18-19 ғасырлардағы кітап басылымды қаржыландыру жүйесі: "Конгер"
Conger (syndicate)
18 ғасырдағы Англиядағы кітап басылымын қаржыландыру жүйесі – "конгер". Кітап сатушылардың бірлестігі кітап шығаруға үлестік салым қосып, пайданы бөлісіп алған. Авторлық құқыққа да әсер еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Конгер – 18-шы және 19-шы ғасырдың басында Англияда кітап сатуда кең таралған, кітап басып шығаруды қаржыландыру жүйесі. Бұл термин, көбінесе Лондонда болған, кітап басып шығаруды қаржыландыру үшін үлестер сатып алған кітап сатушылардың синдикатына қатысты. Әр мүше өздері сатуға белгілі бір мөлшердегі даналарды алуға келісіп, соңғы пайда мүшелердің бастапқы қаржылық үлесіне пропорционалды түрде бөлінетін еді. Олардың барлығының есімдері атақ беттерінде бірлескен баспагерлер ретінде көрсетілетін, бірақ келісімді жасауды әдетте ірі баспаханалардың бірі ұйымдастыратын. Анн заңына дейін Конгер (көбінесе үлкен әріппен жазылады) авторлық құқыққа да әсер еткен. Басылымдар жиі болғаннан кейін баспагерлер автордан шығарма сатып алғаннан кейін, оның жариялануын бақылау құқығы мәңгі сақталады деген позицияны қабылдады. Соттар бұл талапты прецеденттер арқылы қолдады, бірақ 18-ші ғасырдың басында заң қабылданғанша, содан кейін әдеби туындылар белгілі бір мерзімнен кейін қоғамдық доменге өтетін заң болды. Бұл жүйе көбінесе ірі жобаларды қаржыландыру үшін қолданылған сияқты, мысалы, энциклопедиялар сияқты көп томдық еңбектерді. Үлестер көбінесе бөлініп, қайта сатылатын, сондықтан меншік балансы өте күрделі болатын. Конгер жүйесі іс жүзінде танымал кітаптардың таралуын бақылайтын көтерме сауда жүйесі де болды. Конгер синдикаты 1690 жылдардан бастап тұрақты түрде жиналып, жеке аукциондар өткізіп, кітаптарды көтерме бағамен сатып алып, оларды халыққа немесе аймақтық кітап сатушыларға қайта сатуға болатын. 1695-1705 жылдар аралығында бұл жүйе 170 000-нан астам кітапты, шамамен 37 000 фунт стерлинг сомасына өңдеген.
The conger was a system common in bookselling in 18th and early 19th century England, for financing the printing of a book. The term referred to a syndicate of booksellers, mostly in London, who bought shares to finance the book's printing. Each member agreed to take so many copies for sale themselves, and the final profit was split in proportion to the members' initial financial input. Their names all appeared on the title pages as co publishers, though one of the major publishing houses usually took the lead in setting the deal up. Prior to the Statute of Anne, the Conger (often seen capitalized) also had an effect on copyright. After the printing became common, publishers took the position that having purchased a work from an author, the right to control its publication continued permanently. Courts supported the claim via precedent, until the Statute was passed early in the 18th century, after which it was law that literary works went into the public domain after a fixed time set by statute. This system seems to have been mostly used in the financing of major projects – for example, multi volume works such as encyclopedias. Shares were often subdivided and re sold, so the actual balance of ownership became very convoluted. The Conger system was also, in effect, a wholesaling system which controlled the distribution of popular books. The Conger syndicate met regularly from the 1690s, holding private auctions at which books could be bought wholesale for resale either to the public or to regional booksellers. The system handled over 170,000 books, to the value of nearly £37,000, between 1695 and 1705.