Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ішкі командалық спорт
Indoor team sport
Шокбол /ˈʃɔk.bɔl/ – 7 ойыншыдан тұратын командалар ойнайтын жабық алаңдағы командалық спорт түрі. Ол 1970-ші жылдары Швейцарияда жасалған, және Сингапур, Швейцария мен Тайваньда ең көп танымал, бірақ 60-тан астам елде ұлттық федерациялары бар халықаралық спортқа айналды. Оны 1971 жылы құрылған Халықаралық шокбол федерациясы (FITB) басқарады. Әдетте, бұл спорт жабық алаңдағы екі шетіндегі серіпті қайтаратын қондырғысы бар доппен ойналады. Командалар допты қайтаратын қондырғыға тигізіп, оны қарсыластар ұстамай, алаң еденіне секіріп түсіру арқылы ұпай алады. Бұл спорт түрi жарақаттарды азайту мақсатымен жасалған, сондықтан ойыншылар арасындағы физикалық қақтығысқа тыйым салынған.
Tchoukball '/tʃ//uː//k//b//ɔː//l/ is an indoor team sport, played by teams of 7 players. It was developed in Switzerland in the 1970s, and is most popular in Singapore, Switzerland and Taiwan, but has become an international sport with national federations in over 60 countries. It is governed by the International Tchoukball Federation (FITB), which was founded in 1971. It is usually played with a ball on an indoor court with a small elastic rebounder on each end. Teams score by bouncing the ball against the rebounder and getting it to bounce on the floor of the court without being intercepted by the defending team. The sport was designed to limit injuries, and physical contact between players is prohibited.
Тарих
Tchoukball-ды Швейцарияда Германн Брандт ойлап тапты, ол спортшылардың арасындағы агрессияға және физикалық қақтығыстарға бейім спорт түрлерінен туындаған көптеген ауыр жарақаттарды жеңілдетуді мақсат еткен. Ол спорттың тек чемпиондар үшін ғана емес, жақсырақ және ізгіленген қоғам құруға да үлес қосуы керек деп сенді. Сондықтан ол тхокболды гандболдың (қолмен ойналады және қолданылатын доптар ұқсас), волейболдың (қорғаныс командасы допты еденге түсірмеуі тиіс) және сквош (кері секіру принципі бар) элементтерін қамтитын етіп жасады.
Tchoukball was created in Switzerland by Hermann Brandt, who was concerned by the numerous serious injuries among athletes resulting from sports prone to aggression and physical contact. He believed that sports should be not only for champions, but also contribute to the creation of a better and more humane society. He designed tchoukball to contain elements of handball (it is played with hands, and the balls used are similar), volleyball (as the defending team must prevent the ball from falling) and squash (since there is a rebound).
Этимология
Шокболдың атауы (айтылуы "шокбол", "т" әрпі оқылмайды) доп рамкадан секіргенде шығаратын "шок" дыбысынан туындаған.
The name of tchoukball (pronounced as "choukball", with a silent "t") comes from the onomatopoeic "tchouk" sound the ball makes when it bounces off a frame.
Ойын ойнау
Топпен ойнаған ойыншылар ең көп дегенде 3 қадам жасауға және допты ең көп дегенде 3 секунд ұстауға рұқсат етіледі. Допты секіруге тыйым салынған. Егер пас аяқталмаса (доп жерге тисе немесе алаңнан шығып кетсе), қарсы команда допты иеленеді. Қорғаныс командасы шабуылдаушы командаға пас беру кезінде кедергі келтіре алмайды. Доппен тыйым салынған аймаққа кіруге рұқсат жоқ. Ойыншы тыйым салынған аймаққа түскенше допты босату керек. Классикалық жабық тхоукболдан басқа, жағажай тхоукболы мен коляскадағы тхоукбол да бар, олардың ережелері шамалы өзгеше. Ашық лигадан бөлек, жастар мен университет лигалары да бар.
Players with the ball can take a maximum of 3 steps, and hold the ball for a maximum of 3 seconds. Bouncing the ball is not allowed. When a pass is not completed (the ball touches the ground or goes out of bounds), the other team gets possession. The defending team cannot obstruct the attacking one during passing. For the scoring team, stepping into the forbidden zone with the ball is not allowed. The ball must be released before the player lands in the forbidden zone. In addition to classic indoor tchoukball, there is also beach tchoukball and wheelchair tchoukball, with slightly different rules. There are also Youth and University leagues, separate from the open league.
Халықаралық тхокбол федерациясы (FITB)
1971 жылы құрылған FITB Швейцарияның Женева қаласында орналасқан. 2021 жылға дейін оның құрамына 50 мүше қауымдастық және 22 (15+7) ел кіреді, олардың барлығында FITB өкілі тағайындалған. Ол ұлттық қауымдастықтар мен тхукболды жаңа аймақтарға таратуға ниеттенген жеке тұлғаларды қолдап, кеңес береді. Мысалы, жақында Сенегалдың кейбір аймақтарында тхукбол мектеп бағдарламасына енгізілді. FITB 2009 жылғы Дүниежүзілік ойындарда демонстрациялық спорт түрі ретінде көрсетілді, ол Тайваньның Каосиунг қаласында өтті. Әлем чемпионаттары деңгейінде 1980 жылдан бері тайваньдық командалар үстемдік танытып келеді. Олардың соңғы жеңілістері 2004 жылы ерлер арасындағы финалда Швейцарияға және 2023 жылы әйелдер арасындағы жартылай финалда Италияға есе жіберген кезде тіркелді.
The FITB, founded in 1971, is based in Geneva, Switzerland. As of 2021, it includes 50 member associations and 22 (15+7) countries with a designated FITB Representative. It supports and advises national associations and individuals willing to spread tchoukball in new areas. For instance, tchoukball was recently integrated in the school program of some regions of Senegal. The FITB was a demonstration sport in the 2009 World Games, which took place in Kaohsiung, Taiwan. At the world championship level, tchoukball has been dominated by Taiwanese teams since 1980. Their only losses since then were in 2004 when they were defeated by Switzerland in the men's final, and in 2023, when Italy defeated them in the women's semi final.