Кіріспе
Уильям Арнцтың 2004 жылғы фильмі «What the Bleep Do We Know!?» (стильдік тұрғыда: What tнē #$*! D̄ө ωΣ (k)πow!? және What the #$*! Do We Know!?) – 2004 жылы шыққан американдық псевдоғылыми фильм. Фильм кванттық физика мен сананың арасындағы рухани байланысты (кванттық мистика деп аталатын сенім жүйесінің бір бөлігі ретінде) қарастырады. Сюжет фотографтың өміріндегі эмоционалдық және экзистенциалдық қиындықтарды бастан кешіргендегі көркем оқиғасын баяндайды, ол деректі сұхбаттар мен компьютерлік анимациялық графика арқылы жеке және топтық сананың материалдық әлемге әсер етуі мүмкін деген ойға келеді. Фильмнің ғылыми тұрғыдан негізделмеген идеяларын көрсету үшін фильм түсірушілер оның тәжірибесін ұсынады. «Блип» фильмінің идеясы Уильям Арнцқа тиесілі, оның өндірісін Бетси Чассе мен Марк Висентемен бірге түсірген ол қаржылады; үшеуі де Рамтаның ағарту мектебінің студенттері болған. Шамалы бюджетпен түсірілген тәуелсіз фильм вирустық маркетинг әдістерін қолданып, АҚШ-тың батысындағы кинотеатрларда көрсетілді, ірі дистрибьютордың назарына ілігуінен бұрын бірнеше тәуелсіз кино жүлдесін жеңіп алды және ақырында 10 миллион доллардан астам табыс тапты. 2004 жылғы кинопрокаттан кейін 2006 жылы үйде көрсетуге арналған нұсқасы едәуір өзгертілді. Фильм кванттық мистиканың мысалы ретінде сипатталды және ғылымды бұрмалау мен жалған ғылымды қамтуы үшін сынға ұшырады. Фильмдегі сұхбаттасушылар мен сарапшылардың көпшілігі физика, химия және биология салаларындағы кәсіби ғалымдар болғанымен, олардың бірі фильмде оның сөздері контекстен тыс келтірілгенін мәлімдеді. Эван Джейкобс басқаратын визуалды эффекттер тобы фильмнің техникалық тақырыптарының мәнін эстетикалық тұрғыдан назар аудара отырып, бейнелік метафораларды жасау үшін басқа фильм түсірушілермен тығыз жұмыс істеді. Шетелдегі көрсетімдерден тағы 5 миллион доллар табыс әкеліп, жалпы әлемдік табыс 16 миллион долларға жуық болды. Publishers Weekly басылымындағы мақалада New Page Books баспасының өкілі Линда Ринекер бұл жетістікті кеңірек құбылыстың бір бөлігі деп санайтынын айтады: «Халықтың көп бөлігі рухани байланыстарды іздеп жүр және енді олардың таңдауға бүкіл әлем бар». The New York Times газетінің рецензенты Дейв Кехр «кванттық механикадан когнитивтік терапияға көшуді» «сенімді» деп сипаттады, бірақ «когнитивтік терапиядан үлкен, тұманды рухани сенімдерге секірудің» тиімді орындалмағанын айтты. «Кенеттен атомдық бөлшектер туралы сөйлеген адамдар баламалы ғаламдар мен ғарыштық күштер туралы айта бастады, олардың барлығы Мэтлин ханымның кейіпкерінің жамбасына қатысты жақсы сезінуі үшін пайдаланылуы мүмкін». «What the Bleep Do We Know!?» фильмі «Христос азап шегуі» және дәстүрлі діни ілімдерге сүйенетін басқа фильмдерге жаңа дәуірдің жауабы» деп сипатталды. Ол жаңа дәуір философиясына тән баламалы рухани көзқарастарды ұсынады, соның ішінде дәстүрлі діндердің [атап айтқанда, институционалды иудаизм, христиандық және ислам] арасындағы жалпыға бірдей танылған және қабылданған моральдық құндылықтардың басқарушылық талаптарына сынды қамтиды.
