Либерия музыкасы: дәстүрлер мен қазіргі заманғы үнділер
Music of Liberia
Либерия музыкасы: дәстүрлі Gbema, Hipco жанрлары, тайпалық ырғақтар, жергілікті тілдер, африкалық полиритмия, христиан әндері. Музыкалық мәдениет туралы!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ешқайсысы да көптеген тайпалық ырғақтарды және көбінесе туған жердің диалектілерінің бірін немесе тілді қолданады. Либерия музыкасына дәстүрлі Gbema музыкасы, сондай-ақ танымал Hipco жанры кіреді.
none
uses many tribal beats and often one of the native dialects, or vernacular. Liberian music includes traditional Gbema music, as well as the popular genre Hipco.
Гбема музыкасы немесе дәстүрлі музыка
Либерия музыкасы әуендік үйлесімділікті, қайталауды және шақыру-жауап ән құрылымын ерекше пайдаланады, сондай-ақ Батыс Африкаға тән улуляция және Сахара асты Африканың ырғақтарына тән полиритм сияқты элементтерді де қамтиды. Христиан музыкасын Либерияға американдық миссионерлер әкелді, ал қазіргі христиан әндері американдық гармонияны Батыс Африка тілімен, ырғағымен және шақыру-жауап форматымен үйлестіре орындалады. Дәстүрлі музыка тойларда, есім қою рәсімдерінде, патшалық шараларда және басқа да ерекше жағдайларда орындалады, сондай-ақ қарапайым балалар әндері, еңбек әндері мен жұбату әндері де бар.
Liberian music makes particular use of vocal harmony, repetition and call and response song structure as well as such typical West African elements as ululation and the polyrhythm typical of rhythm in Sub Saharan Africa. Christian music was introduced to Liberia by American missionaries and Christian songs are now sung in a style that mixes American harmonies with West African language, rhythm and the call and response format. Traditional music is performed at weddings, naming ceremonies, royal events and other special occasions, as well as ordinary children's songs, work songs and lullabies.
Халықтық музыка
Либерияда, Батыс Африканың басқа аймақтарындағыдай, хайлайф және хиплайф музыкасы кең таралған. Highlife және Hiplife музыкасы Африканың бастапқы дыбысы – Palmwine Music немесе Gbema музыка жанрынан пайда болды. 1920 жылдардан бері барлық африкалық музыка шеберлері 1918-1920 жылдары Либерияда Африканың Астық жағалауындағы жергілікті кру тайпасы тарапынан туындаған Palmwine музыкасынан үлкен шабыт алды. 1950 жылдардың соңында Гана, Сьерра-Леоне және Либерияда Солтүстік Америка, Батыс Африка және Латын Америка стильдерінің қосындысы пайда болды, әсіресе Либериялық кру халқы арасында. Олар 1822-1846 жылдар аралығында құлдықтан азат ету кезінде Африка құрлығына Луизиана, АҚШ-тан көшіп келген америкалық либериялықтардан фанк, джаз және Фудзи ойнауды үйренген теңізшілер еді. Кру халқы испан гитарасы, банджо, пеннивистл, гармоника, аккордеон, мандолина және концертті ойнады, ал олардың үні содан бері Африка музыкасының қалған бөлігіне әсер етті. Палм шарабы музыкасы, сондай-ақ Gbema музыка жанры, Либерияда HipCo музыкасының дамуына да ықпал етті. Өткен және қазіргі музыканттардың арасында Фату Гейфлор және Миатта Фахнбуле бар. Елдегі ең танымал радиостанция – ELBC, яки Либерия радио хабар тарату жүйесі. Сондай-ақ, елдегі жергілікті тілдерде рэп және поп музыкасы орындалады. 1963 жылы президент Табман жаңа Кейп Палмас әскери оркестрін (CPMB) құрды. Израильдік оркестр жетекшісі Ахарон Шефи 56 музыканттан тұратын концерттік және марш оркестрін құрып, либериялық, американдық және халықаралық халықтық және шіркеу музыкасын орындады. CPMB 1964 жылдың 1 қаңтарында Монровияда президент Табманның инаугурациясында өнер көрсетті. Орындалған шығармалардың арасында Highlife, қайтыс болған либериялық композитор Виктор Боуяның марштары, ұлттық әнұран және "The Lone Star Forever" әні болды. CPMB сонымен қатар шіркеулерде, мектептерде, мерекелерде, әскери парадтарда және ресми шараларда өнер көрсетті.
