Кіріспе

Діни көшбасшы және емші Водзивоб (шамамен 1872 жылы қайтыс болған) – Пайют пророк және емші, ол 1869 жыл шамасында қазіргі Невадада алғашқы рух билерін өткізген деп саналады.

Көрініс, пайғамбарлық және билер

1869 жылы Невада штатының Уокер-Лейк аңғарында тұрғанда, Водзивоб тауда болғанда бірнеше аянға ие болды. Бірінші аян «бірнеше ай ішінде зор қозғалыс немесе жер сілкінісі болады, [сол кезде] ақтардың барлық үйлері, мүліктері, дүкендері және т.б. өз орнында қалады, бірақ ақтар жоғалып кетеді, ал үндістер құтқарылып, жерді және оның барлық байлығын, тіпті зұлым ақтардың қалдырғандарын да пайдалануға ие болады» деді. Бұл таңдамалы жер сілкінісі туралы болжам күмәнмен қабылданды. Тауға екінші рет барғаннан кейін Водзивоб жаңа пайғамбарлық алды: барлық халықтар жер сілкінісімен жұтылатынын, ал бірнеше күннен кейін үндістер жұмаққа айналған әлемге қайта оралатынын, ал ақтар жойылатынын айтты. Болжалған жер сілкінісінің мерзімі жақындаған сайын, көптеген адамдар Водзивобтың пайғамбарлықтарына көңілі тоймады. Осыдан кейін ол үшінші рет тауға сапар жасады, онда «пайғамбарлыққа сенгендер қайта тіріліп, бақытты болады, ал сенбегендер топыраққа көміліп, ақтармен бірге мәңгілікке қарғысқа ұшырайды» деген аян берілді. Сонымен қатар, төрт жыл ішінде шығыстан өлілерді тасымалдайтын пойыз келеді деген қосымша пайғамбарлық та Водзивобқа жатқызылады (бірақ бұл оның шәкірті Венэюганың кейінірек қосымшасы болуы мүмкін). Водзивоб шамамен 1872 жылы қайтыс болған кезде, ол пайғамбарлығынан ақтарды жою туралы бөлімін алып тастаған сияқты, оны расалық ерекшеліксіз барлығына мәңгілік өмір беріледі деген идеямен ауыстырды. Венэюга Водзивобтың өлімінен кейін бірнеше жыл бойы оның пайғамбарлығын таратып, бірақ төрт жыл ішінде пойыз өлгендерді қайта тірілте алмағаннан кейін, ол негізінен зейнетке шығып, 1910 жылдарға дейін құрметті емші болып қызмет етті. Водзивобтың хабарларына тікелей қатысты әрекеттердің көп бөлігі 1870 жылдардан кейін тоқтатылды. Оның ізбасарларының бірі – Нұму тибо’о (Табибо деп те аталады), ол көп жылдар бойы Водзивобпен бір адам деп жаңылыстырылды. Нұму тибо’о – 1890 жылы Жілек биін жаңартып келген Вовоканың әкесі болды. Міне, осы Вовоканың хабары мен басшылығы танымал болды, көптеген жақтастар тапты және қазіргі адамдар «Жілек биі» дегенде көбінесе осыны білдіреді.