What the Bleep Do We Know!? (stylized as What tнē #$*! D̄ө ωΣ (k)πow!? and What the #$*! Do We Know!?) is a 2004 American pseudo scientific film that posits a spiritual connection between quantum physics and consciousness (as part of a belief system known as quantum mysticism). The plot follows the fictional story of a photographer, using documentary style interviews and computer animated graphics, as she encounters emotional and existential obstacles in her life and begins to consider the idea that individual and group consciousness can influence the material world. Her experiences are offered by the filmmakers to illustrate the film's scientifically unsupported ideas. Bleep was conceived and its production funded by William Arntz, who co directed the film along with Betsy Chasse and Mark Vicente; all three were students of Ramtha's School of Enlightenment. A moderately low budget independent film, it was promoted using viral marketing methods and opened in art house theaters in the western United States, winning several independent film awards before being picked up by a major distributor and eventually grossing over $10 million. The 2004 theatrical release was succeeded by a substantially changed, extended home media version in 2006. The film has been described as an example of quantum mysticism, and has been criticized for both misrepresenting science and containing pseudoscience. While many of its interviewees and subjects are professional scientists in the fields of physics, chemistry, and biology, one of them has noted that the film quotes him out of context. The visual effects team, led by Evan Jacobs, worked closely with the other film makers to create visual metaphors that would capture the essence of the film's technical subjects with attention to aesthetic detail. Foreign gross added another $5 million for a worldwide gross of nearly $16 million. In the Publishers Weekly article, publicist Linda Rienecker of New Page Books says that she sees the success as part of a wider phenomenon, stating "A large part of the population is seeking spiritual connections, and they have the whole world to choose from now". In his review, Dave Kehr of The New York Times described the "transition from quantum mechanics to cognitive therapy" as "plausible", but stated also that "the subsequent leap—from cognitive therapy into large, hazy spiritual beliefs—isn't as effectively executed. Suddenly people who were talking about subatomic particles are alluding to alternate universes and cosmic forces, all of which can be harnessed in the interest of making Ms. Matlin's character feel better about her thighs." What the Bleep Do We Know!? has been described as "a kind of New Age answer to The Passion of the Christ and other films that adhere to traditional religious teachings." It offers alternative spirituality views characteristic of New Age philosophy, including critiques of the competing claims of stewardship among traditional religions [viz., institutional Judaism, Christianity, and Islam] of universally recognized and accepted moral values.
Академиялық реакция
"Не білеміз?" деген тақырыпты қарастырған ғалымдар нақты мәлімдемелерді псевдонауқалық деп сипаттаған. Фильмде сынға алынған пікірлердің арасында су молекулаларына ойдың әсер ету мүмкіндігі (Масару Эмото танымал еткені), медитацияның қаладағы зорлық қылмыстарын азайтуы, Ричард Доукинс "авторлар кванттық теория немесе сана тақырыбында шешімін таба алмаған сияқты. Екеуі де шынымен де құпия, және олардың нағыз құпиясы бұл фильмнің бізді аяусыз және шулы түрде мазалап тұрған жарнамасына мұқтаж емес", - деп қорытындылап, фильмді "әуесқойлық" деп атады. Профессор Клайв Грейт "неврология және тәуелділік туралы ойлар кейбір егжей-тегжейлі қарастырылған, бірақ өкінішке орай, фильмдегі кванттық физикаға жасалған алғашқы сілтемелер дамытылмайды, бұл шатасқан хабарға әкеледі" деп жазды. Өзінің