Кіріспе

Айдағы кратер Пурбах – Айдың қирақты оңтүстік жоталарындағы үлкен айлық соққы кратері. Оңтүстік жиегіне бұрмаланған Региомонтанус кратері жанасқан. Солтүстік-батысқа қарай Тебит, ал солтүстік-шығысқа қарай Ла-Кейль кратері орналасқан.

Сипаттама

Пурбахтың сыртқы қабырғасы күшті тозыққан, ең жақсы сақталған бөлігі шығыс және солтүстік-шығыс жақтарында. Пурбах пен Региомонтанның ортақ жиегі кесілген және тікпақ. Қабырғаның батыс жағы бұрмаланып, екі жиектідей көрінеді, екінші жиегі батысқа қарай кеңейген. Солтүстік қабырғасы дерлік толығымен қираған, ал сәл бұрыс Пурбах G солтүстік-батыс жиегі бойында жатыр. Кратердің түбі шығыс жартысында салыстырмалы түрде тегіс, төменгі қырқалар тізбегі және кратердің ортасынан батысқа қарай жартылай көзге көрінбейтін кратердің контуры бар. Егер кратерде орталық төбе болса, ол жойылған немесе батыстағы қырқалардың бір бөлігін құрайды. Бірінші төрттен бір бөлігіне дейін бірнеше сағат бойы кратердің жиегі "Ай Х" көрінісіне әсер етеді, онда "Х" пішіні Айдың терминаторында қысқа ғана уақытқа күн сәулесі көлеңкелі төбелерге түскенде пайда болады.

Аттар

Пурбах 15 ғасырдағы австриялық астроном Георг фон Пейербахтың құрметіне аталған. Айдың жақын бетіндегі көптеген кратерлер сияқты, оның да атын 1651 жылы номенклатуралық жүйесі қалыптасқан Джованни Риччоли берген (латын тілінде "Пурбахиус" деп). Бұрынғы Ай картографтары бұл нысанға басқаша атаулар берген: Майкл ван Лангреннің 1645 жылғы картасында ол Данияның IV Кристиан королінің құрметіне "Христиерни IV Рег. Дания" деп аталған, ал Иоганн Хевелиус оны Вальтер мен Региомонтанмен бірге Ливан тауының атымен "Монс Либанус" деп біріктірген.

Спутник кратерлері

Әдет бойынша, бұл ерекшеліктер ай карталарында кратер ортасының Пурбахқа ең жақын жағына әріптер орналастыру арқылы белгіленеді. Пурбах Ен жамыстығы Бойлық Диаметрі A26.1° Оңт. 1.9° Бт. 8 км B26.9° Оңт. 4.2° Бт. 16 км C27.7° Оңт. 4.6° Бт. 18 км D22.8° Оңт. 1.6° Бт. 12 км E21.7° Оңт. 0.7° Бт. 23 км F24.6° Оңт. 0.0° Бт. 9 км G23.9° Оңт. 2.8° Бт. 27 км H25.5° Оңт. 5.6° Бт. 29 км J27.5° Оңт. 3.9° Бт. 12 км K25.2° Оңт. 4.6° Бт. 8 км L25.1° Оңт. 5.0° Бт. 17 км M24.8° Оңт. 4.4° Бт. 17 км N26.2° Оңт. 5.4° Бт. 7 км O24.7° Оңт. 3.8° Бт. 5 км P26.4° Оңт. 3.7° Бт. 5 км Q25.9° Оңт. 0.0° Бт. 4 км R26.5° Оңт. 3.2° Бт. 4 км S27.3° Оңт. 2.3° Бт. 9 км T24.6° Оңт. 0.9° Бт. 5 км U27.0° Оңт. 2.0° Бт. 15 км V26.7° Оңт. 0.3° Бт. 6 км W25.5° Оңт. 2.3° Бт. 20 км X25.4° Оңт. 1.1° Бт. 4 км Y25.8° Оңт. 6.8° Бт. 16 км