Кіріспе

Халықаралық христиандық қозғалыс – «Иман сөзі» харизматикалық христиандықтың ішіндегі бір қозғалыс. Бұл қозғалыс Исаның өлімі мен қайта тірілуіне сенетін адамдардың физикалық денсаулыққа құқығы бар екендігін, сөздердің күші зор екендігін және нағыз сенімнің жай ғана ақыл-ой білімінен артық, терең, шайқалмайтын нанымнан тұратынын үйретеді. Қозғалысты американдық Кеннет Хагин 1960 жылдары құрды, ал оның бастаулары Э.У. Кенионның ілімдерімен байланысты. Хагин, «Кеннет Е. Хагин евангелистік қауымдастығы» деп аталатын миссионерлік қызметін құрғаннан кейін, 1966 жылы «Иман сөзі» журналы арқылы өз көзқарастарын таратуды бастады, содан кейін «Иман сөзі» пасторларын даярлайтын семинария ашты. Олар сенушілердің айтқандарын және сеніммен тілегендерін алуы мүмкін екендігін қабылдады. «Иман сөзі» терминінің өзі, Римдіктерге жолданған хаттың 10:8 аятынан алынған, онда «біз уағыздайтын сенім сөзі» туралы айтылған.

Емдеу

Сенім сөзі толық жазылудың (рух, жан және дене) Мәсіхтің құтқару жұмысына кіретінін және осылайша, барлық сенушілерге дереу қолжетімді екенін үйретеді. Исая 53:5 ("Оның жараларымен біз жазылдық") және Матай 8:17, онда Иса ауруларды жазып, «Исая пайғамбар айтқан сөз орындалсын: Өзі біздің ауруларымызды көтеріп, қайғыларымызды мойнына алды» дегенді айтады, жиі сілтеме жасалады. Исая қазіргі шақта сөйлегендіктен ("біз жазылдық"), Сенім сөзі сенушілердің физикалық жазылу Жаңа өсиеттегі құтқарылу уәдесінің бір бөлігі екенін түсініп, алдымен өздеріне тиесілі жазылудың шындығын қабылдауы керек дейді. Бұл, осы жазылуды растайтын Киелі кітап аяттарын мойындап, оларға сену және күмәнді жоққа шығару арқылы нығайтылады. Бұл ауру, сырқат немесе денсаулықтың нашарлауын жоққа шығармайды, бірақ оның Исая 53:5 және басқа да көптеген аяттардағы құтқарылу сыйлығын басып өтуге құқығын жоққа шығарады. Жақтастарының пікірінше, сырқат көбінесе Шайтанның сенушілерді толық денсаулыққа ие болуға берілген құдайлық құқықтарынан айыруға жасаған әрекеті.

Даму

Word of Faith іліміне сенушілердің өмірдің барлық саласында – қаржы, денсаулық, отбасы және қарым-қатынастарда гүлденуге құдайдан берілген құқығы бар деп есептейді. Мүлік жинау үшін емес, оны Құдайдың ізгі хабарды таратуға және мұқтаждарға көмектесуге бағытталған миссионерлік жұмыстарды қаржыландыру құралы ретінде пайдалану үшін қажет. Крефло Доллар және Кеннет Копленд сияқты Word of Faith уағыздаушылары Исаның бай болғанын және қазіргі кездегі сенушілердің қаржылық жағдайына құқығы бар екенін айтады.

Иман және мойындау

Сенім сөзі ілімінде Құдайдан нәр алудың басты шарты – "жариялау", оны жақтаушылар көбінесе "позитивті жариялау" немесе "сенім жариялау" деп атайды. Жақтаушылар, осындай нәтижелерді көрер алдында, емделуге, денсаулықтарының жақсаруына, өркендеуге және Құдайдың басқа да уәделеріне қол жеткізгендерін айтады және оған сенім білдіреді. Олар мұны өз сенімдерін көрсету үшін жасайды, олардың сөздерінің орындалуына ықпал етеді деп сенеді. Бұл тұжырым Норман Винсент Пилдің жеке тұлғаға бағытталған, оң пікір теологиясынан өзгеше, себебі оның ұраны: "Құдайға сен және өзіңе сен". Сенім сөзінің белгілі өкілдері, мысалы Кеннет Э. Хагин және Чарльз Каппс, Құдай әлемді сөз арқылы жаратты (Текбас 1) және Құдай сенушілерге осы күшті сыйлады деп мәлімдейді. Осылайша, Құдайдың уәдесін "позитивті жариялау" және Құдайдың сөзіне сену, Мәсіхті өлімнен қайта тірілткен қайта тірілу күшін оятады (Ефестіктерге 1:19-20, 3:20) және сол уәдені орындауға жеткізеді. Бұл ілім Марқ 11:22-23 аяттарынан түсіндіріледі. Позитивті жариялаудың жаңа нұсқасы – "декрет және жариялау". Сенім сөзін уағыздаушылар сенімді "күш" деп сипаттайды. Керісінше, "негативті жариялау" зиянды деп есептеледі, сондықтан сенушілер өз сөздеріне сақ болуы керек деп үйретіледі. Бұл туралы Нақыл сөздер 18:21 аятында: "Тілде өмір мен өлім бар, оларды жақсы көретіндер оның жемісін жейді", – делінген. Сондай-ақ, Сандар 14:28 аятында: "Жаратқан Ие былай дейді: Сен Менің құлағыма айтқан сөздеріңдей Мен де сенімен істеймін", – делінген.