ескертулеріне қарамастан, ол фильмді көруді ұсынады: "Менің ойымша, ол АҚШ-та болғандай, Ұлыбританияда да культты фильмге айналады. Ғылым мен техниканың болашағымыз үшін маңызы зор, ал қоғамды қызықтыратын кез келген нәрсе жақсы болады". Саймон Сингх оны жалған ғылым деп атады және "егер суды бақылау оның молекулалық құрылымын өзгертсе, ал біз 90% су болсақ, онда өзімізді бақылау арқылы кванттық физика заңдары арқылы іргелі деңгейде өзгерте аламыз" деген ұсыныс "күлкілі сұрақтар" екенін айтты. Императорлық колледждің теориялық физика профессоры Жоао Магуэйхоның айтуынша, фильмде ғылымның жалған цитаталары қолданылған. Американдық химиялық қоғамның шолуы фильмді "жалған ғылыми драма" деп сынға алып, "Адамдар уақытта кері саяхат жасай алады және заттың мәні – ой екендігі" сияқты мәлімдемелерді келтіреді. ABC Science Online-ның ғылыми жазушысы Берни Хоббс фильмнің кванттық физика және шындық туралы неге дұрыс емес екенін түсіндіреді: "Кванттық физиканың бақылаушы әсері адамдар немесе шындық туралы емес. Бұл Хайзенбергтің белгісіздік принципіне негізделген, ол субатомдық бөлшектердің орны мен импульсін өлшеудің шектеулері туралы. Бұл тек субатомдық бөлшектерге ғана қатысты. Тасқа сіз соғып, оның болуын растаудың қажеті жоқ. Ол осында. Тас құрайтын атомдарды құрайтын субатомдық бөлшектер де осында". Хоббс сонымен қатар Хейгелдің Трансценденталды медитациямен тәжірибе жүргізуі және Вашингтондағы зорлық қылмыстарының деңгейі туралы талқылап, "қазалардың саны шын мәнінде өсті" деді. Хоббс фильмде мидың он пайызы туралы аңыздың қолданылуын да күмәнмен қарастырды. Фильмде көрінетін физика философы Дэвид Альберт фильмнің кванттық механика санамен байланысты деген тұжырымдамасын қолдайтындай етіп көрсету үшін режиссерлерді сұхбатты таңдап өңдеген деп айыптады. Ол "кванттық механиканы санамен байланыстыратын әрекеттерге мүлдем қарсы" екенін айтады. Дэвид Хэмблингтің Fortean Times журналында жазған мақаласына сәйкес, бұл әңгіменің шығу тегі Колумб емес, капитан Джеймс Куктің саяхаттарымен байланысты болуы мүмкін. Роберт Хьюздің айтуынша, Кук кемелері "жергілікті тұрғындардың түсінуіне қиын болғандай күрделі және беймәлім" болған. Хэмблингтің айтуынша, Хьюздың есебі де, Перттің әңгімесі де капитан Кук пен ботаник Джозеф Бэнкстің жазбаларының асырауы болуы мүмкін. Скептик Джеймс Рэнди фильмді "фантастикалық драма" және "шарлатандар мен секталардың зұлымдықтарының кең тараған мысалы" деп сипаттады. Біріккен Араб Әмірліктерінің бас редакторы оны "толығымен ақылсыз адамдарға арналған" деп сипаттады. Маргарет Вертхаймның айтуынша, "тарихта ғаламшарлардың орналасуы, ғарыш кеңістігінің босқалығы, электромагниттік толқындар мен Ұлы жарылыстың рухани белгілері бар деп есептейтін діндарлар көп. Бірақ ешқандай ғылыми жаңалық кванттық физика теориясы сияқты рухани жобалауға қолайлы болған емес, олардың белгісіздік, бір мезгілделік және параллелизмнің қызықты қасиеттерімен толы". Вертхайм фильмнің "кванттық мистиканың экстаздарына толығымен беріліп, табиғаттың осы кездейсоқ сипаттамасында рухани өзгерістің кілті екенін табатынын" жалғастырады. Фильмнің кейіпкерлерінің бірі оқиғаның басында: "Кванттық өзін тану сәтінде біз біреу ағарды деп айтамыз". Кванттық механиканың математикалық формализмі барлық эмпирикалық мазмұнынан айырылып, сіроп тәрізді мұрындықтардың жиынтығына дейін төмендетіледі". Журналист Джон Горенфельд "Салон" журналына жазған хатында фильмнің үш режиссері Уильям Арнц, Бетси Чассе және Марк Висенте сол кезде Рамтаның ағартушылық мектебінің студенттері болғанын, ол мектеп культ ретінде сипатталғанын айтады. Марк Висенте кейін тағы бір танымал культқа қатысты: NXIVM, адамның дамуы және секстік сауда пирамидасы, сотталған алаяқ Кит Раниере құрған. NXIVM-нан кеткеннен кейін Висенте The Vow атты көрнекі фильмге қатысты, культтің зиянды тактикасын ашты, бірақ The Vow-да Висенте NXIVM оның алғашқы культ тәжірибесі емес екенін мойындамайды.
