Кіріспе

Ката қозғалысы

Эмбусен (演武線) – каратэ және дзюдо сияқты жекпе-жек өнерінде катаның басталатын орны және оның қозғалыс жолын білдіретін жапон термині. Окинавада оған көп мән берілмесе де, жапондық ықпалдағы каталардың көбісі дерлік дәл сол эмбусен нүктесінде (Kiten) басталып, аяқталады. Бұл сөз enbusen деп латын әрпімен де жазылады. Әр ката сериясы үшін эмбусен жолы өзгеше болады. Ол әрқашан шайқас желісіне перпендикуляр келеді және шайқаста алға-артқа қозғалуға арналған жол болып табылады. Мысалы, Шотокан Текки каталар сериясы үшін ол тік сызық. Heian және Taikyoku каталар сериясы үшін ол I әрпінің пішінін сақтайды. Шотоканның Канку Дай, Годзюшихо Дай және Шо каталары сияқты, сондай-ақ Годзю рю Сейпай және Курурумфа каталарындағы, озық деңгейдегі каталар практикантты одан да күрделі қорғаныс бұрыштары мен аяқ жұмысына дайындау үшін одан да күрделі эмбусендерді пайдаланады. Кез келген ката үшін эмбусен белгілі бір ретте бекітілген және стильді толық меңгеру үшін оны қатаң сақтау қажет.

Эмбусен ережесі

Жапон каталары көбінесе бір нүктеде басталып, сол нүктеге немесе оның маңында аяқталады. Осыған қол жеткізу үшін көптеген каталар түпнұсқа Окинавалық нұсқаларынан өзгертілді. Бұл өзгерістердің мақсаты – қозғалыстарды кішкентай жаттығу алаңында орындауға мүмкіндік беру. Эмбусен ережесіне сәйкес, бір бағыттағы кез келген қозғалысқа қарама-қарсы бағыттағы тең көлемдегі қозғалыспен жауап беру керек, яғни симметриялық болуы тиіс. Окинава каратэсінде кез келген бағыттағы қадамдардың максималды саны әдетте үш болады.