Кіріспе

1986 жылы түсірілген фильм, Гари Нельсонның туындысы.

"Аллан Кватермен және жоғалған алтын қала" – 1986 жылы түсірілген американдық комедиялық-приключениялық фильм, режиссері – Гари Нельсон. Германияда 1986 жылдың 18 желтоқсанында, ал АҚШ-та 1987 жылдың 30 қаңтарында көрсетілді. Фильм негізінде Х. Райдер Хаггардтың 1887 жылғы "Аллан Кватермен" романы жатыр. Бұл 1985 жылғы "Соломон патшаның кен орындары" фильмінің жалғасы. Аллан Кватермен рөлін Ричард Чемберлен, ал Джесси Хьюстон рөлін Шэрон Стоун ойнайды. Ол осы рөлі үшін "Алтын малина" сыйлығының "Ең нашар актриса" номинациясына ұсынылған, бірақ "Кім бұл қыз?" фильміндегі рөлі үшін Мадоннаға есе жіберді. Фильмде сонымен қатар Джеймс Эрл Джонс Умслопогаас рөлінде, Генри Сильва Агон рөлінде, Айлин Марсон Королева Найлепта рөлінде, Кассандра Петерсон Королева Сорайс рөлінде және Чемберленнің сол кездегі серігі Мартин Раббет Робсон Кватермен рөлінде ойнады.

Сюжет

Аллан Кватермен мен Джесси Сүлеймен патшаның кен орындарына жасаған экспедициясынан кейін, колониялық Африкаға қоныстанды. Олар үйленуге дайындалып жатыр, Джесси тойға Америкаға баруды жоспарлап отыр. Бірақ Алланның мазасы келмейді. Екі жасырын бетперделі адамнан қашқан бір ер адам джунглиден шығады, ол Кватерменнің досы болып танылады. Ол есінен жаңылып, оны Джесси мен Аллан күтіп емдейді, бірақ түнде оны қуғандар қайта оралып, өлтіреді. Өлімі алдында Алланға, жоғалған деп есептелген ағасының тірі екенін және олардың аңызға айналған «Алтын қаланың» орнын тапқандарын айтады. Кватермен дереу жоғалған бауырын табу үшін экспедицияға дайындалады. Джесси ашуланып, кетеді, бірақ содан кейін бұл Аллан үшін қаншалықты маңызды екенін түсінеді. Аллан мен Джессиге қорқынышсыз жауынгер және Алланның ескі досы Умслопогаас экспедицияны ұйымдастыруға көмектеседі. Сварма, рухани ұстаз және бес Аскари жауынгері олармен бірге жолға шығады. Топ шөлді кесіп өтіп, Япора қабырғаларына жетеді; Сварма қалаға бара жатқан жолдағы шұңқыр тұзағын іске қосып, екі Аскари жоғалады. Кватермен мен оның серіктеріне көптеген найзалар лақтырылады, бірақ Умслопогаас олардың көпшілігін алып балтасымен қайтарады. Қалған Аскарилер жер асты өзенінде жоғалып кетеді. Кватермен және оның серіктері қаланы табады. Қала тұрғындары, қара және ақ терілілер, достықпен қарсы алады, Аллан өзінің ағасы Робсонмен кездеседі, ол дені сау және қоғамда бейбіт өмір сүріп жатыр. Қаланың екі патшайымы бар: асыл да, сүйікті Нилепта және билікке құмар әпкесі Сорайс. Бірақ нағыз билікте зұлым Бас жұбын Агон тұр, оған барлығы қорқады. Аллан халықты Агон мен Сорайсқа қарсы көтереді, ал Сорайс қаланы күшпен қайтарып алу үшін әскер жинақтайды. Аллан оларға қажетті барлық қаруды халық өндіретін алтыннан жасауға болатынын түсінеді. Соңғы шайқас ғибадатхана төбесінде, найзағай кезінде аяқталады, Аллан Умслопогаас балтасын қолданып, найзағайды алтынға бағыттайды, оны балқытып, құрылыстың қабырғасынан төгіліп, шабуылдаушы әскерге құйылады, Агон мен оның армиясын алтын мүсіндерге айналдырады.

Өндіріс

Фильм оның алдыңғысы, "Сүлеймен патшаның кен орындары" фильмімен бір уақытта түсірілді, бірақ одан екі жыл кейін шықты. Екі фильм де түпнұсқа материалға көп еркіндіктер жасағанымен, көбінесе "Индиана Джонс" фильмдері сериясына жақын болды, "Аллан Кватермен және жоғалған алтын қаласы" негізінен Хаггардтың "Сүлеймен патшаның кен орындары" кітабының жалғасы – "Аллан Кватермен" кітабына сүйенді. Бұл кітап Кватерменнің соңғы шығуы туралы баяндайды (романдық серияда екіншісі болғанымен), онда кейіпкер мен оның серіктестері Африкадағы жоғалған ақ тайпаны іздеуге шығып, патшалықтың бәсекелес патшайымдары арасындағы соғысқа тартылады. Фильм үшін Виктория сарқырамасының жанында әсем декорациялар орнатылды.

