Фотолаборатория үшін қауіпсіз шам: фотоматериалға әсер етпейтін жарық. Түрлері, қолданылуы, қара-ақ фотосуреттердегі қызыл/көк түсті шамдар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қара бөлмеде қолдануға жарамды жарық көзі.
Light source suitable for use in a darkroom
Қауіпсіз шам – фотосуреттерді дамытуға арналған қара бөлмеде қолдануға жарамды жарық көзі. Ол фотоматериалға дерлік немесе толыққанды сезімтал емес, көрінетін спектрдің бөліктерінен ғана жарық береді.
A safelight is a light source suitable for use in a photographic darkroom. It provides illumination only from parts of the visible spectrum to which the photographic material in use is nearly, or completely insensitive.
Дизайн
Қауіпсіз жарық әдетте түсті сүзгімен жабылған корпустағы қарапайым шамнан тұрады, бірақ кейде тиісті сүзгі материалы немесе фосфор (флуоресцентті түтіктерде) бар арнайы шам немесе шыныға тікелей жабылатын флуоресцентті түтік қолданылады. Әр түрлі сезімтал материалдарға әр түрлі қауіпсіз жарықтар қажет. Дәстүрлі қара-ақ фотосуреттерді басып шығару кезінде фотоқағаздар әдетте янтарь немесе қызыл қауіпсіз жарық астында өңделеді, себебі мұндай қағаздар көк және жасыл жарыққа ғана сезімтал болады. Ортохроматикалық қағаздар мен пленкалар сары жарыққа да сезімтал және оларды тек қызыл қауіпсіз жарықпен ғана қолдану керек, янтарь емес. Панхроматикалық пленкалар мен қағаздар, номиналды түрде толық спектрге сезімтал, кейде сезімталдық диапазонында ең төменгі нүктесі болады, бұл сол спектр бөлігімен шектелген қауіпсіз жарықты сақтықпен пайдалануға мүмкіндік береді. Мысалы, Kodak Panalure панхроматикалық қағазы Kodak 13 Safelight сүзгісінен өткен жарыққа шектеулі мөлшерде төзімді. Басқа панхроматикалық материалдарды тек толық қараңғыда ғана қолдану керек. Техникалық және өнеркәсіптік қолданыстағы көптеген фотосезімтал материалдар, мысалы фоторезист, көк, күлгін және ультракүлгін жарыққа ғана сезімтал және оларды жарық сары қауіпсіз жарық астында қолдануға болады. Үлкен өнеркәсіптік қараңғы бөлмелерде кейде төмен қысымды натрий булы шамдар қолданылады. Олар 589 нм толқынды ұзындығында (сары) дерлік монохроматикалық жарық шығарады, оған материалдар сезімтал емес; нәтижесінде, олар "қауіпсіз" болып тұра тұра өте жарық болуы мүмкін. "Қауіпсіз жарық" терминінің мағынасы салыстырмалы, өйткені көп жағдайда сезімтал материал ұзақ уақыт бойы оған әсер етсе, қауіпсіз жарықтан әсер етуі мүмкін.
A safelight usually consists of an ordinary light bulb in a housing closed off by a coloured filter, but sometimes a special light bulb or fluorescent tube with suitable filter material or phosphor (in fluorescent tubes) coated directly on the glass is used in an ordinary fixture. Differently sensitised materials require different safelights. In traditional black and white photographic printing, photographic papers normally are handled under an amber or red safelight, as such papers typically are sensitive only to blue and green light. Orthochromatic papers and films are also sensitive to yellow light and must be used only with a deep red safelight, not with an amber one. Panchromatic films and papers, nominally sensitive to the entire spectrum, sometimes have a region of minimum in their range of sensitivity that allows the careful use of safelight confined to that part of the spectrum. For example, Kodak Panalure panchromatic paper is tolerant of limited exposure to light filtered through a Kodak 13 Safelight Filter. Other panchromatic materials must be handled only in total darkness. Many photosensitive materials used in technical and industrial applications, such as photoresist, are sensitive only to blue, violet, and ultraviolet light and may be handled under a brighter yellow safelight. Low pressure sodium vapour lamps sometimes are used in larger industrial darkrooms. They emit nearly monochromatic light at 589 nm (yellow), to which the materials are insensitive; as a result they can be extremely bright while still "safe". The word safe in safelight is relative, as in most cases, a sensitised material eventually will be affected by its safelight if exposed to it for an extended length of time.