Кіріспе

Пуэрто-Рико саяхатшысы Хуан Антонио Корречер Монтес (3 наурыз, 1908 – 19 қаңтар, 1985) – пуэрторикалық ақын, журналист және Пуэрто-Рикодағы АҚШ үкімшілігіне қарсы тәуелсіздік үшін күрескен саяси белсенді.

Алғашқы жылдар

Корреджер (туған аты: Хуан Антонио Корреджер Монтес) Пуэрто-Риконың Сиалес қаласында саяси белсенді тәуелсіздік жақтастарының отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Диего Корретьер Эрнандес және Мария Бригида Монтес Гонсалес болды. Оның әкесі мен ағалары 1898 жылғы 13 тамыздағы АҚШ оккупациясына қарсы "Сьялес көтерілісіне" қатысты. Кішкентай кезінде ол әкесі мен ағаларын саяси митингтерге жиі ертіп жүретін. Бастауыш және орта білімін туған жерінде алды. 1920 жылы, 12 жасында, Корреджер өзінің алғашқы "Canto a Ciales" ("Ciales-қа ән салаймын") өлеңін жазды. 1924 жылы Корреджер өзінің алғашқы өлеңдер жинағын шығарды. Содан кейін Корреджер Вега-Баха қаласындағы мектепке жіберілді. 1935 жылы Корреджер Кубаға сапар шегіп, АҚШ қолдауымен биліктегі кубалық диктатор Батистаға қарсы топқа қосылды. Ол сондай-ақ Пуэрто-Риконың тәуелсіздік қозғалысына халықаралық қолдау іздеу үшін Гаити мен Доминикан Республикасына барды. АҚШ кодексінің 18-тарауы – АҚШ федералды үкіметінің қылмыстық және жаза кодексі. Ол федералдық қылмыстар мен қылмыстық процеске қатысты мәселелерді қарастырады. Дәлел ретінде прокуратура "Пуэрто-Риконың Азат етуші Армиясы" деп аталған кадеттердің құрылуы, ұйымдастырылуы және қызметі туралы мәлімдеді. Үкімет прокурорлары кадеттерге үйретілген әскери тактиканың жалғыз мақсаты – АҚШ үкіметін құлату екенін айтты. Жеті пуэрторикалық және бес американдықтан құралған қазылар алқасы келісімге келмей, таратылды. Сот судьясы Роберт Купер жаңа алқа шақырып, оған он американдық және екі пуэрторикалық кірді, нәтижесінде кінәлі деп шешім шығарылды. Корреджер 1937 жылы бір жылға "Ла-Принсеса" түрмесіне жіберілді, себебі ол саяси нанымына байланысты Ұлттық партияның актілерін американдық билік органдарына тапсырудан бас тартты. 1937 жылы жас Гилберто Консепсьон де Грасияны қоса алған адвокаттар тобы ұлтшылдарды қорғауға тырысты, бірақ Пуэрто-Рикодағы федералдық мәселелер бойынша апелляциялық юрисдикцияны жүзеге асырған Бостон апелляциялық соты шешімді күшінде қалдырды. Альбису Кампос және басқа ұлтшыл көшбасшылары Атлантадағы (Джорджия штаты) федералдық түрмеге жіберілді. 1940 жылы АҚШ-та қабылданған антикоммунистік Смит заңына ұқсас бұл заң жобасы, Пуэрто-Риконың АҚШ тағайындаған губернаторы Хесус Т. Пиньеро 1948 жылғы 10 маусымда қол қойғаннан кейін "Ley de la Mordaza" (Үндемейтін заң) деп аталды. Бұл заң бойынша аралдық үкіметті парализдеу немесе жою мақсатындағы кез келген материалды басып шығару, жариялау, сату немесе көрсету қылмыс болып есептелді; сондай-ақ осындай жойқын ниетпен кез келген қоғамды, топты немесе адамдар жиналысын ұйымдастыру да қылмыс саналды. Бұл заң Пуэрто-Рико туын көрсетуге, патриоттық ән айтуға тыйым салды және 1898 жылғы заңды күшейтті, ол Пуэрто-Рико туын көрсетуді қылмыс деп есептеді, егер заңды бұзу фактісі анықталса, кінәлі адам он жылға дейін бас бостандығынан айырылып, 10 000 АҚШ долларына дейін айып төлеуге (1948 жылғы 10 000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) немесе екеуі де жазаланатын болды. Пуэрто-Рико Өкілдер палатасының мүшесі Леопольдо Фигероаның сөзіне қарағанда, заң репрессивті және сөз бостандығын қамтамасыз ететін АҚШ Конституциясының бірінші түзетуін бұзады. Ол бұл заңның Пуэрто-Рико халқының азаматтық құқықтарын бұзу екенін атап өтті.

1950-ші жылдардағы ұлтшыл партиялық көтерілістер

1950 жылы 30 қазанда ұлтшылдар Понсе, Маягуэз, Наранжито, Аресибо, Утуадо (Утуадо көтерілісі), Сан-Хуан (Сан-Хуан ұлтшылдары көтерілісі) және Джейюя (Джейюя көтерілісі) қалаларында көтеріліс ұйымдастырды. 1950 жылдардағы Пуэрто-Рико Ұлттық партиясының көтерілісі деп белгілі болған бұл көтерілістер, Пуэрто-Рико Ұлттық партиясының Пуэрто-Рикодағы АҚШ үкіметінің билігіне қарсы тәуелсіздік талабының кең ауқымды шақыруы болды. Ол, әсіресе, Пуэрто-Риконың "Еркін Қауымдасқан Мемлекет" (Estado Libre Asociado) деген атауын жоққа шығарды – бұл атау кеңінен колониялық әйелдердің қулығы деп танылды.

Әдеби стиль және тақырыптар

Оның өлеңдері мен эсселерінің тақырыбы мен шабыты туған жерін қорғауға арналған. Коррехердің "Alabanza en la Torre de Ciales" (Сиалес мұнарасындағы мадақтау) (1953) эпостық поэмасы "неокриолизм" қозғалысының көрнекті туындыларының бірі саналады және көптеген келешек ақындарға зор ықпал етті. Коррехер поэзиясында таино енді идеалданушы тұлға емес, революциялық мұраның символы болып табылады. Оның өлеңдері ондаған жылдарға созылып, кез келген әдеби бағыттан асып түсті. Пуэрто-Рико Афинеумы оған Пуэрто-Риконың Ұлттық ақыны деген құрметті атақ берді. Коррехердің ескерткіші Сиалес қаласындағы Langes деген қарау тұрағында орналасқан. Оның немересі – Пуэрто-Рико әншісі және актрисасы Милли Коррехер.