Шығару

Фильм алғашқы аптада 2 миллион доллар тауып, прокатта жетінші орынға шықты. Бұл фильм кассалық сәтсіздікке ұшырады, және 1987 жылдың басында Cannon Films компаниясының зиянға ұшуына себеп болды. Компания үшін тағы бір қанағаттандырмайтын фильмдер: "Жансақтау", "Ғалам иелері", "Ханой Хилтон", "Төбеден асып", "Супермен IV: Бейбітшілік іздеулері" және "Көшедегі ақылды". "Мен оның қалада тез таралғанын білемін", - деді Ричард Чемберлен. "Менің отбасым оны ұнатып қалмады. Әкем оны көруге мүмкіндік таппады, бірақ анам: "Ричард, жарнамасы дұрыс болмады. Адамдарға оның қызықты екенін айту керек еді". Бірақ менің басқа фильмдердегі мүмкіндіктерімге зиян келтірмеді деп ойлаймын. Мен көп фильм түсіретін көптеген адамдарды білемін, олардың кейбіреулері жақсы, ал кейбіреулері нашар. Мысалы, Майкл Кейн. Ол кей фильмдерде керемет, ал кейбіреулерін ұмытып қалуға болады. Менің ойымша, сіз өзіңізге ұнайтын жақсы жұмыс істесеңіз, бәрі жақсы болады".

Қабылдау

Rotten Tomatoes шолулар жинағышында фильмге қатысты мақұлдау көрсеткіші 5 шолу негізінде 40% құрайды. "Бостон глобусының" киносыншысы: "Күннің ыстығында ешқандай жаңалық жоқ. Бәрі бұрынғысынша: сұрғылт пейзаж, көне диалогтар және әсерсіз ойын. Джеймс Эрл Джонстың отандық басшы рөліндегі көңілсіздігінен басқа, "Аллан Кватермен" фильмі – алтын іздеуге құштар емес көрермендерге арналған шығар." "Нью-Йорк Таймс" газеті фильмді "ғылыми тұрғыдан аз қызығушылық тудырады. Спилбергтің арнайы эффектілерін әдеттегідей қабылдайтындар, осы әлжуаз жасалған трюктерді көріп көп нәрсе біле алады. Әйбақай, Ричард Чемберлен өте кәсіби, әйтпесе фильмді көру мүмкін емес еді" деп жазды.

Расизмді сындау

19 ғасырда жазылған, сол заман үшін қалыпты болғанымен, кейіннен қарағанда нәсілшіл көзқарастарға толы болуы мүмкін роман негізінде түсірілген фильмнің өзі де осы нәсілшіл ойларды жеткізгені үшін сынға ұшырады. "Африкалықтар және танымал мәдениет саясаты" кітабында бұл фильм "1930 жылдардан бері көрілмеген нәсілшілдік деңгейге" жеткеніне қатысты қатты сын айтылады. Фильм комедия және сатира ретінде көрсетілгенімен, барлық сыншылар нәсілшіл тақырыптар осы сылтаумен ақталуына көңіл бөлген жоқ.

Тасталған жалғаулар

Cannon Group бастапқыда фильмдер трилогиясын жоспарлаған, үшінші фильм "Ол және Аллан" романының бейімделуі болуы керек еді, бірақ "Аллан Кватермен және Алтынның жоғалған қаласы" фильміне деген өте теріс пікірлер мен сол кезде компанияның қаржылық қиындықтары салдарынан бұл жоспардан бас тартылды. 2011 жылы Менахем Голан "Аллан Кватермен және Шығыс мұкрасы" деген жаңа жалғасты ұсынды. Сценарийді Голан мен Ричард Альбистон жазды, ал режиссерлік Голанның өзінде болды. Сюжет бойынша Кватермен Конгодағы қытай қазына іздеушілерінен қызын құтқаруға тырысады. 2015 жылғы "Голан: Мистер Киноға қоштасу" деректі фильмінде Ричард Чемберлен бас рөлге оралуға келіскені айтылады, бірақ Голан фильм түсірілімі басталар алдында қайтыс болды.

Үйге шығарылғандар

MGM фильмді DVD форматында 2004 жылдың 10 ақпанында жарыққа шығарды.