Richard Dawkins stated that "the authors seem undecided whether their theme is quantum theory or consciousness. Both are indeed mysterious, and their genuine mystery needs none of the hype with which this film relentlessly and noisily belabours us", concluding that the film is "tosh". Professor Clive Greated wrote that "thinking on neurology and addiction are covered in some detail but, unfortunately, early references in the film to quantum physics are not followed through, leading to a confused message". Despite his caveats, he recommends that people see the film, stating: "I hope it develops into a cult movie in the UK as it has in the US. Science and engineering are important for our future, and anything that engages the public can only be a good thing." Simon Singh called it pseudoscience and said the suggestion "that if observing water changes its molecular structure, and if we are 90% water, then by observing ourselves we can change at a fundamental level via the laws of quantum physics" was "ridiculous balderdash". According to João Magueijo, professor in theoretical physics at Imperial College, the film deliberately misquotes science. The American Chemical Society's review criticizes the film as a "pseudoscientific docudrama", saying "Among the more outlandish assertions are that people can travel backward in time, and that matter is actually thought." Bernie Hobbs, a science writer with ABC Science Online, explains why the film is incorrect about quantum physics and reality: "The observer effect of quantum physics isn't about people or reality. It comes from the Heisenberg Uncertainty Principle, and it's about the limitations of trying to measure the position and momentum of subatomic particles this only applies to sub atomic particles—a rock doesn't need you to bump into it to exist. It's there. The sub atomic particles that make up the atoms that make up the rock are there too." Hobbs also discusses Hagelin's experiment with Transcendental Meditation and the Washington DC rate of violent crime, saying that "the number of murders actually went up". Hobbs further disputed the film's use of the ten percent of the brain myth. David Albert, a philosopher of physics who appears in the film, has accused the filmmakers of selectively editing his interview to make it appear that he endorses the film's thesis that quantum mechanics is linked with consciousness. He says he is "profoundly unsympathetic to attempts at linking quantum mechanics with consciousness". According to an article in Fortean Times by David Hambling, the origins of this story likely involved the voyages of Captain James Cook, not Columbus, and an account related by Robert Hughes which said Cook's ships were " complex and unfamiliar as to defy the natives' understanding". Hambling says it is likely that both the Hughes account and the story told by Pert were exaggerations of the records left by Captain Cook and the botanist Joseph Banks. Skeptic James Randi described the film as "a fantasy docudrama" and "[a] rampant example of abuse by charlatans and cults". A BBC reviewer described it as "a documentary aimed at the totally gullible". According to Margaret Wertheim, "History abounds with religious enthusiasts who have read spiritual portent into the arrangement of the planets, the vacuum of space, electromagnetic waves and the big bang. But no scientific discovery has proved so ripe for spiritual projection as the theories of quantum physics, replete with their quixotic qualities of uncertainty, simultaneity and parallelism." Wertheim continues that the film "abandons itself entirely to the ecstasies of quantum mysticism, finding in this aleatory description of nature the key to spiritual transformation. As one of the film's characters gushes early in the proceedings, 'The moment we acknowledge the quantum self, we say that somebody has become enlightened'. A moment in which 'the mathematical formalisms of quantum mechanics [ ] are stripped of all empirical content and reduced to a set of syrupy nostrums'." Journalist John Gorenfeld, writing in Salon, notes that the film's three directors, William Arntz, Betsy Chasse, and Mark Vicente, were at the time students of Ramtha's School of Enlightenment, which he says has been described as a cult. Mark Vicente later became involved with another prominent cult: NXIVM, the human potential development and sex trafficking pyramid scheme founded by convicted con artist Keith Raniere. After leaving NXIVM, Vicente participated in the exposé documentary series The Vow, revealing many of the cult's damaging tactics; however, nowhere in The Vow does Vicente admit that NXIVM was not his first time adhering to a cult like group.