Сын

Көптеген қозғалыстың маңызды наным-сенімдері басқа христиандар тарапынан сынға ұшырайды. Христиан жазушысы Роберт М. Боуман кіші, «Иман сөзі» қозғалысы «нағыз доктриналық емес, толыққанды еретік те емес» дейді. «Иман сөзі» ілімінің алғашқы сыншыларының бірі – 1979 жылы «Temple Pinnacle-ден» атты кітабын жариялаған Орал Робертс университетінің профессоры Чарльз Фарах. Кітабында Фарах ілімге көңілі толмағанын білдірді, оның пікірінше, ол сенімге қарағанда, қасаңдыққа көбірек негізделген. 1982 жылы Фарахтың студенті Дэниел Рей Макконнелл Орал Робертс университетінің факультетіне «Кенион байланысы» атты диссертациясын ұсынды. Ол Хагин арқылы Кенионға, содан кейін Жаңа ойға дейінгі ілімді зерттеп, ерекше «Иман сөзі» нанымдарын христиан шіркеуіндегі еретік «Троян аты» деп атады. Макконнелл бұл аргументін 1988 жылы «Ерекше Ізгі хабар» атты кітабында қайталады. Макконнеллдің сыныптастарының бірі Дейл Х. Симмонс Дрю университетінде докторлық зерттеуін жариялады, онда Кенионға он тоғызыншы ғасырдың гетеродокстық метафизикалық қозғалыстары мен «Иманмен емдеу» қозғалысының әсер еткені дәлелденді. 1990 жылы «Алдамшылықтың азабы» журналында «Иман сөзі» доктриналарына қатысты сын-пікірлер талқыланды. Авторлардың бірі, Христиандық зерттеу институтының негізін қалаушы Уолтер Мартин Кеннет Коуплендті жалған пайғамбар деп, ал қозғалыстың барлығын еретік деп жеке пікірін білдірді. Уильям ДеАртеага өзінің «Рухты сөндіру» атты кітабында көңілді сын айтты. Ол Кенионның іліміне Жаңа ойдың әсерін мойындайды, бірақ оның көзқарастары шіркеудің кейбір Киелі кітап шындықтарын қайта ашуға көмектескенін айтады. Бұрынғы Христиандық зерттеу институтының қызметкері Роберт М. Боуман кіші де осылай, бірақ басқа бағытта пікір білдірді. Оның «Иман сөзі дауы» кітабы Кенионның тарихи контекстін жақсы түсінгенмен, ДеАртеаганың еңбегінен гөрі оның доктринасын сынға алды. «Иман сөзі» қозғалысының ашық сыншысы евангелист Джастин Петерс Бенни Хинн туралы магистрлік диссертациясын жазды және деректі фильмдер мен телехабарларда «Иман сөзі» пасторлары туралы сарапшы ретінде жиі пайда болды. «Сусыз бұлттар» семинарында ол қозғалыстың бастауын Финес Квимбидің Жаңа ойымен және Э. В. Кенионның 19-шы және 20-шы ғасырлардың басындағы оң пікірлерімен байланыстырды. Ал, қазір Вашингтондағы Кенионның Ізгі хабарды жариялау қоғамының басшысы Джо МакИнтайр Кенионға ең көп әсер еткендердің А. Б. Симпсон мен А. Дж. Гордон екенін, олар «Иманмен емдеу» евангелистік қозғалысының бөлімшесі болғанын айтады. МакИнтайрдың нұсқасы Э. В. Кенион: Шынайы оқиға атты ресми өмірбаянында баяндалған. Сол жылы Пейнтекост ғалымы Гордон Фей «Денсаулық пен байлық Ілгірінің ауруы» деп атаған ілімді айыптаған мақалалар сериясын жазды. 1993 жылы Хэнк Ханеграафтың «Христианство дағдарыста» атты кітабы «Иман сөзі» қозғалысын еретік деп айыптады және көптеген шіркеулерді «культтар» деп атады. Ол «Иман сөзі» ұстаздарын Құдай мен Исаны «төмендетуде», ал адамды және шайтанды «құдайландыруда» айыптады. Ханеграаф 1990 жылдардан бері ереске қарсы ілімінің маңызды бөлігін «Иман сөзі» ілімдерін қарастыруға және жоққа шығаруға арнады. Басқа сыншылар, мысалы Норман Гейслер, Дэйв Хант және Роджер Окланд, «Иман сөзі» теологиясын бұрыс және Киелі кітаптың ілімдеріне қайшы деп айыптады. Сондай-ақ, сыншылар байлыққа ұмтылуды Киелі кітап айыптайды деп, байлыққа қатысты ілімдерді де айыптады. Джон Пайпердің айтуынша, Мәсіх елшілеріне оның аты үшін қатты қудалануға ұшырайтынын ескерткен: Жоханнан басқа, Яһуда Искариоттан кейін, барлық он бір елші шейіт болды. 2006 жылдың қаңтар айында «Біздің азап-тозағымыз Ізгі хабарды қалайша алға жылжытады?» деген тақырыпта Пайпер былай деді: «Байлық Ілгірі ешкімді Исаны мақтауға шақырмайды, ол адамдарды байлықты мақтауға шақырады».

"Кішкентай құдайларға" деген сенім

Көптеген "Сөз сенім" ұстаздары сенушілерді сипаттау үшін "кішкентай құдайлар" сияқты сөздерді қолданады. Кеннет Хагин Құдай адамдарды "Өзінің санатындағы" жаратылған деді, және егер адамдар Құдайдың бейнесі бойынша жаратылған болса, олар "Құдайдың санатында" болады, соның салдарынан 'құдайлар' болады деп тұжырымдады. Көптеген евангелистік сыншылар "кішкентай құдайлар" ілімін культтық деп айыптады. Хэнк Ханеграаф, мысалы, "кішкентай құдайлар" доктринасы Махариши Махеш Йоги мен Джим Джонстың үйретулерімен бірдей деңгейде екенін айтады.