Highlife, and Hiplife music are very popular in Liberia, as elsewhere in West Africa. Both Highlife and Hiplife music evolved out of Africa's original sound called Palmwine Music or Gbema music genre. All African music legends since 1920s were greatly inspired by the Palmwine music which originated out of Liberia in 1918 1920 by indigenous kru tribe of the Grain Coast of Africa. Late in the 1950s, a combination of North American, West African and Latin American styles, emerged in Ghana, Sierra Leone and Liberia, especially among the Liberian Kru people, who were sailors that learned to played Funk, Jazz, and Fuji from Americo Liberians who settled on the African continent from Louisiana, USA during the abolition of Slavery between 1822 1846. The Kru people played Spanish guitar, banjo, pennywhistle, harmonica, accordion, mandolin and concertina and their sounds inspired the rest of African music since then. The Palm wine music also known as Gbema music genre also inspired the evolution of HipCo music in Liberia. Past and present musicians include Fatu Gayflor and Miatta Fahnbulleh. The country's most renowned radio station is ELBC, or the Liberian Broadcasting System. Rap and pop music are also performed in indigenous languages across the country. In 1963, President Tubman set up the new Cape Palmas Military Band (CPMB). Israeli bandmaster Aharon Shefi formed and conducted a 56 piece concert and marching band that performed Liberian, American and universal folk and church music. The CPMB has performed on January 1, 1964, at President Tubman's inauguration in Monrovia. Among the pieces played were Highlife, original marches by the late Liberian composer Victor Bowya, the National Anthem and "The Lone Star Forever". The CPMB had also performed in churches, schools, holidays and military parades and official events.
Хипко
Либерияда "хипко" немесе "ко" деп аталатын ерекше либериялық рэп және ән жанры бар. Жанрдағы "ко" – либериялық Колоква диалектінің қысқартылған түрі. Хипко көбінесе либериялық ағылшын тілінде немесе жергілікті тілдерде орындалады. Гбема музыкасындағы Колоква рэпі 1980-ші жылдары пайда болды, бірақ 2002-2003 жылдарға дейін Либерияның көрнекті Детренш, қасіретті DJ SummerTime және MC Switch оны "Хипко" музыка жанры ретінде таныстырмады. Хипко әрқашан әлеуметтік және саяси мазмұнға ие болды. 1990-шы жылдары азамат соғыстары кезінде оның дамуы жалғасты. 2004 жылдан бастап хипко музыкасы танымал бола бастады және қазірге дейін Либерияның ең танымал музыка жанры болып табылады, "реперлер мен әншілердің қоғамдағы кемшіліктерге, әділетсіздік пен жемқорлыққа қарсы айтуға мүмкіндік береді, сонымен қатар тыңдаушыларды қуанту үшін тартымды мәтіндерді де қамтиды". ЮНИСЕФ хипко әртістерімен бірлесіп Эболаның алдын алу туралы хипко әндерін жарыққа шығарды, олардың бірнешесі 2014 жылы елдегі радиода кең таралды. Танымал хипко әртістерінің қатарында Takun J, DenG және MC Caro бар.
Liberia has a unique Liberian rap and singing genre called Hipco, or "Co". The "co" in the genre is short for the Liberian dialect Kolokwa. Hipco is usually performed in Liberian English or the local vernacular. Kolokwa rap in Gbema music evolved in the 1980s but was not branded as HipCo music genre until 2002 2003 when HipCo was founded or established by the Liberian Legendary Detrench, the late DJ SummerTime and MC Switch. HipCo has always had a social and political bent. In the 1990s it continued to develop through the civil wars. Hipco music was becoming popular in 2004 and still is the most popular music genre of Liberia, "serving as the medium through which rappers and singers speak against societal ills, including injustice and corruption and also with an infusion of enticing lyrics for pleasure." UNICEF has worked with Hipco artists to release Hipco songs on Ebola prevention, with several of the songs becoming popular on radio in the country in 2014. Among high profile Hipco artists are Takun J, DenG, and MC Caro.