның алғашқы жобасы – бизнесмендердің қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналған, жабық кабинасы бар жылдам биплан – "Модель 17" болды. Ол Уэллстің Curtiss Wright-та жұмыс істеген кезінде дайындаған, бірақ Curtiss Wright басшылығы қабылдамаған жобаға негізделген. "Staggerwing" деп танымал Beechcraft Model 17 ұшағы 1932 жылдың 4 қарашасында алғаш рет ұшты. Өркендеген кезеңінде ол қазіргідей жеке ұшақтар сияқты басшылыққа арналған ұшақ ретінде қолданылды, ал басты бәсекелестері Waco Custom Cabin және Waco Standard Cabin сериялы бипландар болды. Model 17 ұшағының ерекше теріс қанат орналасуы (жоғарғы қанат төменгі қанаттың артында орналасқан) және бірегей пішіні ұшқыштың көріну аймағын кеңейтіп, қанаттар арасындағы кедергіні азайтуға бағытталған (бірақ кейін әсері шамалы екені анықталды). Корпусы дәнекерленген болаттан жасалған каркасқа ағаштан жасалған тіреулер мен сымдармен жабылған матамен қапталған.

Пайдалану тарихы

Сатулар баяу басталды. Бірінші Staggerwing-тердің жоғары бағасы (қозғалтқыштың көлеміне байланысты 14 000 – 17 000 АҚШ доллары) нашарлаған азаматтық ұшақтар нарығындағы әлеуетті сатып алушыларды қорқытты. 1933 жылы, өндірістің алғашқы жылында, бар болғаны 18 Model 17 сатылды, бірақ сату көлемі тұрақты түрде артты. Әр Staggerwing қолмен жасалған. Жылқы терісі және мохермен әрленген сәнді кабинаға бес жолаушыға дейін сыятын. Соңында Staggerwing жолаушылар ұшақтары нарығының маңызды бөлігін бағындырды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Beechcraft 424-тен астам Model 17 ұшағын сатқан болатын.

Әуе жарыстары

1930 жылдары Staggerwing әуе жарыстарында өте танымал болды. Model 17 үлгісінің алғашқы нұсқасы 1933 жылы Texaco Trophy Race жарысын жеңіп алды. 1935 жылы британдық дипломат, капитан Х. Л. Фаркхар, Model B17R үлгісінде Нью-Йорктан Лондонға дейін 21 332 миль (34 331 шақырым) қашықтықты Сибирь, Оңтүстік-Шығыс Азия, Таяу Шығыс, Солтүстік Африка арқылы және Еуропадан кері оралып ұшты. Луиза Таден мен Бланш Нойес 1936 жылы C17R Staggerwing үлгісінде Bendix кубогын жеңіп алды. Таден өзінің жетістігі үшін Хармон кубогына да ие болды. Джеки Кокран әйелдер арасында жылдамдық рекордын орнатып, 30 000 футтан (9144 метр) астам биіктікте биіктік рекордын жаңартты және 1937 жылы Bendix Trophy Race жарысында үшінші орын алды – барлығы арнайы D17W Staggerwing үлгісінде. 1938 жылы Bendix жарысында да ұшақ өте жақсы көрсеткіштерді көрсетті. 1970 жылы T 6 жарыс класымен туындаған дауға байланысты Reno National Air Races бес Staggerwing ұшағын демонстрациялық жарысқа шақырды. Екі G және екі D17 үлгісі жарысқа қатысты. Бес ұшқыш – Брайант Моррис, Берт Дженсен, Дон Кларк, Ноэль Гурселл және Фил Ливингстон, T 6 класында бұрынғы жарыс тәжірибесі бар жалғыз ұшқыш болды. Жарыс ABC Wide World of Sports телеарнасымен тамаша көрсетілді, бірақ наразылық білдірген T 6 жарыскерлері қауіпсіздік мәселелеріне байланысты осы класты болашақ жарыстардан шеттетуге себеп болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс жақындағанда, бірнеше B17L модельдері Испания азамат соғысы кезінде Испанияның екінші республикасының әуе күштері, испандық республикалық әуе күштері тарапынан бомбалаушылар ретінде қолданысқа енгізілді. Қытай Жапония империясына қарсы күресінде әуедегі жедел жәрдем ретінде пайдалану үшін бірнеше Staggerwing ұшақтарына тапсырыс берді. Финляндия 1940-1945 жылдар аралығында бір C17L ұшағын байланыс ұшағы ретінде пайдаланды. 2007 жылғы AOPA Pilot журналының сәуір айындағы санында 3000-ға жуық AOPA мүшесі Staggerwing ұшағын ең әдемі ұшақ деп дауыс берді. "Мүшелер оның 'бұлшықет күші мен нәзік әдемілік' арасындағы үйлесімділіктің үлгісі екенін айтты және оны 'классикалық сызықтары мен симметриясы' үшін жоғары бағалады". 2012 жылғы қараша айындағы Aviation History журналы Staggerwing ұшағын әлемдегі ең әдемі 12 ұшақтың тізімінде бесінші орынға қойды. "Кейбіреулер 'Арқа' ұшағын артқа қарай бұрылған қанаттарымен ақылға сыймас деп есептесе де, ол көне әдеміліктің басты символына айналды" және "артқы жоғарғы қанаты үлкен, тік бұрышпен орналасқан алдыңғы әйнекке алып келді, бұл кейбіреулер арт-деко стилінің классикасы деп атаған маңызды элементті құрады".