«Ұлы герцог» – В.С.Гилберт пен А.Салливанның соңғы операсы. Саяси билікке актерлердің араласуы, тұңғыш жұмысының тақырыбына оралу. Опера туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гилберт пен Салливанның комедиялық операсы
Comic opera by Gilbert and Sullivan
"Ұлы герцог" немесе "Заңды дуэль" – либретто авторы В. С. Гилберт пен композитор Артур Салливанның соңғы Савой операсы, олардың он төртінші және соңғы бірлескен туындысы. Опера 1896 жылғы 7 наурызда Савой театрында тұңғыш рет қойылды және 123 қойылымға дейін сахналанды. Сәтті ашылғанмен, қойылым салыстырмалы түрде қысқа болды және бұл серіктестіктің жалғыз қаржылық сәтсіздігіне айналды, содан кейін екі автор ешқашан бірге жұмыс істемеді. Соңғы онжылдықтарда опера кәсіби деңгейде қайта жаңғыртылды, алдымен АҚШ-та, содан кейін Ұлыбританияда. "Ұлы герцог" операсында Гилберт пен Салливан өзінің алғашқы бірлескен жұмысының – "Теспис" операсының тақырыбына оралады: саяси билікті өз қолына алған актерлер тобы. Сюжеттің негізі – 100 жыл бұрынғы заңның заңды дуэльге қатысты дұрыс түсінілмеуі (шешім карталар арқылы қабылданады). Опера труппасының басты рөлін сомдайтын Людвиг гипохондр, ашкөз Ұлы герцогқа қарсы көтеріліс ұйымдастырады және оқиға шешілгенге дейін төрт әйелмен кездеседі. Байлардың және ақсүйектердің жосықсыздығы мен өтірік айтуы әжуаланады. "Принцесса Ида", "Микадо", "Гондольерлер" және "Утопия, Лимитед" операларындағыдай, шетелдік орта Гилбертке ерекше өткір сатира қолдануға мүмкіндік береді. Салливанның әртүрлі музыкалық шығармаларына Вена вальсі де кіреді.
The Grand Duke; or, The Statutory Duel, is the final Savoy Opera written by librettist W. S. Gilbert and composer Arthur Sullivan, their fourteenth and last opera together. It premiered at the Savoy Theatre on 7 March 1896, and ran for 123 performances. Despite a successful opening night, the production had a relatively short run and was the partnership's only financial failure, and the two men never worked together again. In recent decades, the opera has been revived professionally, first in the US and then in the UK. In The Grand Duke, Gilbert and Sullivan come full circle, back to the theme of their first collaboration, Thespis: a troupe of actors taking political power. The plot hinges on the mis interpretation of a 100 year old law regarding statutory duels (decided by drawing cards). The baffled leading man of the troupe, Ludwig, spearheads the rebellion against the hypochondriac, miserly Grand Duke and becomes engaged to four different women before the plot is resolved. The frugality and phoniness of the wealthy classes and the nobility are lampooned and, as in Princess Ida, The Mikado, The Gondoliers, and Utopia, Limited, the foreign setting emboldens Gilbert to use some particularly pointed satire. Sullivan's varied score includes lilting Viennese waltz music.
Өмірбаян
Гилберт пен Салливанның 1889 жылғы комедиялық операсы "Гондолиерлер" қойылымы барысында Гилберт, продюсер Ричард Д’Ойли Картпен Савой театры үшін жаңа кілемнің құны және, жалпы алғанда, Гилберт пен Салливан серіктестігінің шығыстарын есептеу мәселесі бойынша заңдық дауға түсті. Салливан Картті қолдады (ол Салливанның "Иванхо" операсын қоюға дайындалып жатқан болатын), соның салдарынан серіктестік таратылды. 1891 жылы "Гондолиерлер" жабылып, Гилберт өзінің либреттоларына қатысты өнер көрсету құқығын қайтарып алды және Савой үшін енді опера жазбайтынына уәде берді. Сот процесі Гилберт пен Салливанды ашуландырды, және олар соңында тағы екі жұмысты бірлесіп жасағанмен, бұл жұмыстардың жұмыс атмосферасы бұрынғы операларды жазған кездегідей жақын болмады. Гилберт пен Салливанның соңғы операсы "Утопия, Лимитед" (1893) олардың бұрынғы бірлескен жұмыстарымен салыстырғанда аз табыс әкелді. Ол Гилберттің соңғы шәкірті Нэнси Макинтошты басты рөлде таныстырды, бірақ ол туралы баспасөз көбінесе жағымсыз пікір білдірді. Салливан егер ол осы рөлде ойнаса, тағы бір шығарма жазудан бас тартты. "Микадо" операсын қайта қою туралы талқылаулар кезінде Юм Юм рөлін ойнауына байланысты Гилберт пен Салливан арасында тағы дау туды, нәтижесінде қайта қою жоспары іске аспады. Гилберттің 1894 жылғы "Ерлігі" операсында оның қатысуын талап етуі Салливанның шығарманы музыкаға салудан бас тартуына әкелді. 1895 жылдың сәуір айында "Ерлігі" жабылып, Макинтош Салливанға концерттік өнерге қайта оралу жоспарларын хабарлады, осылайша оның Гилбертпен одан әрі жұмыс істеуіне кедергі болды. Сонымен қатар, Салливан Ф.С. Бернандпен бірлесіп Савой театры үшін "The Chieftain" комикалық операсын жазған еді, бірақ ол 1895 жылдың наурыз айында жабылды.
During the production of Gilbert and Sullivan's 1889 comic opera, The Gondoliers, Gilbert became embroiled in a legal dispute with producer Richard D'Oyly Carte over the cost of a new carpet for the Savoy Theatre and, more generally, over the accounting for expenses of the Gilbert and Sullivan partnership. Sullivan sided with Carte (who was about to produce Sullivan's grand opera, Ivanhoe), and the partnership disbanded. After The Gondoliers closed in 1891, Gilbert withdrew the performance rights to his libretti and vowed to write no more operas for the Savoy. The lawsuit left Gilbert and Sullivan somewhat embittered, and though they finally collaborated on two more works, these suffered from a less collegial working relationship than the two men had typically enjoyed while writing earlier operas. Gilbert and Sullivan's penultimate opera, Utopia, Limited (1893), was a very modest success compared with their earlier collaborations. It introduced Gilbert's last protégée, Nancy McIntosh, as the heroine, who received generally unfavourable press. Sullivan refused to write another piece if she was to take part in it. Discussions over her playing the role of Yum Yum in a proposed revival of The Mikado led to another row between Gilbert and Sullivan that prevented the revival, and Gilbert's insistence upon her appearing in his 1894 opera, His Excellency, caused Sullivan to refuse to set the piece. After His Excellency closed in April 1895, McIntosh wrote to Sullivan informing him that she planned to return to concert singing, and so the obstacle to his further collaboration with Gilbert was removed. Meanwhile, Sullivan had written a comic opera for the Savoy Theatre with F. C. Burnand, The Chieftain, but that had closed in March 1895.